جمعه, ۲۹ تیر, ۱۴۰۳ / 19 July, 2024
مجله ویستا

تفاوت شیرمادر با شیرخشک چیست؟


چگونه شير مادر عمل مي كند :
بدون در نظر گرفتن شكل و اندازه سينه (حتي اگر سينه خيلي كوچك و يا صاف باشد) بايد مطمئن بود كه مي تواند كار خودش را در شير دهي به نوزاد انجام دهد. تصور غلطي وجود دارد كه مي گويد هر چه اندازه سينه بزرگ تر باشد، ميزان شيردهي بيشتر مي شود. بايد دانست كه هر ميزان سينه بزرگ تر باشد مقدار چربي داخل آن بيشتر است و چربي تاثيري در فرايند شيردهي ندارد. از نظر دانش اناتومي، همه سينه هاي شيرده در شيردهي همانند هم عمل مي كنند و عملكرد آن ها به سايز و اندازه آن ها بستگي ندارد.سلول هاي توليد كننده شير در سينه شير را خلق مي كنند  و در كيسه هايي به نام آلوئول ذخيره مي شوند. اين كيسه ها (كه تقريبا هر سينه 20 كيسه دارد) شير را به سمت كانال هاي شيري در نوك سينه هدايت مي كنند و زماني كه نوزاد شروع به مكيدن سينه كند، شير در دسترسش قرار مي گيرد. در دوران بارداري، سينه زنان باردار دستخوش تغييراتي مي شود. در اطراف زير پوست نوك پستان (در قسمت آرئول) غدد مونتگومري وجود دارد كه اين غدد طي دوران بارداري بزرگ شده و ظاهر دانه اي پيدا مي كنند. از ديگر تغييرات سينه در دوران بارداري به تيره شدن موهاي دور نوك پستان بايد اشاره كرد و همچنين رگ هاي آبي زير پوست هر سينه به وضوح ديده خواهند شد. بعد از اينكه كودك به دنيا آمد همه اين تغييرات كمك مي كنند تا شير توليد شده به نوزاد به دهان نوزاد برسد.
تمام اين مواردي كه در بالا در خصوص فوايد تغذيه با شير مادر گفته شد، به اين معني نيست كه نوزاداني كه از شير خشك استفاده مي كنند، افراد بيماري هستند، بلكه مي خواهيم بگوييم كه نوزاداني كه با شير مادر تغذيه مي كنند شروع خوبي دارند. از اينرو توصيه مي شود تا مادران تلاش كنند بعد از اينكه نوزادشان متولد شد حداقل براي يك يا دوبار از شير خود به كودكشان بدهند. البته تعدادي از مادران به دليل بيماري و برخي از مشكلات جسمي توانايي شير دادن به نوزاد خود را ندارند ولي اغلب مادران از اين توانايي بهره مند هستند و نبايد آن را دريغ كنند. بسياري از مادران نگران هستند كه شير دادن به نوزادشان مانعي براي فعاليت هاي اجتماعي و مانع از حضور آن ها در موقعيت شغليشان شود، اما امروزه تكنولوژي و وسايلي آمده كه كار را بسيار راحت كرده و مادران مي توانند شير خود را بدوشند و در شيشه شير قرار دهند تا نوزاد خود از آن تغذيه كند. حتي در محل كار نيز اگر يخچال وجود دارد مادران در محل مناسب مي توانند شير خود را داخل شيشه و سپس درون يخچال قرار دهند تا براي نوزادشان آماده باشد. البته براي استفاده از اين روش بايد حتما كسي از فرزند شما مراقبت كند و او شيشه شير را به نوزاد دهد و يكي از مزاياي استفاده از اين روش اين است كه نوزاد شما زودتر و راحت تر آماده گرفتن از شير مادر (در زمان مناسب خود) مي شود.
6 فایده شیرمادر برای مادر
1- شیردهی احتمال بارداری مجدد را کاهش می دهد.
2- مادرانی که به نوزاد خود شیر داده اند، از بیماری پوکی استخوان، سرطان سینه، سرطان رحم، سرطان تخمدان، دیابت نوع 2 و سلیاک (عدم تحمل گلوتن گندم) در امان می باشند.
3- شیردهی موجب کاهش وزن مادر می شود. مادر مقدار زیادی کالری را برای ساخت شیر از دست می دهد، در نتیجه افزایش وزن دوران بارداری اش کاهش می یابد.
4- مکیدن سینه مادر باعث ترشح هورمونی می شود که این هورمون، رحم را به سرعت به حالت اول خود برمی گرداند.
5- از نظر اقتصادی ارزان ترین شیر و مناسب ترین شیر برای نوزاد، شیر مادر است.
6- مادری که شیر خود را به کودک می دهد، از نظر روحی و جسمی رشد می کند، کمتر احساس خستگی و اضطراب و دلواپسی می کند و حسی قوی برای برقراری ارتباط با نوزاد خود دارد.
تفاوت شیرمادر با شیر خشک
* نوزاد، پروتئین و چربی شیر مادر را بهتر از شیر خشک هضم می کند.
* ترکیبات شیر خشک تا اندازه ای شبیه ترکیبات شیر مادر است، اما مقدار مواد مغذی آن برای همه نوزادان یکسان است. در حالی که شیر هر مادری متناسب با نوزاد خودش است.
* در نوزادانی که با شیشه شیر تغذیه می شوند، اسهال 3 تا 4 بار بیشتر رخ می دهد.
* تحقیقاتی که به تازگی انجام شده است، نشان می دهد کودکانی که از شیر مادر استفاده می کنند، در دوران کودکی دچار اضافه وزن نمی شوند. در حالی که نوزاد شیر خشک خوار در کودکی 20 تا 30 درصد احتمال اضافه وزن خواهد داشت.
* نوزادانی که در 3 ماه اول زندگی از شیر مادر استفاده می کنند، 34 درصد کمتر از نوزادان شیر خشک خوار احتمال ابتلا به دیابت وابسته به انسولین را خواهند داشت.
* نوزادان شیرمادر خوار نسبت به نوزادان شیرخشک خوار، در بزرگسالی کمتر دچار پرفشاری خون و بیماری های قلبی می شوند.
* نوزاد وقتی خسته شد، می تواند دیگر سینه مادر را مک نزند و مدتی صبر کند و بعد شروع به مک زدن کند، اما در تغذیه با شیشه شیر این امر ممکن نیست.
 
