ایران با میانجیگری عراق مخالفتی ندارد/ راه‌آهن شلمچه-بصره تأثیرات قابل‌توجهی بر روابط اقتصادی دو کشور دارد

به گزارش سرویس بین‌الملل «تابناک»؛ سفر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، به عراق با هدف تقویت و گسترش روابط راهبردی تهران و بغداد و رایزنی درباره مسائل سیاسی، امنیتی و اقتصادی انجام شد. در این سفر، توسعه همکاری‌های اقتصادی و اجرای توافق‌های مشترک میان دو کشور از محورهای مهم مذاکرات بود. قالیباف همچنین در نشستی با فعالان اقتصادی ایرانی و عراقی، بر ضرورت رفع موانع تجارت و استفاده بیشتر از ظرفیت‌های اقتصادی دو کشور تأکید کرد. این دیدارها با هدف تقویت مناسبات تجاری و فراهم‌کردن زمینه برای افزایش همکاری بخش خصوصی ایران و عراق انجام شد.

در همین راستا خبرنگار سرویس بین الملل «تابناک»؛ با «دکتر سیدرضا صدرالحسینی»؛ کارشناس مسائل بین‌الملل گفتگویی پیرامون اهداف سفر محمدباقر قالیباف به عراق انجام داده که متن آن در ادامه آمده است:

*اهداف اصلی سفر محمدباقر قالیباف به عراق در این مقطع زمانی چه بود؟

با توجه به اهمیت روابط جمهوری اسلامی ایران و عراق و سوابق گسترده فرهنگی، تمدنی، اعتقادی، جغرافیایی و تجاری میان دو کشور، که غالب آنها بر پایه مردم دو کشور استوار است، این سفر در شرایط ویژه‌ای از تحولات منطقه صورت گرفت و قطعاً دارای اهداف خاصی در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی بود.

باید توجه داشت که شرایط جبهه مقاومت، به‌ویژه پس از جنگ تحمیلی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، وضعیت خاصی را برای کشورهای عضو این جبهه ایجاد کرده است؛ بنابراین، تبیین مواضع مشترک در خصوص مسائل مهم منطقه‌ای و بین‌المللی، از جمله امنیت تنگه استراتژیک هرمز، انسجام بیشتر جبهه مقاومت، مقابله با اقدامات سوء علیه این جبهه، ترتیبات امنیتی جدید منطقه و گسترش و تعمیق روابط سیاسی و اقتصادی و امنیتی، از جمله محورهای اصلی این سفر بوده است.

روشن است پیوندهای ناگسستنی اعتقادی، فرهنگی، تاریخی، علاقه‌مندی عاشقانه به اهل‌بیت علیهم‌السلام و همسایگی دو ملت کمک بزرگی برای رسیدن به اهداف مشترک سیاسی، اقتصادی، امنیتی و مقاومتی می‌باشد و تلاش برای تحکیم این پیوندها بر اساس اصل برادری در مقابله با دشمنان دو ملت و منطقه می‌تواند موتور محرکه اصلی برای تسریع در نائل شدن به هماهنگی‌های فی‌مابین قرار گیرد.

یکی دیگر از مسائل اهداف مهم این سفر، ابلاغ پیام تشکر رهبر معظم انقلاب اسلامی به مقامات، مسئولان و عموم مردم علاقه‌مند به قائد شهید در مراسم چهلمین روز خاکسپاری ایشان بود که آقای قالیباف به نمایندگی از معظم‌له عهده‌دار آن بود.

*پیش از سفر محمدباقر قالیباف، گزارش‌هایی مبنی بر سفر سردار قاآنی به عراق با موضوع سلاح گروه‌های مقاومت مطرح شد؛ همچنین روزنامه الاخبار مدعی شدند که در سفر قالیباف نیز تفاهمی در این خصوص صورت نگرفته است. دلیل این موضوع چیست؟

اول، این اخبار صحت ندارد و منابع این اخبار مانند "الشرق‌الوسط"، "عرب‌نیوز" و "الأخبار" قابل اعتماد نیستند. دوم، در خصوص سلاح مقاومت باید گفت که این سلاح واقعیتی انکار ناپذیر است که تاکنون برای حفظ تمامیت ارضی و منافع ملی عراق از آن به‌طور کامل استفاده شده است.

سوم، در حال حاضر توافقی عمومی در عراق وجود دارد که بر اساس آن، پس از خروج کامل زمینی و هوایی نیروهای نظامی متجاوز آمریکا سلاح‌های موجود در اختیار دولت قرار خواهد گرفت. تاکنون تعدادی از جریان‌های مقاومت، سلاح خود را در قالب پیوستن به حشدالشعبی به‌عنوان بخش مهم و مردمی ارتش عراق در اختیار مراکز رسمی الحشد قرار داده‌اند و تنها دو جریان باقی مانده‌اند که طبق توافقات صورت‌گرفته، سلاح‌های خود را تا زمان خروج کامل متجاوزان در اختیار خواهند داشت.

