[محمد کلهر] اهمیت ثبت جهانی الموت

پیش از آنکه خبر ثبت جهانی الموت در صدر اخبار قرار بگیرد، این نام با پخش سریال مصری «حشاشین» در رمضان ۲۰۲۴ بر سر زبان‌ها افتاد. سریالی که اگرچه توانست توجه میلیون‌ها مخاطب را به قلعه الموت و تاریخ اسماعیلیان جلب کند، اما در کنار این موفقیت، روایتی آمیخته به افسانه، اغراق و گاه تحریف از این بخش مهم تاریخ ایران ارائه داد. روایتی که بیش از آنکه بر یافته‌های تاریخی و باستان‌شناختی استوار باشد، بر تخیل و داستان‌پردازی تکیه داشت.

شاید از این منظر، ثبت جهانی الموت اهمیتی فراتر از ثبت یک اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو پیدا می‌کند. این اتفاق، فرصتی است تا روایت علمی و مستند از الموت بیش از گذشته در سطح جهان شنیده شود. روایتی که حاصل دهه‌ها کاوش، پژوهش و مطالعه است و می‌تواند تصویری دقیق‌تر از جایگاه تاریخی این منطقه در اختیار افکار عمومی قرار دهد.

در روزهای پس از این موفقیت، طبیعی است که از چهره‌های اثرگذار این مسیر یاد شود. بی‌تردید خانم حمیده چوبک چهره ماندگار میراث‌فرهنگی ایران با سال‌ها مدیریت پایگاه الموت و سرپرستی فصل‌های متعدد کاوش باستان‌شناسی، نقشی مهم در شناخت علمی این مجموعه و فراهم‌شدن بخشی از پشتوانه پژوهشی پرونده ثبت جهانی داشته است. این جایگاه، حاصل سال‌ها فعالیت میدانی و پژوهشی است و بی‌شک شایسته قدردانی. اما شاید مهم‌تر از نقش هر فرد، توجه به ماهیت خود ثبت جهانی باشد. 

پرونده‌ای مانند الموت، نه در یک سال شکل … …