خانه‌ریز؛ نوآوری در تأمین مالی مسکن یا ابزار جدید شهرداری برای جذب سرمایه‌های خرد؟

به گزارش صدای بورس،‌طرح خانه‌ریز شهرداری تهران با هدف ورود سرمایه‌های خرد به بازار مسکن و امکان مشارکت شهروندان حتی در حد یک‌صدم مترمربع، به‌عنوان یکی از جدیدترین مدل‌های تأمین مالی جمعی معرفی شده است؛ اما نبود نهاد ناظر مستقل، ابهام در نقدشوندگی و دوگانگی میان هدف خانه‌دار کردن مردم و تأمین مالی پروژه‌های شهرداری، این طرح را با پرسش‌های جدی مواجه کرده است. مدل جدید ورود به بازار مسکن شهرداری تهران طرح خانه‌ریز را به‌عنوان یک ابزار نوین سرمایه‌گذاری در حوزه مسکن معرفی کرده است؛ مدلی که بر اساس آن، هر ۱۰۰ واحد از این اوراق معادل یک مترمربع از یک پروژه ساختمانی تعریف می‌شود و شهروندان می‌توانند با سرمایه‌های خرد در این پروژه‌ها مشارکت کنند. قیمت اولیه هر واحد نیز حدود ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان اعلام شده و سقف خرید برای هر کد ملی ۱۰۰ واحد تعیین شده است. هدف رسمی این طرح، جذب سرمایه‌های کوچک، حفظ ارزش پول در برابر تورم و تسهیل ورود مردم به بازار مسکن عنوان شده است. خلأ نظارت؛ شهرداری هم مجری، هم تنظیم‌گر یکی از اصلی‌ترین محورهای انتقاد به طرح خانه‌ریز به ساختار نظارتی آن برمی‌گردد. در شرایطی که این طرح نه تحت نظارت بانک مرکزی قرار دارد و نه سازمان بورس، عملاً شهرداری تهران هم نقش مجری پروژه را ایفا می‌کند و هم در تعیین سازوکار اجرایی آن نقش اصلی دارد. این وضعیت می‌تواند زمینه‌ساز تعارض منافع شود؛ چرا که در ساختارهای استاندارد مالی، تفکیک نهاد ناظر و نهاد اجرایی یکی از اصول بنیادین شفافیت و اعتمادسازی محسوب می‌شود. نقدشوندگی؛ وعده‌ای بدون بازار مشخص اگرچه در توضیحات رسمی اعلام شده امکان واگذاری یا حتی بازخرید واحدهای خانه‌ریز وجود دارد، اما هنوز سازوکار مشخص و شفافی برای بازار ثانویه این دارایی‌ها تعریف نشده است. نبود یک بازار رقابتی و شفاف برای خرید و فروش این اوراق باعث شده این طرح بیشتر یک مدل وابسته به نهاد صادرکننده محسوب شود تا یک ابزار مالی مستقل … …