حضور ایران در هجدهمین اجلاس سران بریکس در دهلینو، در شرایطی صورت میگیرد که این گروه به یکی از مهمترین کانونهای اقتصادی و تجاری «جنوب جهانی» تبدیل شده است. افزایش وزن اقتصادی اعضای بریکس و تلاش این مجموعه برای ایجاد سازوکارهای مستقل مالی و تجاری، باعث شده است عضویت ایران در این گروه بیش از آنکه صرفاً یک دستاورد دیپلماتیک تلقی شود، به یک آزمون اقتصادی برای کشور تبدیل شود؛ آزمونی که نتیجه آن باید در تجارت، سرمایهگذاری، تأمین مالی و کاهش هزینه مبادلات خارجی ایران دیده شود.
بر اساس آمار ارائهشده از سوی کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (آنکتاد)، صادرات کالایی اعضای بریکس در سال ۲۰۲۴ به حدود ۶ تریلیون دلار و واردات آنها به حدود ۵ تریلیون دلار رسیده است. تجارت درونگروهی نیز به حدود ۱.۲ تریلیون دلار افزایش یافته است. این ارقام نشان میدهد بریکس دیگر صرفاً یک چارچوب سیاسی برای هماهنگی میان کشورهای عضو نیست، بلکه مجموعهای از اقتصادهای بزرگ مصرفکننده، تولیدکننده، صادرکننده انرژی و صاحب بازارهای سرمایه را در کنار یکدیگر قرار داده است.
ایران نیز از سال ۲۰۲۴ به عضویت کامل بریکس درآمده و در کنار چین، هند، روسیه، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، مصر، اتیوپی، اندونزی، برزیل و آفریقای جنوبی در این گروه حضور دارد. با این حال، اهمیت عضویت ایران را نمیتوان تنها با تعداد اعضا یا وزن اقتصادی این گروه سنجید؛ پرسش اصلی این است که این عضویت چه تغییری در مناسبات اقتصادی ایران با این کشورها ایجاد خواهد کرد.
تجارت ایران و بریکس؛ ظرفیت بزرگی که از قبل وجود داشته است
نگاهی به آمار تجارت خارجی ایران نشان میدهد بخش قابلتوجهی از ارتباط تجاری کشور با اعضای بریکس حتی پیش از عضویت رسمی ایران شکل گرفته بود. …
