شریف، استاد حقوق دانشگاه علامه: اعمال تحریم اقتصادی علیه کشورها نوعی توسل به زور محسوب می‌شود و خلاف حقوق بین‌الملل است/ نخستین طرح برای تجزیه ایران، به پیش از شکل‌گیری جمهوری اسلامی برمی‌گردد

وی ادامه داد: پس از جنگ جهانی اول نیز جامعه ملل با هدف جلوگیری از توسل به زور تشکیل شد که به علت ناکامی در ممانعت از وقوع جنگ جهانی دوم، منحل و سازمان ملل جایگزین آن شد. طبق ماده 1 منشور ملل متحد، حفظ صلح و امنیت بین‌الملل، مهترین وظیفه سازمان ملل است. طبق بند سوم این ماده، کلیه اعضا باید اختلافات بین‌المللی خود را از روش‌های مسالمت‌آمیز و به صورتی که صلح و امنیت بین‌المللی و عدالت به خطر نیفتد، حل‌وفصل کنند. همچنین بند 4 ماده 1 منشور تاکید دارد که کلیه اعضا در روابط بین‌المللی خود باید از تهدید به زور علیه تمامیت ارضی و استقلال سیاسی هر کشوری بپرهیزند و از هیچ روش دیگری هم نمی‌توانند کاری را انجام دهد که با مقاصد ملل متحد در تضاد است.

عضو هیات علمی گروه حقوق دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه تهدیدات ترامپ علیه ایران با این بند ناسازگار است، عنوان کرد: طبق ماده 24 و 25 منشور ملل متحد، تامین صلح و امنیت بین‌الملل به شورای امنیت واگذار شده و تمام اعضای سازمال ملل نیز این را پذیرفته‌اند و چگونگی دستیابی شورای امنیت به این هدف نیز در فصل هفتم منشور بیان شده و در ماده نخست این فصل، آمده که شورای امنیت مسئول مقابله با هر اقدامی است که علیه صلح صورت گیرد. اعمال تحریم اقتصادی علیه کشورها نیز نوعی توسل به زور محسوب می‌شود، زیرا طبق ماده 41 منشور، اعمال هر گونه تحریم اقتصادی یا محاصره دریایی، صرفا در صلاحیت شورای امنیت قرار دارد و تنها با صدور یک قطعنامه ممکن است. لذا هیچ کشوری نمی‌تواند خارج از این چهارچوب، دست به اعمال تحریم علیه هر کشوری بزند.

شریف با بیان اینکه آمریکا و زائده صهیونیستی آن پشیزی برای این قواعد ارزش قائل نیستند، اضافه کرد: اساسا نظام حقوق بین‌الملل به یک واپس‌گرایی بسیار عمیق مبتلا شده که عملا در حال مباشرت با آمریکا و رژیم صهیونیستی است. البته آمریکا و اسرائیل خودشان هم به حقوق بین‌الملل متوسل می‌شوند، اما تنها زمانی این کار را انجام می‌دهند که بخواهند از این اصول به عنوان یک اسلحه استفاده کنند و حقوق بین‌الملل را در خدمت اقدامات نظامی خود قرار دهند. ما در تاریخ حقوق بین‌الملل پدیده‌ای داریم به اسم دخالت بشردوستانه؛ یعنی دخالت نظامی در امور کشورها با پوشش بشردوستانه، در حالیکه ماده 1 منشور، رسیدگی به مسائل حقوق بشری را در صلاحیت شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل قرار داده است و ربطی به شورای امنیت ندارد. در اینجا نیز آمریکا صرفا می‌خواهد از حقوق بشر به عنوان یک اسلحه استفاده کند.

وی بیان کرد: برخی برای توجیه اقدام آمریکا به تحریم ایران، استدلال می‌کنند که هیچ کشوری موظف نیست که الزاما با کشور خاصی روابط اقتصادی داشته باشد. در حالیکه آمریکا تنها در پی محدودسازی روابط تجاری خود با ایران نیست و صربحا اعلام می‌کند هر کشوری که روابط اقتصادی با ایران داشته باشد، مورد مجازات قرار خواهد گرفت. به چنین کاری، اصطلاحا «فراسرزمینی‌کردن قوانین کیفری» گویند. در قوانین کیفری، اصل »صلاحیت سرزمینی» حاکم است که بر اساس آن، هیچ کشوری حق ندارد قوانین کیفری خود را خارج از قلمروی سرزمینی‌اش اعمال کند، زیرا این کار به معنای نادیده‌گرفتن حاکمیت ملی سایر کشورهاست. وقتی آمریکا اعلام می‌کند هر کشوری که وارد رابطه اقتصادی با ایران شود، تحت مجازات قرار می‌گیرد، یعنی در حقیقت دارد قوانین کیفری خود را فراسرزمینی می‌کند و اصل صلاحیت سرزمینی را زیر پا می‌گذارد.

