وزیر علوم: هیچ عاملی نباید باعث «خودتحریمی علمی» شود

وی افزود: یکی از شاخص‌های رتبه‌بندی دانشگاه‌ها در جهان، همین میزان تعاملات بین‌المللی است، اما تعاملات دانشگاه‌های ایران در این بخش بسیار پایین است و باید برای تقویت آن برنامه‌ریزی کرد. هشدار وزیر علوم درباره «خودتحریمی علمی»

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به ضرورت توجه به ملاحظات امنیتی در کنار توسعه ارتباطات علمی گفت: گاهی خودمان تلاش می‌کنیم اگر روزنه‌ای برای ارتباط علمی باز است، آن را ببندیم و دیواری دور کشور بکشیم تا نفوذی صورت نگیرد؛ در حالی که می‌توان ضمن توجه به مسائل امنیتی، تعاملات علمی را توسعه داد.

سیمایی صراف با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در زمینه تعاملات بین‌المللی افزود: در بسیاری از کشورهای دنیا، نگرانی از نفوذ دشمن مانع توسعه ارتباطات علمی نشده است و باید میان تامین امنیت و گسترش تعاملات علمی توازن برقرار کرد. به عنوان نمونه چین، با مراقبت لازم، ارتباطات علمی بین‌المللی قابل توجهی دارد.

وی با اشاره به جایگاه علمی ایران در جهان اظهار کرد: پیش از انقلاب اسلامی سهم ایران از تولید علم جهان چند صدم درصد بود، اما امروز این سهم به حدود ۲ درصد رسیده است و بخش قابل توجهی از این جایگاه از مسیر ارتباطات علمی، حضور در کنفرانس‌های خارجی و تبادل استاد و دانشجو تقویت شده است. تقویت زیرساخت‌های پژوهشی در دستور کار وزارت علوم

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری همچنین با اشاره به ضعف زیرساخت‌های آزمایشگاهی و پژوهشی دانشگاه‌ها گفت: زیرساخت‌های آزمایشگاهی و پژوهشی کشور رضایت‌بخش نیست و برای تقویت این بخش برنامه‌ریزی شده است.

سیمایی صراف افزود: رییس‌جمهور پیش از وقوع جنگ ۱۲ روزه اعلام کرده بود که برای تجهیز آزمایشگاه‌های دانشگاه‌ها یک و نیم میلیارد دلار از صندوق ذخیره با درایت رهبر شهید اختصاص یافته است و با وجود وقوع جنگ، پیگیری‌ها برای تقویت زیرساخت‌های پژوهشی ادامه دارد.

وی ادامه داد: امسال برای ۱۰۵ آزمایشگاه «پژوهانه چهارمیلیارد ریالی« در نظر گرفته شد و بنا داریم سقف این حمایت را به یک میلیارد تومان افزایش دهیم تا برون‌دادهای پژوهشی و فناوری دانشگاه‌ها تقویت شود. جذب دانشجویان بین‌الملل نیازمند تسهیل فرآیندهاست

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به اهمیت دانشجویان خارجی به عنوان یکی از مسیرهای توسعه تعاملات بین‌المللی گفت: نهادهای تصمیم‌گیر در حوزه جذب دانشجویان بین‌الملل متعدد هستند و صدور مجوز برای تحصیل آنها در ایران زمان زیادی می‌برد.

سیمایی صراف افزود: در سفرهایی که به کشورهای مختلف داشتم، گروه‌های مختلفی از این روند گلایه کردند و پرسیدند چرا فرآیند جذب دانشجوی خارجی در ایران اینقدر طولانی است.

وی اضافه کرد: در آن کشورها خانواده‌ها رضایت ندارند تا دانشجوی آنان به کشوری برود که قرابت فرهنگی با آن ندارند،در حالیکه ایران مقصد مناسبی برای آنهاست، در مقابل، کشورهایی وجود دارند که از نظر فرهنگ و تمدن با ایران قرابت بیشتری دارند و باید شرایط حضور دانشجویان این کشورها در ایران را تسهیل کرد. اعتماد عمومی به علم همچنان رو به افزایش است

سیمایی صراف با اشاره به نتایج یک مقاله منتشرشده در نشریه نِیچر درباره میزان اعتماد مردم به علم گفت: نتیجه این مقاله نشان می‌دهد اعتماد مردم به علم همچنان رو به افزایش است و در مقایسه با سایر مراجع و نهادهای اجتماعی، جایگاه علم قابل مقایسه نیست.

وی افزود: اعتماد به علم به معنای اعتماد به عالم و نهاد علم است و دولت چهاردهم نیز بیشترین پایگاه اجتماعی خود را در نهاد علم و دانشگاه می‌داند.

وزیر علوم گفت: رییس‌جمهور به دانشگاه و توانمندی آن برای حل مسائل کشور اعتماد دارد و انتظار دارد دانشگاه مسائل کشور را حل کند؛ این موضوع صرفا شعار یا برگزاری نشست و میزگرد نیست. حل مسایل کشور نیازمند کار بین‌رشته‌ای است

وی با بیان اینکه رییس‌جمهور در نشست با استادان مانند یک یادگیرنده وارد گفت‌وگو می‌شود، تاکید کرد: در این نشست‌ها مسایل استخراج، پروژه تعریف و به دانشگاه واگذار می‌شود و روند اجرای آنها نیز پیگیری می‌شود.

سیمایی صراف با تاکید بر اینکه حل مسایل دیگر تک‌رشته‌ای نیست و باید توسط گروه‌ها و تیم‌های بین‌رشته‌ای انجام شود، افزود: طی دو سال گذشته در موضوعات مختلف، گاهی حدود ۶۰ عضو هیات علمی از تخصص‌های مختلف در کنار هم قرار گرفته‌اند؛ موضوع ممکن است مهندسی باشد، اما متخصصان علوم انسانی، اقتصاد، جامعه‌شناسی، حقوق و دیگر رشته‌ها نیز در کنار مهندسان قرار گرفته‌اند تا برای یک مسئله راه‌حل ارائه کنند.

