به گزارش سایت خاورستان، خراسان جنوبی در آستانه فصل برداشت زرشک قرار گرفته است؛ محصولی که برای هزاران خانوار این استان، تنها یک محصول کشاورزی نیست، بلکه بخشی از معیشت و اقتصاد روستایی محسوب میشود.
هر سال با نزدیک شدن به فصل برداشت، دغدغه زرشکاران از زمینهای کشاورزی به بازار منتقل میشود؛ بازاری که سالها با مشکلاتی مانند حضور واسطهها، نبود بازار پایدار، محدودیت صادرات، ضعف صنایع فرآوری و نوسان قیمت مواجه بوده است.
امسال نیز کمتر از دو ماه تا آغاز برداشت زرشک باقی مانده، اما بخشی از محصول سال گذشته همچنان در سردخانهها قرار دارد؛ موضوعی که نگرانی تولیدکنندگان را درباره ورود همزمان محصول جدید و قدیم به بازار افزایش داده است.
زرشکاران اکنون منتظرند بدانند دولت و مسئولان استانی برای بازار محصول جدید چه برنامهای دارند و آیا قرار است پیش از آغاز برداشت، تکلیف قیمت و نحوه خرید محصول مشخص شود یا بار دیگر تعیین قیمت به بازار و واسطهها واگذار خواهد شد.
قیمت زرشک؛ مطالبهای قدیمی
سلمان اسحاقی، نماینده مردم قائنات و زیرکوه در مجلس شورای اسلامی، درباره وضعیت بازار زرشک اظهار کرد: سال گذشته حرکت خوبی برای شکستن فرهنگ غلط قیمتگذاری توسط دلالان انجام شد.
وی با اشاره به شرایط سالهای گذشته گفت: در گذشته اینگونه بود که دلال وارد بازار میشد و قیمت مشخصی را برای محصول اعلام میکرد و کشاورز نیز ناچار بود محصول خود را با همان قیمت عرضه کند.
اسحاقی تأکید کرد: «قیمت زرشک را زرشکار تعیین میکند، نه دلال» و کشاورز باید اختیار داشته باشد که محصول خود را با قیمت مناسب عرضه کند.
نماینده مردم قائنات و زیرکوه افزود: حتی اگر یک خریدار قیمت مشخصی برای زرشک اعلام کند، این به معنای آن نیست که کشاورز مجبور به پذیرش آن قیمت باشد.
تجربه قیمتهای ۸۰ تا ۱۴۰ هزار تومانی
اسحاقی با اشاره به نتیجه اقدامات انجامشده در سال گذشته گفت: شکسته شدن این فرهنگ در بازار زرشک آثار خود را نشان داد و سال گذشته محصول در محدوده ۸۰ تا ۱۳۰ و حتی ۱۴۰ هزار تومان خریداری شد.
وی افزود: هدف این است که امسال نیز قیمت زرشک بر اساس واقعیتهای اقتصادی، هزینههای تولید و شرایط بازار تعیین شود و کشاورز بتواند متناسب با زحمتی که برای تولید محصول کشیده است، درآمد مناسبی داشته باشد.
این موضوع در حالی اهمیت پیدا میکند که افزایش هزینههای تولید، دستمزد کارگران، هزینههای نگهداری و حملونقل و سایر هزینههای بخش کشاورزی، فاصله میان هزینه تولید و قیمت فروش را برای تولیدکنندگان به یکی از دغدغههای اصلی تبدیل کرده است.
شهریور؛ زمان تصمیمگیری برای بازار زرشک
نماینده مردم قائنات و زیرکوه در مجلس شورای اسلامی از آغاز جلسات کارگروه زرشک از ابتدای شهریورماه خبر داد و گفت: این جلسات با حضور مسئولان استان، به ریاست استاندار و با مشارکت مجموعه جهاد کشاورزی برگزار خواهد شد.
وی افزود: در این جلسات شاخصهایی مانند نرخ تورم، میزان تقاضا، سطح زیرکشت، پیشبینی میزان برداشت و سایر عوامل اثرگذار بر بازار بررسی میشود تا قیمت نهایی بر اساس مجموعهای از شاخصهای واقعی تعیین شود.
اسحاقی تأکید کرد: هدف از تعیین قیمت این است که منافع زرشکاران در نظر گرفته شود و قیمت محصول بتواند هزینههای تولید و زحمات کشاورز را پوشش دهد.
