۲ دقیقه طبیعت برای ذهن خسته؛ آیا نگاه کردن به درخت و آسمان تمرکز را برمی‌گرداند؟

به گزارش گروه روانشناسی رکنا،  آیا طبیعت واقعا می تواند ذهن خسته را شارژ کند؟ در روانشناسی محیط، یکی از توضیح های مهم برای این تجربه، نظریه بازیابی توجه(Attention Restoration Theory) است.برای فهم آن باید اول بدانیم دقیقا از چه چیزی خسته شده ایم. ما همیشه از فکر کردن خسته نمی شویم؛ گاهی از توجه کردن خسته می شویمتصور کنید در حال نوشتن یک گزارش هستید. صدای تلفن را نادیده می گیرید. پیام ها را باز نمی کنید. تب های اضافی مرورگر را می بندید. صدای اطراف را نادیده می گیرید و تلاش می کنید فقط روی متن تمرکز کنید. این کار به نوعی از توجه نیاز دارد که در روانشناسی شناختی با عنوان توجه هدایت شده (directed attention) شناخته می شود  یعنی شما باید تصمیم بگیرید به چه چیزی توجه کنید و به چه چیزهایی توجه نکنید. مشکل اینجاست که این توانایی نامحدود نیست. بعد از مدتی ممکن است احساس کنیم ذهنمان دیگر نمی تواند محرک های مزاحم را به خوبی کنار بزند.

اینجا چیزی شبیه خستگی توجه ظاهر می شود. طبیعت چه ربطی به این ماجرا دارد؟ همه توجه ها شبیه هم نیستند نظریه بازیابی توجه که توسط استفن و ریچل کاپلان مطرح شد، میان انواع مختلف توجه تفاوت می گذارد. وقتی می خواهیم روی یک کار سخت تمرکز کنیم، باید به صورت ارادی توجه خود را نگه داریم. بعضی محرک ها بدون اینکه مجبور باشیم برای شان تلاش کنیم، توجه ما را به خود جلب می کنند مثلا حرکت برگ های درخت، صدای آب، ابرهایی که آرام حرکت می کنند یا یک منظره طبیعی می توانند توجه ما را به شکل نسبتا خودجوش درگیر کنند. کاپلان ها برای این ویژگی از مفهوم جذب نرم(soft fascination) استفاده کردند یعنی محیط جذاب است، اما آنقدر مطالبه گر نیست که تمام منابع شناختی ما را مصرف کند. …