کشتی‌رانی دولتی چین نفتکش‌ها را بیرون از خلیج فارس به‌کار گرفته و از گلوگاه‌ها دوری می‌کند

بر پایه داده‌های ردیاب نفتکش «وورتکسا» و یک دلال کشتی، شرکت «کوسکو شیپینگ انرژی ترانسپورتیشن» که تحت کنترل دولت چین است، و «چاینا مرچنتس انرژی شیپینگ» از اواخر ژوئیه تاکنون نفتکش‌های خود را از تنگه هرمز و باب‌المندب دور نگه داشته‌اند؛ موضوعی که نگرانی‌های امنیتی را در مسیر انتقال نفت به بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان افزایش داده است.

ایمیل خبرنامه «پاور آپ» رویترز، که توسط ستون‌نویس رون بوسو تهیه می‌شود، همه آنچه را که باید درباره صنعت جهانی انرژی بدانید، ارائه می‌دهد. برای دریافت آن اینجا ثبت‌نام کنید.

حوثی‌های یمن در ۲۰ ژوئیه محاصره دریایی علیه عربستان سعودی اعلام کردند، در حالی که تنگه هرمز پس از آنکه یک توافق صلح موقت میان آمریکا و ایران در ژوئن به دست آمده بود و سپس فروپاشید، همچنان تا حد زیادی بسته مانده است.

به گفته یک مدیر معاملات نفت دولتی و دو مدیر چینی کشتیرانی که از جزئیات این موضوع آگاه‌اند، تصمیم این دو شرکت برای دوری از هر دو گلوگاه، پس از رایزنی با مقام‌های مرکزی اتخاذ شد. این منابع و دیگر افراد، به دلیل سیاست شرکت‌ها، از ذکر نام خود خودداری کردند.

شرکت «سی‌ام‌ئی‌اس» در اواخر ژوئیه به سرمایه‌گذاران گفت که کشتی‌هایش در حال حاضر وارد تنگه هرمز نخواهند شد. این شرکت در یک پرونده عمومی افزود که سایر شرکت‌ها از باب‌المندب دوری کرده‌اند، هرچند در مورد سیاست خود درباره این گذرگاه باریک در انتهای جنوبی دریای سرخ توضیحی نداد.

این دو شرکت که در مجموع بیش از ۱۰۰ نفتکش بسیار بزرگ، هر یک با ظرفیت حمل ۲ میلیون بشکه نفت، را در اختیار دارند، پیش از آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه، حدود نیمی از واردات نفت خام چین از خاورمیانه را جابه‌جا می‌کردند؛ این موضوع را منابع کشتیرانی گفته‌اند.

بر اساس داده‌های گمرک چین، واردات نفت خام چین از خاورمیانه، به‌جز نفت ایران که تحت تحریم آمریکا است و عمدتاً با نفتکش‌های بسیار بزرگ حمل می‌شود، سال گذشته به‌طور میانگین ۴.۹ میلیون بشکه در روز بود. به گفته معامله‌گران و تحلیلگران، این دو شرکت دولتی نفت ایران را به دلیل تحریم‌ها حمل نمی‌کنند.

یک مدیر در یکی از شرکت‌های کشتیرانی دولتی گفت بهره‌برداری از نفتکش‌های بسیار بزرگ از زمان آغاز جنگ ایران کاهش یافته است و بسیاری از کشتی‌ها به مسیر‌های طولانی‌تر به سوی اقیانوس اطلس و قاره آمریکا منحرف شده‌اند.

او گفت: «نفتکش‌ها همچنان در حال فعالیت هستند، اما [آنها]سفر‌های طولانی‌تری را طی می‌کنند و در میان عدم قطعیت بیشتر، زمان انتظار طولانی‌تری را تجربه می‌کنند.»

کوسکو به درخواست اظهار نظر پاسخی نداد. سی‌ام‌ئی‌اس نیز فوراً اظهار نظر نکرد.

بارگیری بیرون از خلیج فارس

داده‌های ردیاب کشتی «کپلر» افزایش چشمگیر انتقال‌های کشتی‌به‌کشتی را در میان شناور‌های متعلق به چین و هنگ‌کنگ در دریای عمان نشان داد؛ حجمی که در ژوئن و ژوئیه از ۶۰۰ هزار بشکه در روز فراتر رفت.

در آوریل و مه هیچ فعالیتی از این نوع ثبت نشد و در هر یک از دو ماه نخست سال ۲۰۲۶ این رقم کمتر از ۳۰ هزار بشکه در روز بود.

یک مدیر چینی دیگر در حوزه کشتیرانی گفت: «آن‌ها از دو تنگه دوری می‌کنند، اما کشتی‌ها را به نقاط جدید انتقال کشتی‌به‌کشتی بیرون از خلیج فارس می‌فرستند - ریسک پایین و سود خوب.» او به آب‌های نزدیک بنادر عمان و فجیره امارات متحده عربی اشاره داشت؛ جایی که در ماه‌های اخیر بیشتر صادرات نفت خلیج فارس از آنجا جابه‌جا و به کشتی‌های عازم خریداران آسیایی منتقل شده است.

حاشیه سود بالای حمل‌ونقل

برآورد کرایه روزانه مسیر عمان-چین جمعه گذشته ۱۴۰ هزار دلار بود که به حاشیه سود روزانه‌ای حدود ۱۱۰ هزار دلار برای هر نفتکش تبدیل می‌شود، این را همان مدیر دوم گفت. او افزود پیش از جنگ ایران، یک نفتکش بسیار بزرگ در مسیر مشابه روزانه ۳۰ هزار تا ۴۰ هزار دلار سود ایجاد می‌کرد و این درگیری سودآوری حمل نفت از منطقه را به‌شدت افزایش داده است.

طبق داده‌های وورتکسا، چهار نفتکش بسیار بزرگ که توسط کوسکو اداره می‌شوند و یک نفتکش دیگر که توسط سی‌ام‌ئی‌اس اداره می‌شود، در ژوئیه از طریق انتقال کشتی‌به‌کشتی در فجیره نفت بارگیری کردند.

بر اساس گفته یک دلال کشتی، بین اوت تا میانه سپتامبر، حدود یک دوجین نفتکش بسیار بزرگ که هرکدام تحت کنترل کوسکو و سی‌ام‌ئی‌اس هستند، قرار است بیرون از خلیج فارس بارگیری کنند - عمدتاً در فجیره و در بنادر عمان یا نزدیک آن - و این کشتی‌ها عمدتاً توسط پالایشگاه‌های چینی اجاره می‌شوند.

در نشانه‌ای از احتیاط، کشتی «کوسلاکی لیک»، یکی از آخرین نفتکش‌های کوسکو که برای بارگیری نفت از «ینبع» عربستان وارد دریای سرخ شده بود، پیش از محاصره حوثی‌ها، اوایل اوت مسیر خود را تغییر داد و بدون محموله از کانال سوئز عبور کرد تا نفت عربستان را از بندر مدیترانه‌ای «سیدی کریر» مصر بارگیری کند؛ این را داده‌های ردیابی کپلر نشان می‌دهد.