به گزارش فرارو به نقل از اینک، کمالگرایی در نگاه اول شاید ویژگی مثبتی به نظر برسد؛ تلاش برای بهترین بودن، رسیدن به استانداردهای بالا و حساسیت نسبت به کیفیت عملکرد میتواند به موفقیت تحصیلی و شغلی کمک کند. اما زمانی که این ویژگی به نیاز دائمی برای بینقص بودن تبدیل شود، میتواند پیامدهای روانی قابلتوجهی داشته باشد. کودکی که از اشتباه کردن میترسد، ممکن است از امتحان کردن فعالیتهای جدید خودداری کند؛ زیرا تجربه کردن، اشتباه کردن و یاد گرفتن از خطاها را تهدیدی برای تصویر ذهنی خود از «بینقص بودن» میبیند. در بزرگسالی نیز چنین الگویی میتواند با اضطراب، فرسودگی و احساس دائمی شکست همراه شود. کمالگرایی در میان جوانان رو به افزایش است
پژوهشی جدید دادههای بیش از ۳۰۰ مطالعه درباره حدود ۸۲ هزار دانشجو در آمریکا، بریتانیا و کانادا را بررسی کرده است. این دادهها بازه زمانی ۱۹۸۹ تا ۲۰۲۴ را پوشش میدهند و نشان میدهند کمالگرایی در میان جوانان در هر سه بُعد اصلی آن افزایش یافته است.
کمالگرایی مفهومی پیچیده است و دستکم سه شکل مهم دارد: تعیین استانداردهای بسیار بالا برای خود، انتظارهای افراطی از دیگران و این احساس که دیگران از فرد انتظار دارند همیشه بینقص باشد.
هر سه نوع کمالگرایی افزایش یافتهاند، اما برجستهترین تغییر مربوط به نوعی است که «کمالگرایی تجویز شده اجتماعی» نامیده میشود؛ یعنی فرد تصور میکند دیگران از او انتظار دارند کامل و بینقص باشد. این نوع کمالگرایی از اوایل دهه ۲۰۰۰ با سرعت بیشتری افزایش پیدا کرده است. تلفنهای هوشمند متهم اصلی نیستند
افزایش کمالگرایی از نظر زمانی جالب توجه است. در سالهای اخیر، مشکلات سلامت روان جوانان اغلب به گسترش تلفنهای هوشمند و شبکههای اجتماعی نسبت داده شدهاند. البته این فناوریها ممکن است در سلامت روان نقش داشته باشند، اما روند افزایش کمالگرایی خیلی پیشتر از آن آغاز شده است؛ زمانی که بیشتر کودکان هنوز تلفن هوشمند در جیب نداشتند.
در مقابل، پژوهشگران احتمال میدهند عوامل اقتصادی نقش مهمتری داشته باشند. آنها در کنار بررسی روند کمالگرایی، ارتباط آن را با رشد تولید ناخالص داخلی و میزان نابرابری اقتصادی نیز بررسی کردند. نتایج نشان داد کاهش درآمد سرانه با افزایش شدیدتر «تلاش کمالگرایانه» ارتباط داشت؛ یعنی فشار برای موفقیت، ترس از شکست و نگرانی از قضاوت دیگران.
از سوی دیگر، افزایش نابرابری درآمدی با رشد بیشتر «نگرانی کمالگرایانه» همراه بود؛ حالتی که فرد خود را موظف میداند استانداردهای بسیار بالایی برآورده کند. کمالگرایی؛ واکنشی منطقی به جهانی غیرمنطقی؟
این یافتهها تصویری از نسلی ارائه میکنند که احساس میکند پیشرفت اقتصادی و دستیابی به آیندهای باثبات دشوارتر از گذشته شده است. در چنین شرایطی، برخی جوانان ممکن است برای جبران این ناامنی، فشار بیشتری به خود وارد کنند و به سطحی غیرواقعبینانه از تلاش و موفقیت برسند.
برای بسیاری از جوانان، خرید خانه، داشتن شغل باثبات و دستیابی به امنیت مالی دیگر مانند گذشته قابل دسترس به نظر نمیرسد. افزایش هزینههای زندگی و بحران استطاعت مالی نیز بر این فشارها افزوده است. در چنین فضایی، این تصور که «اگر به اندازه کافی خوب باشم، موفق خواهم شد» میتواند به وسواس برای عملکرد بینقص تبدیل شود.
در واقع، کمالگرایی ممکن است نوعی درونی کردن ناخودآگاه فشارهای محیطی باشد؛ فرد استانداردهای روز به روز بالاتری برای خود تعیین میکند، زیرا احساس میکند تنها راه باقی مانده برای مشارکت و موفقیت در جامعه، بهتر و موفقتر بودن از دیگران است. وقت آن رسیده با خودمان مهربانتر باشیم
این یافتهها یک پیام دشوار و یک پیام امیدوارکننده دارند. واقعیت دشوار این است که افزایش کمالگرایی و هزینه سنگین آن برای سلامت روان جوانان، احتمالاً تا حدی ریشه در شرایط جمعی و اقتصادی دارد؛ عواملی که کنترل آنها از توان یک فرد خارج است.
حذف یک شبکه اجتماعی از تلفن ممکن است استفاده از آن را کاهش دهد، اما به تنهایی نمیتواند مشکل هزینه بالای مسکن، ناامنی شغلی یا دشواری دستیابی به آیندهای باثبات را حل کند. ایجاد جامعهای عادلانهتر و انسانیتر نیز نیازمند تغییرات جمعی و زمانبر است.
اما در سطح فردی، درک ریشههای این فشار میتواند کمککننده باشد. اگر بدانیم کمالگرایی ما فقط یک ضعف شخصیتی یا مشکل فردی نیست و شرایط واقعی زندگی نیز در شکلگیری آن نقش دارند، شاید بتوانیم با خودمان مهربانتر باشیم. این نگاه به معنای کم اهمیت دانستن پیامدهای کمالگرایی نیست.
کمالگرایی افراطی همچنان میتواند اضطراب و فرسودگی ایجاد کند. اما شناخت عوامل بیرونی آن میتواند به افراد کمک کند احساس گناه کمتری داشته باشند و بپذیرند که انسان بودن، به معنای کامل و بینقص بودن نیست.
