افشاگری خبرگزاری معا؛ بازگشت مرد جنجالی به معادلات آینده غزه

خبرگزاری فلسطینی معا در گزارشی فاش کرد: در شرایطی که بسیاری از رهبران فلسطینی از ایفای نقشی تعیین‌کننده در تحولات جاری بازمانده‌اند، محمد دحلان رهبر «جریان اصلاح‌طلب» در جنبش فتح فلسطین بار دیگر در کانون توجهات مربوط به آینده نوار غزه و کرانه باختری قرار گرفته است. او اگرچه دیگر جایگاه رسمی در ساختار تشکیلات خودگردان فلسطین ندارد، اما طی سال‌های گذشته شبکه‌ای گسترده از روابط سیاسی، مالی و منطقه‌ای ایجاد کرده که اکنون در تحولات مربوط به آینده غزه می‌تواند برای وی نفوذ قابل توجهی ایجاد کند.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، دحلان از زمان آغاز جنگ غزه تلاش کرده است حضور خود را از طریق ارتباط با آمریکا، مصر و امارات تقویت کند و همزمان کانال‌هایی را با رژیم صهیونیستی و حماس حفظ کرده است.

گزارش‌ها حاکی است که نقش دحلان دیگر صرفاً به فعالیت‌های بشردوستانه محدود نیست و او در رایزنی‌های مرتبط با آتش‌بس و آینده سیاسی غزه نیز مشارکت داشته است. همچنین گفته می‌شود وی دیدگاه‌های خود درباره نحوه تعامل با حماس را با طرف آمریکایی در میان گذاشته و از طریق روابط نزدیک با قاهره و برخی شخصیت‌های آمریکایی، از جمله جارد کوشنر، داماد و مشاور ارشد رئیس جمهور آمریکا در جریان رایزنی‌های مرتبط با آینده این منطقه قرار دارد.

طبق گزارش معا، از سوی دیگر، دحلان همچنان کانال‌هایی برای ارتباط با حماس و دیگر گروه‌های فلسطینی در اختیار دارد. همین مسئله موجب شده است نام او در بحث‌های مربوط به ترتیبات مرحله پس از جنگ، به‌ویژه در حوزه‌های امنیت، بازسازی و اداره نوار غزه، بیش از گذشته مطرح شود.

یکی از طرح‌های مورد بحث، تشکیل یک نیروی امنیتی فلسطینی متشکل از حدود دو هزار نفر در نوار غزه است؛ نیرویی که در صورت اجرای ترتیبات مربوط به خلع سلاح حماس، می‌تواند مسئولیت برقراری امنیت در این منطقه را بر عهده بگیرد. در چنین سناریویی، دحلان می‌تواند به دلیل ارتباطات خود با طرف‌های مختلف، نقشی در شکل‌گیری این ساختار ایفا کند.

با این حال، حضور دوباره دحلان در معادلات فلسطین با واکنش‌های متفاوتی روبه‌رو شده است. مخالفان وی او را رقیبی سیاسی برای حماس و تشکیلات خودگردان می‌دانند، در حالی که حامیانش بر توانایی او برای برقراری ارتباط با طرف‌های متعارض و برخورداری از شبکه گسترده روابط منطقه‌ای و بین‌المللی تأکید می‌کنند.

دحلان متولد خان‌یونس است و پس از توافق اسلو در ساختار جنبش فتح رشد کرد. او ریاست دستگاه امنیت پیشگیرانه در غزه و سپس وزارت داخلی تشکیلات خودگردان را بر عهده داشت. پس تسلط حماس بر امور در نوار غزه در سال ۲۰۰۷، اختلافات وی با رهبری تشکیلات خودگردان و فتح شدت گرفت و در نهایت از جنبش فتح کنار گذاشته شد و از ساختار رسمی سیاسی فلسطین خارج شد.

معا در ادامه آورده است: با این حال، خروج دحلان از نهادهای رسمی به معنای پایان فعالیت سیاسی وی نبود. او طی سال‌های بعد توانست شبکه‌ای از روابط مالی و سیاسی در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی ایجاد کند و از طریق فعالیت‌های بشردوستانه در غزه نیز حضور خود را حفظ کند. گفته می‌شود امارات و دحلان منابع مالی قابل توجهی را برای کمک به ساکنان این منطقه و اجرای طرح‌های امدادی اختصاص داده‌اند.

در همین حال، اظهارات اخیر حسین الشیخ، معاون رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین نشان می‌دهد که ارتباطات میان جریان دحلان و این تشکیلات نیز همچنان ادامه دارد. الشیخ اعلام کرده است که اختلاف با دحلان همچنان در چارچوب «خانه فتح» قرار دارد و گفت‌وگو با جریان اصلاح دموکراتیک در جنبش فتح به رهبری دحلان از مدتی پیش ادامه داشته است.

الشیخ همچنین از وجود کانال‌های گفت‌وگوی آرام با دولت آمریکا طی حدود یک سال گذشته خبر داده و گفته است تماس‌هایی با جارد کوشنر درباره برخی پرونده‌های سیاسی برقرار بوده است. به گفته وی، تشکیلات خودگردان در حال کار بر روی تهیه یادداشت تفاهم با دولت آمریکا نیز هست.

از سوی دیگر، الشیخ تأکید کرده است که رهبری فلسطین همچنان برگزاری انتخابات قانون‌گذاری را دنبال می‌کند و اختلافات داخلی فتح یا هر گروه فلسطینی دیگری نباید به عاملی برای تعویق یا لغو انتخابات تبدیل شود. او در عین حال تصریح کرده است که بدون غزه و قدس، انتخاباتی برگزار نخواهد شد.

در خصوص حماس نیز معاون رئیس تشکیلات خودگردان مدعی شده است که این جنبش در شرایط کنونی قادر به شرکت در انتخابات با نام خود یا از طریق چهره‌های وابسته به آن نخواهد بود و این مسئله را به توافق‌ها و ترتیبات پیشین مرتبط با اداره نوار غزه نسبت داده است.

طبق این گزارش، همزمان، بحران مالی تشکیلات خودگردان نیز بر پیچیدگی وضعیت سیاسی فلسطین افزوده است. الشیخ میزان بدهی‌های تشکیلات خودگردان را حدود ۱۷ میلیارد دلار اعلام کرده و گفته است رژیم صهیونیستی حدود هفت میلیارد دلار از منابع مالی فلسطینی‌ها را در اختیار دارد. به گفته او، حتی در صورت انتقال درآمدهای مالیاتی، کسری بودجه همچنان حدود ۱۰ میلیارد دلار خواهد بود.

معا در ادامه گزارش داد: در چنین شرایطی، دحلان در موقعیتی متفاوت از گذشته قرار گرفته است. او نه رهبر رسمی فلسطینیان است و نه در ساختار کنونی تشکیلات خودگردان جایگاه رسمی دارد، اما ارتباط با حماس، جریان‌های فلسطینی، مصر، امارات و آمریکا، به‌ویژه ارتباطات گزارش‌شده با جارد کوشنر، موجب شده است در بحث درباره آینده غزه نام او بار دیگر مطرح شود. کد خبر 1062851