تحول در اکوسیستم فناوری مالی ایران

به گزارش خبرنگار ایبنا ، بانک‌ها زمانی فین‌تک‌ها را بیشتر به‌عنوان رقبایی چابک می‌دیدند که می‌توانستند بخشی از خدمات مالی را سریع‌تر و با هزینه کمتر ارائه کنند؛ اما حالا معادله تغییر کرده است. رشد نئوبانک‌ها، توسعه پلتفرم‌های مالی، سرمایه‌گذاری بانک‌ها در شرکت‌های فناوری و حرکت به سمت بانکداری باز و خدمات مالی تعبیه‌شده، نشان می‌دهد بانک‌ها دیگر صرفاً در برابر فین‌تک‌ها قرار نگرفته‌اند، بلکه خود به یکی از بازیگران اصلی این اکوسیستم تبدیل شده‌اند.

این تغییر را می‌توان در بازار ایران نیز مشاهده کرد؛ جایی که بانک‌ها به‌جای محدود ماندن در ارائه خدمات سنتی، به سمت ساخت محصولات دیجیتال، ایجاد بازو‌های فناوری و توسعه خدماتی حرکت کرده‌اند که پیش از این بیشتر در قلمرو فین‌تک‌ها قرار داشت.

از پرداخت آنلاین تا فین‌تک‌سازی بانک‌ها

مسیر فین‌تک در ایران، پیش از آنکه این واژه به ادبیات رایج صنعت مالی وارد شود، از توسعه فناوری‌های پرداخت و خدمات الکترونیکی آغاز شده بود. در میان نمونه‌های شناخته‌شده بخش خصوصی، زرین‌پال فعالیت خود را در سال ۱۳۸۹ آغاز کرد و به یکی از نمونه‌های اولیه کسب‌وکار‌های فناوری مالی در حوزه پرداخت تبدیل شد. در سال‌های بعد، با گسترش استارتاپ‌ها و خدمات دیجیتال مالی، مفهوم فین‌تک به‌تدریج از پرداخت فراتر رفت و حوزه‌هایی مانند اعتبار، مدیریت مالی، سرمایه‌گذاری و بیمه را نیز دربرگرفت.

اما نقطه مهم‌تر، ورود تدریجی بانک‌ها به این اکوسیستم بود. در میانه دهه ۱۳۹۰، ادبیات فین‌تک در صنعت بانکی ایران جدی‌تر شد و بانک‌ها به سمت همکاری با استارتاپ‌ها، ایجاد مراکز نوآوری و توسعه خدمات مبتنی بر API حرکت کردند. تشکیل انجمن فین‌تک ایران در سال ۱۳۹۶ نیز نشانه‌ای از شکل‌گیری یک اکوسیستم سازمان‌یافته‌تر بود؛ انجمنی که در ابتدا با حضور استارتاپ‌های حوزه پرداخت شکل گرفت و بعد‌ها حوزه‌های مختلف فناوری مالی را پوشش داد.

از اینجا به بعد، رابطه بانک و فین‌تک فقط رابطه یک بانک با یک شرکت نوآور بیرونی نبود؛ بانک‌ها به‌تدریج خودشان شروع به ساختن، سرمایه‌گذاری و مالکیت بازو‌های فناوری مالی کردند. …