از رمان‌خوانی در نوجوانی تا کشف راز رشد اقتصادی

اکوایران: روز 23 آگوست سالروز تولد کسی است که جهان به علت نظریاتش در رابطه با رشد اقتصادی به او مدیون است. سولو نقطه عطف زندگی خود را زمانی می‌داند که معلمش در دبیرستان او را تشویق به مطالعه رمان کرد؛ امری که بینش سولو را از صرف کسب نمرات بهتر به اندیشیدن تغییر داد. «بهترین و باهوش‌ترین افراد این حرفه طوری رفتار می‌کنند که گویی علم اقتصاد، فیزیکِ جامعه است. یک مدل واحد وجود دارد که در همه‌جا و همیشه معتبر است؛ فقط کافی است آن را به کار ببرید. می‌توانید یک اقتصاددان مدرن را با ماشین زمان به هر زمان و هر مکانی بیندازید، همراه با رایانه شخصی‌اش؛ او می‌تواند همان‌جا کسب‌وکارش را راه بیندازد، بدون اینکه حتی لازم باشد بپرسد در چه زمانی و در چه مکانی قرار دارد.» این جمله طعنه‌آمیز از رابرت سولو، اقتصاددان شهیر آمریکایی در نقد جهان شمول بودن مدل‌های اقتصادی است. فردی که خود البته به علت مشارکت‌های ویژه خود در نظریات و مدل‌های مرتبط با رشد اقتصادی نقش مهمی داشته است.

رابرت سولو در 23 آگوست 1924 در منطقه بروکلین شهر نیویورک به دنیا آمد. در سپتامبر 1940 پس از تکمیل دوره‌های تحصیلی ابتدایی با دریافت بورسیه وارد کالج هاروارد شد. در سال 1942 دانشگاه را با هدف کمک به پیروزی متفقین در جنگ جهانی دوم ترک کرد و به ارتش آمریکا پیوست. بعد از پایان جنگ جهانی دوم در سال 1945 مجدد به دانشگاه هاروارد بازگشت و زیر نظر واسیلی لئونتیف، همان اقتصاددانی که آن را به علت منحنی‌‌های بی‌تفاوتی خاصش به خاطر می‌آوریم، به تحصیل پرداخت.

سولو زمانی که به عنوان دستیار پژوهشی لئونتیف فعالیت می‌کرد، نخستین مجموعه از ضرایب سرمایه برای مدل داده–ستانده را تولید کرد؛ کاری که یکی از مشارکت‌های اولیه در تحلیل محاسباتی اقتصاد محسوب می‌شد. این فعالیت او را با مدل‌سازی خطی و تحلیل کمی آشنا کرد و بر علاقه‌های بعدی او به آمار و احتمال تأثیر گذاشت. این پروژه‌های تحلیلی اولیه، پایه روش‌شناختی مشارکت‌های بعدی او در اقتصاد کلان، از جمله توسعه مدل رشد سولو–سوان و پژوهش‌های تجربی او درباره بهره‌وری و تغییرات فنی را شکل دادند. …