خط آسمان تبریز زیر سایه برج‌ها؛ وقتی بلندمرتبه‌سازی هویت شهر را می‌پوشاند

خط آسمان، یکی از مفاهیم معماری و شهرسازی، خط فصل مشترک خطوط فوقانی ساختمان را با آسمان مشخص می‌کند. این خط به‌عنوان یکی از لایه‌های اثرگذار در طراحی شهری، مشخص می‌کند که شهر از دور چگونه دیده می‌شود و ساختمان‌ها کنار یکدیگر چگونه دیده ‌می‌شوند.

تبریز شهری است که هویت بصری آن در پیوند میان بافت تاریخی، نشانه‌های معماری و چشم‌انداز طبیعی کوه‌های پیرامونی شکل گرفته است، اما طی سال‌های اخیر، ساخت‌وسازهای ناهماهنگ و بلندمرتبه‌سازی‌ها در بخش‌هایی از شهر، این سیمای ارزشمند را تحت تأثیر قرار داده‌اند.

حالا این پرسش مطرح است که در نبود ضوابط جامع برای حفاظت از خط آسمان و کریدورهای دید، چه تدبیری برای صیانت از منظر شهری تبریز و حفظ هویت بصری آن اندیشیده شده است؟

با توجه به اهمیت این موضوع خبرنگار ایمنا با مرتضی میرغلامی، عضو هیئت علمی دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز گفت‌وگو کرده‌ است.

ایمنا: وضعیت کلی خط آسمان شهر از نظر پیوستگی، تنوع معقول و هماهنگی کالبدی چگونه است؟

میرغلامی: تا جایی که مطلع هستم، فکر نمی‌کنم مطالعه منسجم در خصوص خط آسمان در شهر تبریز انجام شده باشد، اما با توجه به تجربه‌ای که از شهر تبریز و فضاهای مختلف وجود دارد، در بسیاری نقاط، خط آسمان شهر پیوستگی و هماهنگی کالبدی ندارد.

ممکن است خط آسمان در برخی مناطق احساس شود، اما در منطقه مرکزی شهر، شاهد هستیم که ساختمان‌ها بدون توجه به حریم بناهای تاریخی همچون قارچ روییده‌اند یا دید به کوه‌ها را تحت تاثیر قرار داده‌اند. بلوار ائل‌گلی شاید از معدود بلوارهایی باشد که تاحدی در دو طرف بلوار آن، بدنه‌های قابل قبول وجود دارد که نیازمند هدایت و کنترل است، بنابراین در گام نخست، باید یک طرح راهبردی وجود داشته باشد، کریدورهای باارزش شناسایی شوند و سپس برای آن‌ها راهنما، دستورالعمل و سیاست تدوین شود تا بتوان پیوستگی و هماهنگی کالبدی را حفظ کرد. …