*عراق تمایل خود را برای میانجی‌گری بین ایران و آمریکا اعلام کرده است؛ آیا سفر قالیباف ارتباطی با این موضوع داشت؟

علی الزیدی نخست وزیر عراق، پیش از این سفر و با هماهنگی‌های صورت‌گرفته، موضوع میانجی‌گری بین ایران و آمریکا را در نیویورک مطرح کردند، اما پاسخ صریح و روشنی دریافت نشد.

جمهوری اسلامی ایران از افزایش نقش مؤثرتر عراق در میان کشورهای اسلامی، عربی و منطقه استقبال می‌کند و در ارتباط با میانجی‌گری، همانند هر کشور دیگری که بتواند مطالب و موضوعات مورد نظر را به‌درستی به طرف آمریکایی منتقل کند، مخالفتی ندارد.

*یکی از محورهای این سفر، تأکید بر توسعه روابط اقتصادی و اتصال راه‌آهن شلمچه به بصره بود. با توجه به شرایط تحریم، ایران چگونه می‌توان روابط تجاری خود با عراق را گسترش دهد؟

این سفر پس از سفر چند روز گذشته رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی با محور پولی و بانکی به بغداد انجام می‌شود که به نظر می‌رسد سفر رئیس مجلس شورای اسلامی حتماً در حوزه مسائل اقتصادی و نزدیک شدن به چشم‌اندازهای ترسیم‌شده در روابط تجاری و اقتصادی دو کشور مؤثر واقع گردد. باید خاطر نشان کرد در حال حاضر روابط تجاری رسمی‌ دو کشور بالغ بر ۱۲ میلیارد دلار است که این روابط در طول سه سال آینده می‌تواند بالغ بر ۱۸ میلیارد افزایش یابد.

اتصال راه‌آهن شلمچه به بصره می‌تواند تأثیرات قابل‌توجهی در حوزه‌های گردشگری زیارتی، توریسم درمانی و حمل‌ونقل کالا میان دو کشور داشته باشد که در این سفر، بر تسریع در روند اجرایی این پروژه در قالب تفاهم‌نامه‌های پیشین، تأکید ویژه‌ای شد.

*آیا ایران و عراق می‌توانند با همکاری اقتصادی، عملاً از تحریم‌ها عبور کنند؟

رئیس‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی اظهارات مهمی در بین فعالین تجاری دو کشور داشت که در این اظهارات به صراحت توضیح می‌دهد که ما جنگ طلب نیستیم اما جان و مالِ خودمان را می‌دهیم تا عزت و شرف خود را حفظ کنیم؛ ‌وی همچنین شفاف توضیح می‌دهد که آمریکایی‌ها در جنگ نظامی با قدرت ایران و عراق شکست خوردند و به همین دلیل سراغ جنگ شناختی و اقتصادی رفته‌اند؛ تأکید بر اینکه امنیت مهم‌تر از اقتصاد است چون امنیت مقدمه اقتصاد می‌باشد از مطالب مهم رئیس مجلس در این جلسه بود.

قالیباف به صراحت تاکید می‌کند که اگر در جنگ موفق نباشیم در دیپلماسی هم موفق نخواهیم بود و توضیح می‌دهد که دشمن ما را در شرایط نه جنگ و نه صلح و هم جنگ و هم صلح قرار داده است تا ثروت‌های ایران و سایر کشورهای مسلمان را چپاول کند بر این اساس که جهان اسلام و دو کشور مهم و تاثیرگذار یعنی ایران و عراق باید با استفاده از ظرفیت‌های خود در مسیرهای مختلف از جمله دریایی مقابل این دشمن بایستیم و با کمک یکدیگر برای این تحریم‌ها برنامه داشته باشیم تا از تحریم‌های ظالمانه عبور کنیم، و فرماندهان این جنگ اقتصادی فعالان در حوزه اقتصادی می‌باشند که آنها باید راه‌کارهای مناسب خنثی‌سازی دور زدن تحریم‌ها را بکار گیرند.

به نظر می‌رسد این سفر در شرایط حساس منطقه نقطه عطفی در روابط دو کشور محسوب می‌گردد که دستگاه‌های ذی‌ربط باید اقدامات عملی را در رابطه با اجرا تعمیق و گسترش تفاهمات بین دو کشور انجام دهند.

گفت‌وگو: زینب منوچهری