وزیر علوم گفت: پدیده‌ها تک‌ساحتی نیستند و نمی‌توان تنها از یک زاویه به یک موضوع نگاه کرد؛ بنابراین باید فعالیت‌های بین‌رشته‌ای و کار تیمی را توسعه داد. پارک‌های علم و فناوری با ۱۶ هزار واحد فناور، خروجی ارتباط دانشگاه و صنعت

وی با تاکید بر ضرورت تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت ابراز کرد: پارک‌های علم و فناوری واقعا خروجی ارتباط دانشگاه و صنعت هستند و اکنون در ۶۰ پارک علم و فناوری کشور حدود ۱۶ هزار شرکت و واحد فناور فعالیت دارند.

وی افزود: عمده اعضای این شرکت‌ها و واحدهای فناور دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها یا اعضای هیات علمی هستند، اما با وجود این ظرفیت، همچنان برای افزایش تعداد شرکت‌ها و واحدهای فناور باید تلاش کرد.

وزیر علوم با اشاره به ظرفیت قانون جهش تولید دانش‌بنیان گفت: این قانون زمینه مناسبی برای همکاری دانشگاه و صنعت ایجاد کرده است و صنعت می‌تواند فعالیت‌های تحقیق و توسعه خود را به دانشگاه بیاورد و با انجام این کار، هم تحقیق و توسعه خود را انجام دهد و هم هزینه آن را به عنوان مالیات محاسبه کند.

سیمایی صراف ادامه داد: سقفی نیز برای این ظرفیت تعیین نشده است و در همین دو سال، حدود ۲۰ همت تفاهم‌نامه میان دانشگاه‌ها و صنعت امضا شد و برخی دانشگاه‌ها عملکرد بسیار خوبی در جذب صنعت و انتقال فعالیت‌های تحقیق و توسعه به دانشگاه داشته‌اند.

وی افزود: این موضوع جدا از قراردادهایی است که استادان با دستگاه‌های اجرایی و جامعه منعقد می‌کنند و هدف، توسعه ارتباط دانشگاه با صنعت و جامعه است. صنعت نیز باید سراغ دانشگاه بیاید

وزیر علوم با انتقاد از یک‌طرفه بودن نگاه به ارتباط دانشگاه و صنعت گفت: سال‌ها پرسیده‌ایم دانشگاه چه ارتباطی با صنعت دارد، اما اکنون باید پرسید صنعت چه ارتباطی با دانشگاه دارد و چرا صنعت سراغ دانشگاه نمی‌آید.

وی با بیان اینکه اگر آموزش‌های دانشگاهی کارآمد نیست، ۳۰ واحد درسی را در اختیار صنعت قرار می‌دهیم تا متناسب با اقتضائات هر صنعت، محتوای آموزشی رشته‌ها تغییر کند، ادامه داد: هر صنعتی که احساس می‌کند محتوای یک رشته دانشگاهی، برای نیازهای آن مناسب نیست، می‌تواند از این ظرفیت برای اصلاح و تغییر آموزش‌ها استفاده کند. کاهش انگیزه دانشگاهیان با وضعیت معیشتی مرتبط است

وزیر علوم با اشاره به کاهش انگیزه دانشگاهیان گفت: کاهش انگیزه بی‌ارتباط با وضعیت معیشتی نیست و ارتباط گسترده‌ای با آن دارد.

سیمایی صراف افزود: از ابتدای فعالیت دولت، دو موضوع مسکن دانشگاهیان و بهبود معیشت استادان و کارکنان دانشگاه‌ها را دنبال کرده‌ایم تا شرایط زندگی و انگیزه دانشگاهیان ارتقا پیدا کند.

وی بیان کرد: طرح مسکن دانشگاهیان که شامل استادان و کارکنان دانشگاه‌ها می‌شود، اکنون در ۴۳ دانشگاه آغاز شده و در چند دانشگاه نیز واحدها تحویل داده شده است. بهبود وضعیت معیشتی کارکنان دانشگاه‌ها پیگیری می‌شود

وزیر علوم با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای کارکنان دانشگاه‌ها گفت: کارکنان دانشگاه‌ها در این زمینه مقدم بر استادان دیده شده‌اند و آیین‌نامه استخدامی کارکنان را مهرماه سال گذشته پس از حدود ۶ ماه کار کارشناسی رونمایی کردیم تا از مسیرهای مختلف بتوانیم وضعیت معیشتی کارکنان را بهبود دهیم.

وی افزود: در این مسیر با مباحثی از سوی سازمان برنامه و بودجه و سازمان اداری و استخدامی مواجه شدیم؛ زیرا این دستگاه‌ها کارکنان را در یک نظام یکپارچه می‌بینند و معتقدند چند میلیون کارمند باید با هم دیده شوند. تا آخرین روزی که پیگیر مسائل اعضای هیات علمی بودم، موضوع کارکنان دانشگاه‌ها را نیز پیگیری کردم و همچنان این پیگیری ادامه دارد. وضعیت اعضای هیات علمی باید قانونی تثبیت شود

وی درباره وضعیت اعضای هیات علمی گفت: درباره این موضوع تقریبا روزی نیست که درگیر نباشیم و با وجود چالش‌ها و مسائل موجود، این کار باید به صورت قانونی حل شود.

وزیر علوم افزود: موضوع تاکنون نیز به نتایجی رسیده است، اما انتظار من نیز مانند استادان این است که وضعیت اعضای هیات علمی تثبیت شود.