این جلسات برای زرشکاران اهمیت زیادی دارد؛ چراکه تصمیمگیری پیش از آغاز برداشت میتواند از شکلگیری یک بازار هیجانی و کاهش ناگهانی قیمت جلوگیری کند.
دولت برای خرید زرشک وارد میشود؟
یکی از مهمترین موضوعاتی که در روزهای اخیر درباره بازار زرشک مطرح شده، احتمال ورود دولت به بازار خرید این محصول است.
اسحاقی در این زمینه گفت: اعتباری از سوی دولت برای خرید زرشک در نظر گرفته شده است، اما در حال حاضر درباره میزان این اعتبار توضیحی ارائه نمیکنم.
وی افزود: اگر شرایط بازار به گونهای باشد که نیاز به ورود دولت وجود داشته باشد، دولت برای خرید زرشک وارد عمل خواهد شد.
این اظهارات میتواند برای زرشکارانی که نگران کاهش قیمت محصول خود هستند، یک پیام حمایتی باشد؛ اما در کنار وعده اختصاص اعتبار، آنچه اهمیت دارد مشخص شدن سازوکار خرید، زمان ورود دولت، قیمت خرید و نحوه توزیع و عرضه محصول خریداریشده است.
محصول سال گذشته؛ گرهای که باید باز شود
در شرایط فعلی، یکی از مهمترین پرسشهای بازار زرشک، سرنوشت محصول باقیمانده از سال گذشته است.
اگر بخشی از محصول سال قبل همچنان در سردخانهها باقی بماند و همزمان محصول جدید نیز وارد بازار شود، افزایش عرضه میتواند فشار بیشتری بر قیمت وارد کند.
از سوی دیگر، وجود برنامه مشخص برای خرید حمایتی، صادرات، فرآوری و توسعه بازار میتواند بخشی از این فشار را کاهش دهد و مانع از آن شود که کشاورز برای فروش محصول خود ناچار به پذیرش قیمتهای پایین شود.
بنابراین تعیین تکلیف محصول سال گذشته پیش از ورود محصول جدید، یکی از اقداماتی است که میتواند به ثبات بازار زرشک کمک کند.
زرشک؛ اقتصاد هزاران خانوار
زرشک در خراسان جنوبی تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ بخش مهمی از اقتصاد روستایی استان به این محصول وابسته است و نوسان قیمت آن مستقیماً بر درآمد خانوارهای تولیدکننده تأثیر میگذارد.
از سوی دیگر، خراسان جنوبی به عنوان قطب تولید زرشک، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه صنایع فرآوری و صادرات این محصول دارد؛ ظرفیتی که در صورت ایجاد زنجیره کامل تولید تا بازار میتواند ارزش افزوده بیشتری برای کشاورز و اقتصاد استان ایجاد کند.
سالهاست فعالان این حوزه بر ضرورت توسعه صنایع فرآوری، بستهبندی، برندسازی، صادرات و ایجاد بازارهای جدید تأکید دارند؛ اما همچنان بخش قابل توجهی از محصول به صورت خام یا با ارزش افزوده محدود وارد بازار میشود.
زرشکاران منتظر تصمیم نهایی
اکنون نگاه زرشکاران به جلسات کارگروه زرشک در شهریورماه دوخته شده است؛ جلساتی که قرار است درباره قیمت محصول و نحوه مدیریت بازار تصمیمگیری کنند.
مطالبه اصلی تولیدکنندگان روشن است؛ قیمت باید به گونهای تعیین شود که هزینههای تولید و زحمات یکساله کشاورز را جبران کند و واسطهها نتوانند با اعلام قیمتهای پایین، بازار را تحت تأثیر قرار دهند.
از سوی دیگر، حمایت دولت باید به گونهای طراحی شود که در صورت ایجاد اختلال در بازار، ابزار مؤثری برای جلوگیری از سقوط قیمت وجود داشته باشد.
زرشک خراسان جنوبی اگرچه «یاقوت سرخ کویر» نام گرفته، اما برای آنکه این عنوان تنها یک شعار نباشد، نیازمند بازار پایدار، قیمت عادلانه، توسعه صادرات و صنایع فرآوری است.
فصل برداشت نزدیک است و فرصت تصمیمگیری نیز محدود. حالا باید منتظر ماند و دید تصمیم مسئولان در شهریورماه تا چه اندازه میتواند نگرانی زرشکاران را کاهش دهد و آیا امسال بازار زرشک، سهم واقعی کشاورز از این محصول ارزشمند را تضمین خواهد کرد یا نه.
انتهای پیام
