دوشنبه, ۱ مرداد, ۱۴۰۳ / 22 July, 2024
مجله ویستا

نوروز


این كه بعد از هزاران سال، نوروز به عنوان سال نو ایرانیان همچنان پیام آور شادی و رشد و شكوفایی و زیبایی است، ریشه در سنت های دیرپا و مصادف بودن آن با فصل بهار دارد كه طبیعت، زندگی …

این كه بعد از هزاران سال، نوروز به عنوان سال نو ایرانیان همچنان پیام آور شادی و رشد و شكوفایی و زیبایی است، ریشه در سنت های دیرپا و مصادف بودن آن با فصل بهار دارد كه طبیعت، زندگی نوین خود را برای بار دیگر آغاز می كند.

ایرانشناسان گیتی، به همین دلیل تقویم ایرانی را تقویمی شاد و سرشته از گوهر اندیشه انسانی می دانند، زیرا كه سال نو در این تقویم با بیداری طبیعت، فصل بهار و جشن ها و آیین های پند آموز و مسرت بخش نوروز آغاز می شود.

به گفته آنان؛ بی گزافه هیچ قومی در تاریخ و هیچ فرهنگ و ملتی، چنین هنگامه ای را برای آغاز سال نو خود كه با شروع بهار مصادف باشد، اختیار نكرده و به همین دلیل نوروز؛ آغاز سال نو و آیینی یگانه در گیتی دانسته می شود كه از فرهنگ و دانش ایرانیان كهن سرچشمه گرفته است.

این یگانگی را می توان در تمامی لحظه ها و روزهای سال نو كه با اعتدال بهاری شروع می شود، با دیده دل و جان مشاهده و احساس كرد.

اعتدال بهاری یا به گفته دانشمندان نجوم، اعتدال ربیعی، به لحظه ای گفته می شود كه خورشید از صفحه استوای زمین می گذرد و به سوی شمال می رود. از این رو جشن باستانی نوروز از لحظه اعتدال بهاری شروع می شود و در ایران، لحظه تحویل سال ؛ گذر از آخرین دقایق سال پیشین و ورود به سال نو را پدید می آورد.

از نظر همزمانی تقویمی، تحویل سال در ایران مصادف با روز اول فروردین ماه و برابر با بیست ویكم ماه مارس در تقویم میلادی است.

اما در تاریخ اساطیری ایران، آغاز سال نو ایرانی را مصادف با بسیاری از رویدادهای مهم دانسته اند كه آغاز آفرینش، تولد زردشت، تعیین مرزهای ایران بزرگ توسط آرش كمانگیر و پیدا شدن انگشتری گمشده حضرت سلیمان و رویدادهای اساطیری دیگری است كه آنها را از رخدادهای این روز می دانند. نكته جالب توجه اینكه در دهه های پایانی قرن بیستم نیز۲۱ مارس هر سال، از سوی سازمان ملل متحد، »روز زمین« نام گذاری شده و از سال۱۹۷۱ به این سو، سازمان ملل و بسیاری از كشورهای جهان این روز را كه همزمان با عید نوروز و شكوفایی طبیعت است جشن می گیرند و بر حفاظت محیط زیست سیاره زمین تاكید می شود.

آنچه به آن اشاره شد، تنها جزء كوچكی از ارزش و اهمیت نوروز در جهانست، لیكن ارزش های معنوی آیین های این عید، بسی شگفت انگیز تر و پندآموزتر است.

دید و بازدید نوروزی، همدلی و مهرورزی را به دوستان و خویشاوندان می آموزد و خانه تكانی و زدودن گرد و غبار از خانه و كاشانه اشارتی است بر زدودن زنگار غم و كینه و پاك نگهداشتن دلها، عیدی دادن و عیدی گرفتن نشانه توجه و احترام بزرگترها نسبت به كوچكترها به ویژه كودكان دارد و كاشتن سبزه، نمادی است از توجه به طبیعت و كشت وزرع و خلاصه اینكه هر آیین و رسمی كه از این ایام برجای مانده نشانه و اشارتی بر نیك زیستن و بهروزی انسان دارد. .

گذشته از این نوروز و آغاز سال نو، فرصتی به دست می دهد تا انسان رفتار و منش و عملكرد كار و فعالیت خود را در سالی كه پشت سر نهاد در ترازوی قضاوت خویشتن قرار دهد و كاستی های خود را در اندیشه و عمل دریابد تا در سالی كه پیش روی دارد به جبران آن برخیزد.

با چنین آرزویی كه همه بتوانیم نشانه های معنوی نوروز را دریابیم و به ظاهر آن اكتفا نكنیم، سال نو را به تمامی هموطنان گرامی تبریك و تهنیت می گوییم.