شنبه, ۲۳ تیر, ۱۴۰۳ / 13 July, 2024
مجله ویستا

۱۳ اکتبر ۱۹۵۱ ـ درجلسه شوای امنیت، انگلستان: نفت مربوط به یک کشور نیست - دکتر مصدق: نفت ما امری داخلی است و به شورای امنیت ارتباط ندارد


۱۳ اکتبر ۱۹۵۱ جلسه شورای امنیت برای رسیدگی به شکایت انگلستان از ایران تشکیل جلسه داد و نماینده انگلستان در نطق خود گفت که مسئله نفت تنها مربوط به ایران نیست و نفت به دلیل نیاز …

۱۳ اکتبر ۱۹۵۱ جلسه شورای امنیت برای رسیدگی به شکایت انگلستان از ایران تشکیل جلسه داد و نماینده انگلستان در نطق خود گفت که مسئله نفت تنها مربوط به ایران نیست و نفت به دلیل نیاز عمومی به آن، یک مسئله جهانی است زیرا که تنها در چند کشور وجود دارد و برهم خوردن نظم استخراج و توزیع آن، صلح جهان را به مخاطره می افکند و به همین لحاظ است که دولت انگلستان موضوع ملی شدن نفت ایران را که تحت تاثیر تعصبات ملی و احساسات ناسیونالیستی ایرانیان صورت گرفته به این مرجع حافظ صلح (شورای امنیت) ارجاع کرده است و برای آسان شدن حل مسئله در پیشنهاد قبلی خود به شورا تجدید نظر کرده است.

دکتر مصدق رئیس دولت وقت که شخصا برای دفاع از حقوق ایران در این جلسه حضور یافته بود در پاسخ به نماینده انگلستان در نطقی به زبان فرانسه گفت: شورای امنیت هنگامی می تواند رسالت و مسئولیت خود برای حفظ صلح و امنیت جهان را به انجام برساند که تحت نفوذ و فشار چند دولت مشخص (دولتهای پنجگانه فاتح جنگ جهانی دوم) قرار نداشته باشد. نقض حقوق ملل کوچکتر توسط دول بزرگ است که باعث برهم خوردن صلح و امنیت جهان می شود و اگر شورای امنیت همچنان در دست این دول بزرگ قرار داشته باشد، معلوم نیست که بتواند صلح را که همانا احقاق حقوق ملل ضعیف است برقرار و حفظ کند. اگر یک دولت بزرگ عضو شورای امنیت که از امتیاز (حق وتو) برخوردار است بخواهد موضوعی را که در صلاحیت این شورا نیست، برای رسیدگی به آن قبولاند نظیر مورد مسئله جاری نفت ایران، در این صورت شورا چیزی جز آلت دست یک قدرت در مداخله در کشوری ضعیف و بپاخاسته نخواهد بود و نخواهد توانست ماموریت حفظ صلح و امنیت درجهان را به انجام برساند. اگر این اعمال نفوذ ادامه یابد، اعتماد ملل از شورای امنیت سلب خواهد شد و نظم جهان برهم خواهد خورد.

دکتر مصدق گفت که جنگ جهانی دوم وضعیت جهان را تغییر داد، دیوار استعمار و استثمار متزلزل شد و در حال فرو پاشیدن است. ایران نیز مطالبه حقوق خود را کرده و نفتش را که یک ثروت و میراث ملی است از چنگ استثمارگر خارج ساخته تا از درآمد آن صنایع خود را توسعه دهد، ترقی کند و در رفاه بسر برد که مستحق آن است. ۵۰ سال بود که انگلستان این نفت را می برد. برای مثال: در سال ۱۹۴۸ تنها یک شصت و یکم از درآمد نفت نصیب ایران شده بود که یک ظلم است. انگلیسی ها حتی اجازه ندادند که ایرانیان در رشته نفت کارشناس شوند و نفت خود را اداره کنند و اینک ما از این بابت دچار مشکل هستیم. در خوزستان مردم ما با شکم گرسنه روی ذخایر نفت می خوابند. این یک بی انصافی تاریخی است. انگلستان اخیرا برخی صنایع داخلی خود را ملی کرد. چرا به شکایت معترضین به این عمل در شورای امنیت رسیدگی نمی شود؟!. دولت مسکو پس از انقلاب اکتبر، همه امتیازات خود در ایران را لغو کرد ولی دولت انگلستان بیش از پیش گلوی ما را فشار می دهد، چرا؟. ما را که بپاخاسته ایم تا با چنگ و دندان از منافع ، آزادی، استقلال و حاکمیت ملی مان دفاع کنیم با کشتی جنگی و چترباز تهدید می کند و ....

دکتر مصدق از نطق طولانی خود نتیجه گرفت که شورای امنیت صلاحیت مداخله در امور داخلی یک کشور را ندارد و نفت یک موضوع داخلی ایران است. با وجود این، ایران آماده هر گونه مذاکره منطقی و منصافانه و بر پایه حیثت و شئون برابر با دولت انگلستان در خارج از شورای امنیت است.