آرمان امروز: مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در سخنانی با تأکید بر جایگاه انسان و اهمیت علم، آگاهی و تلاش، بر این نکته تأکید کرد که جنسیت نباید معیاری برای سنجش توانمندیهای انسانی باشد. او با استناد به مفاهیم قرآنی، تلاش و همت انسان را فارغ از زن یا مرد بودن، عامل اصلی رشد، شکوفایی استعدادها و دستیابی به معرفت دانست؛ دیدگاهی که میتواند مبنایی برای توجه بیشتر به موضوع عدالت و برابری جنسیتی در جامعه باشد.
پزشکیان در این زمینه اظهار داشت: «قرآن بر تلاش و همت انسان – فارغ از زن یا مرد بودن – برای رسیدن به اوج خلاقیت و معرفت تأکید دارد.» این سخن، بر اهمیت ظرفیتهای انسانی فارغ از جنسیت تأکید میکند و نشان میدهد که در ارزیابی انسان، معیارهایی همچون دانش، تلاش، اخلاق، توانایی و خدمت به جامعه باید جایگزین نگاههای محدودکننده جنسیتی شوند.
رئیسجمهور در ادامه، به ماجرای سجده فرشتگان بر آدم اشاره کرد و آن را نشانهای از اهمیت علم و آگاهی دانست؛ موضوعی که از نگاه او جایگاه انسان را به تواناییهای معرفتی و علمی او پیوند میدهد. پزشکیان تصریح کرد که این جایگاه، انسان را به مقام خلیفهاللهی میرساند و بنابراین، آنچه میتواند انسان را به تعالی برساند، جنسیت نیست، بلکه ظرفیت او برای کسب دانش، خلاقیت و حرکت در مسیر نیکی است.
این نگاه، موضوع برابری جنسیتی را از سطح یک بحث اجتماعی فراتر میبرد و آن را به مسئله بهرهگیری از تمام ظرفیتهای انسانی جامعه مرتبط میکند. هنگامی که زنان و مردان در برخورداری از استعداد، دانش و امکان رشد انسانی، دارای ارزش ذاتی یکسان باشند، محروم کردن هر گروه از فرصتهای پیشرفت، در واقع به معنای نادیده گرفتن بخشی از ظرفیت جامعه خواهد بود.
پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود نیز بر احترام به حقوق انسانها فارغ از جنسیت تأکید کرده است. او گفته است: «ما باید به حقوق انسانها مستقل از رنگ، نژاد، جنس و باورها احترام بگذاریم و این برای ما یک باور اعتقادی است.» وی همچنین تأکید کرده که وظیفه جامعه، اجرای حق و عدالت و برخورد منصفانه با افراد «فارغ از جنسیت، نژاد و گویش» است. از این منظر، عدالت جنسیتی صرفاً به معنای افزایش حضور زنان در عرصههای مختلف نیست؛ بلکه به معنای فراهم کردن شرایطی است که استعداد و توانایی افراد، بدون پیشداوری جنسیتی، امکان بروز و اثرگذاری پیدا کند. جامعهای که زنان و مردان را بر اساس شایستگی، دانش، اخلاق و توانایی ارزیابی کند، میتواند از مجموعه کاملتری از ظرفیتهای انسانی خود برای توسعه بهره ببرد.
پزشکیان همچنین با اشاره به نقش زنان فعال در جامعه، از آنان خواسته است با «نوآوری، اراده و گسترش مفاهیم سازنده» در ارتقای سطح زندگی عمومی مشارکت کنند. این تأکید، اهمیت حضور مؤثر زنان در فرآیندهای اجتماعی، علمی و فرهنگی را برجسته میکند و نشان میدهد که مشارکت زنان نه یک موضوع حاشیهای، بلکه بخشی از مسیر پیشرفت جامعه است. در نهایت، میتوان سخنان پزشکیان را تلاشی برای پیوند دادن مفهوم عدالت جنسیتی با ارزشهایی همچون علم، اخلاق، شایستگی و خدمت دانست. در این چارچوب، زن و مرد پیش از آنکه دارای تفاوتهای جنسیتی باشند، انسانهایی برخوردار از استعداد و امکان رشد هستند. معیار ارزشگذاری نیز باید تلاش برای دانش، نیکی و خدمت باشد؛ همانگونه که پزشکیان تأکید کرده است: «هرکس در راه دانش و نیکی بکوشد، پاداش الهی خواهد یافت و باید مسیر زندگی بر اساس درستی و خدمت انتخاب شود.»