خواص موجود در شیرمادر
* در اولین روز تولد، کلستروم ( colostrum) که مایعی زرد رنگ و غنی از آنتی بادی است از سینه مادر خارج می شود. این مایع، سیستم ایمنی بدن نوزاد را تقویت کرده و از او در مقابل بیماری ها محافظت می کند.
* هنگامی که نوزاد سینه مادر را مک می زند، در ابتدا، شیر آبکی و شیرین می باشد. بعد از مقداری مک زدن، شیر چرب تر و سفت می شود و احتیاجات نوزاد را برای رشد تامین می نماید.
* شیر مادر بر اساس تغییرات آب و هوا تغییر می کند، مثلا در هوای گرم، نوزاد احتیاجی به آب ندارد، زیرا ترکیب شیر مادر تغییر می کند.
* شیر مادر دارای مواد مغذی، آنتی بادی، هورمون، آنتی اکسیدان و دیگر موادی است که نوزاد به آن احتیاج دارد.
* شیر مادر از مواد مغذی موجود در خون و ذخیره غذایی بدن مادر تامین می شود.
* یک مادر سالم روزانه 644 تا  756 گرم شیر تولید می کند. برای تولید این مقدار شیر، 500 کالری انرژی لازم است.
* شیر مادر دارای 330 میلی گرم کلسیم در هر لیتر است.