شنبه, ۲ تیر, ۱۴۰۳ / 22 June, 2024
مجله ویستا

شهر نور و پاکی


شهر نور و پاکی

نام اصلی این شهر «یثرب» بود اما پس از هجرت پیامبر اعظم ص از مکه به این شهر, «مدینه النبی» یا «مدینه طیبه» یا صرفا «مدینه» نام گرفت مدینه دومین شهر بزرگ و مقدس اسلامی است و قبر مطهر پیامبر گرامی اسلام, عده ای از اهل بیت و یاران او در آن شهر به خاک سپرده شده

مدینه (مدینه‌النبی) یکی از شهرهای اصلی کشور عربستان سعودی، در شمال شرقی مکه در ناحیه حجاز است و تا مکه ۴۵۰ کیلومتر فاصله دارد.

نام اصلی این شهر «یثرب» بود اما پس از هجرت پیامبر اعظم (ص) از مکه به این شهر، «مدینه‌النبی» یا «مدینه طیبه» یا صرفا «مدینه» نام گرفت. مدینه دومین شهر بزرگ و مقدس اسلامی است و قبر مطهر پیامبر گرامی اسلام، عده‌ای از اهل‌بیت و یاران او در آن شهر به خاک سپرده شده. در قبرستان بقیع این شهر نیز چهار تن از امامان، امام حسن (ع)، امام سجاد(ع)، امام باقر (ع) و امام صادق(ع) و بنا به روایتی حضرت فاطمه زهرا (س) مدفون هستند.

پیامبر اکرم (ص) مکه را حرم خدا و مدینه را حرم رسول‌ا... شمردند. شهر مدینه نسبت به مکه دارای زمین‌های حاصلخیزتر و آب نسبتا کافی است، ضمن این‌که به مانند تمامی شهرهای کشور پهناور عربستان از آب‌وهوایی خشک و گرم برخوردار است. پیش از هجرت رسول خدا، مردم این شهر برای طواف آن و عبادت بت‌ها به مکه می‌‌آمدند تا این‌که آوازه ظهور و بعثت پیامبر به آنان رسید. در سال دوازدهم بعثت، دوازده نفر از مردم یثرب اسلام آوردند و پیامبر اکرم «مصعب‌بن عمیر» را برای آموزش احکام دینی و تبلیغ اسلام با آنان همراه کرد. در سال سیزده بعثت، ۷۵ تن از مسلمانان یثرب در ایام حج در «عقبه» با رسول خدا (ص) پیمان بستند.

از آن پس بر تعداد مسلمانان یثرب افزوده و زمینه هجرت مسلمانان و در نتیجه هجرت پیامبر (ص) به این شهر فراهم شد. مردم مدینه که به انصار مشهور شده بودند، با جان و مال خود از پیامبر و آرمان‌های اسلام دفاع کردند و در تمامی نبردهای اسلامی از جمله بدر، احد، خندق و فتح مکه و جنگ حنین در دفاع از اسلام مبارزه کردند. مدینه دارای مکان‌های مقدسی است که از آن میان می‌‌توان به مسجدالنبی، قبرستان بقیع و مقبره شهدای احد اشاره کرد. در زمان رسول خدا (ص) بسیاری از صحابه و پس از رحلت ایشان چهار تن از ائمه و نیز تعدادی از بزرگان تابعین و سادات اهل بیت عصمت و طهارت در آن به خاک سپرده شده‌اند. از آن زمان تاکنون نیز هزاران نفر از دانشمندان، زاهدان و صلحا که در مدینه از دنیا رفته‌اند، در بقیع مدفون شده‌اند.

بقیع در قسمت شرق مسجدالنبی قرار دارد. بقیع تا یکصد سال قبل حصاری نداشته اما اکنون محصور گشته و از گذشته تاکنون مسلمانان برای زیارت به آنجا می‌روند.

روبه‌روی درب کنونی کمی سمت راست قبور مطهر امام حسن، سجاد، باقر و صادق(ع) آرمیده‌اند. همچنین در کنار قبور چهار امام از اهل بیت رسول (ص) دو مقبره دیگر وجود دارد؛ یکی از آنها مقبره عباس‌بن عبدالمطلب عموی پیامبر و دیگری مقبره فاطمه بنت اسد مادر حضرت علی (ع) است.

از دیگر نقاط مدینه باید به مقبره شهدا اشاره کرد. این مقبره در دامنه کوه احد در ناحیه شمالی مدینه به طول تقریبی شش کیلومتر قرار دارد که شهدای جنگ احد در آن آرمیده‌اند.

● مساجد مدینه

به جز مسجدالنبی، باید به مساجد دیگری در مدینه منوره اشاره داشت:

۱) در منطقه قبا در فاصله شش کیلومتری جنوب مسجدالنبی، مسجد قبا قرار دارد.

۲) مسجد فضیغ در میان نخلستان‌های شرق مسجد قبا و منطقه عوالی واقع شده است.

۳) مسجد الاباجه در شمال بقیع واقع شده و با مسجدالنبی تنها پانصد متر فاصله دارد.

۴) مسجد غمامه، نخستین مسجد در منطقه غرب مدینه که کمتر از پانصد متر با مسجدالنبی فاصله دارد. مسجد غمامه یا مصلی، در این مکان در حضور پیامبر نماز عید برگزار می‌‌شد.

۵) مسجد سبع، در شمال غربی مدینه کوهی وجود دارد به نام کوه سبع. در سمت غربی کوه و سپس در پایین آن تعدادی مسجد وجود دارد که آنها را به نام مساجد فتح می‌‌خوانند. این مساجد در حال حاضر شش مسجد است و در همان سمت، مسجدی به نام قبلتین وجود دارد که به همراه شش مسجد دیگر، هفت مسجد می‌‌شود و به مساجد سبعه یعنی مساجد هفت‌گانه شهرت یافته‌ است.

۶) مسجد قبلتین: مسئله تغییر قبله در پانزدهم شعبان سال دوم هجرت روی داده، تا پیش از آن مسلمانان به سمت بیت‌المقدس نماز می‌‌خواندند تا خداوند ضمن آیات ۱۴۲ تا ۱۵۰ سوره بقره تغییر قبله را به سوی کعبه بیان فرمودند. این مسجد در شمال‌غربی مدینه در فاصله ۳/۵ کیلومتری مسجدالنبی قرار دارد.

۷) مسجد فاطمه‌الزهرا (س) در نزدیکی مسجد فتح واقع شده است.

۸) از دیگر مساجد شهر مدینه باید به مسجد سلمان، ابوذر، فتح، سقیا، مصبح، بنات‌ نبی‌النجار، ثنیه‌الوداع، الدرع، مباهله و النعسله اشاره داشت.

از دیگر نکات گفتنی درباره این شهر باید به نورانی بودن این شهر اشاره داشت. اگر از آسمان به شهر پیامبر (ص) نگاهی بیندازید، نور چراغ‌های مسجدهای بسیار زیاد در این شهر و همچنین دیگر نقاط شهر، زیبایی خاصی به مدینه داده است. در پنجاه سال اخیر مدینه از لحاظ ساختار شهری بسیار آباد شده است.

نکته دیگر که باید به آن اشاره داشت، این است که شهر مدینه به همراه شهر مکه، دو شهری هستند که در طول سال بیشترین جمعیت را در جهان از کشورهای مختلف به خود می‌‌بینند. به جز ایام حج تمتع، در طول ماه‌های مختلف سال مسلمانان جهان از کشورهای مختلف برای زیارت خانه خدا و مقبره پیامبر اسلام (ص) و ائمه‌اطهار (ع) به این دو شهر می‌‌روند که چنین مسئله‌ای را در هیچ جای دنیا نمی‌‌توان یافت. آنچه که در تصاویر می‌‌بینید، نقاطی است از مساجد و مقبره‌های این شهر که مربوط به صدسال پیش است. ضمن این‌که تصاویر از محل زندگی خدیجه همسر پیامبر(ص)در شهر مکه مشخص است.