عضو هیات علمی گروه حقوق دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه پیشینه چنین اقداماتی تنها محدود به ترامپ نمی‌شود، گفت: سال‌ها پیش دو قانون علیه لیبی و کوبا مطرح شد که به قوانین «هلز-برتون» و «داماتو» معروف شد و فراسرزمینی‌کردن قوانین کیفری، نخستین بار در این دو قانون صورت گرفت. در حقیقت، آمریکا جامعه و حقوق بین‌الملل را به پیش از معاهده وستفالی بازگردانده است؛ ترامپ اعلام می‌کند قصد برقراری صلح از طریق توسل به زور را دارد و با همین نگاه، از کانادا گرفته تا تنگه هرمز را از آن خود می‌داند. در حالیکه توسل به طور، صراحتا در تما م اسناد بین‌المللی ممنوع شده و اساسا شکل‌گیری جامعه بین‌المللی، در پرتو منع توسل زور تحقق یافته است.

شریف تاکید کرد: بنابراین، من معتقدم مذاکره باید با واقع‌بینی و مبتنی بر این نگاه انجام شود که آیا اساسا ممکن است که آمریکا با ایرانِ مستقل کنار بیاید؟ این امر تنها در صورتی ممکن است که آمریکا به این نتیجه برسد که با توسل به زور نمی‌‌تواند به اهداف خود برسد. اساسا این یک قاعده در روابط بین‌الملل است که می‌گوید تنها از طریق زور می‌توان با زور برخورد کرد. نخستین طرح برای تجزیه ایران، به پیش از شکل‌گیری جمهوری اسلامی برمی‌گردد. در کنفرانس بیلدربرگ سال 1979 نیز برنارد لوئیس، استراتژیست مشهور صهیونیست، طرحی را برای تجزیه ایران ارائه داد و صراحتا اعلام کرد ایران باید به 5 یا 6 قطعه شامل پشتون‌ستان بزرگ، آذربایجان بزرگ، بلوچستان بزرگ و... تبدیل شود. باید توجه داشت کنفرانس بیلدربرگ که اساس آن در دست صهیونیست‌ها قرار دارد، یک نشست محرمانه است که مطالب مطرح‌شده در آن، طی سال‌ها افشا می‌شود. 

وی با بیان اینکه سپس تعدادی از نظریه‌پردازان صهیونیستی و سیاستمداران آمریکایی نیز به انواع دیگری طرح تجزیه ایران را بازتعریف کردند، افزود: از جمله معروف‌ترین آن‌ها، طرح مشاور بوش پسر بود که تغییر در جغرافیای منطقه و خاورمیانه جدید را مطرح کرد که معطوف به تجزیه ۷ کشور خاورمیانه بود. وزیر وقت امور خارجه آمریکا نیز اعلام کرد این کشور دکترین تهاجمی را در دستور کار خود قرار می‌گیرد که بر اساس آن، چنانچه ایالات متحده تشخیص دهد تهدیدی در گوشه جهان علیه آن وجود دارد، می‌تواند دست به اقدام نظامی بزند و بدین ترتیب، عبارت «دفاع مشروع پیش‌دستانه» را درست کردند که نقض صریح ماده ۵۱ منشور ملل متحد محسوب می‌شود، زیرا این بند تاکید دارد دفاع نظامی تنها در صورت وقوع حمله مسلحانه مشروعیت دارد. 

عضو هیات علمی گروه حقوق دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه هدف نهایی آمریکا، این است که اسرائیل قدرت هژمون منطقه شود، ادامه داد: بنابراین، مسئله فقط ایران نیست و آمریکا طرحی را برای تجزیه کشورهای خاورمیانه در دست دارد که پیش‌تر در لیبی، سوریه، سودان، عراق و سومالی هم اجرا شده است. حتی اگر اکنون جمهوری‌ اسلامی امتیازاتی را به آمریکا بدهد، باز هم این کشور از رویای تجزیه ایران دست نخواهد کشید؛ کما اینکه قذافی نیز به تمام مطامع آمریکا تن داد، اما لیبی به وضعیتی رسید که اکنون می‌بینیم. 

شریف در خصوص اینکه ایران به لحاظ حقوق بین‌الملل می‌تواند چه کاری را انجام دهد، گفت: آمریکا و اسرائیل حقوق بین‌الملل را به وضعیتی کشانده‌اند که عملا باید بگوییم حقوق بین‌الملل کیلویی چند! در جهان امروز، آمریکا حکم چاقوکش محلات قدیم را دارد که از سایرین باج می‌گیرد و کسی هم نمی‌تواند چیزی به او بگیرد. ایران اما حاضر به باج‌دهی نشده است. ما باید از ظرفیت حقوق بین‌الملل استفاده کنیم و از دیپلماسی بهره گیریم، اما سابقه طولانی آمریکا در بدعهدی را فراموش نکنیم. تنها در یک صورت امکان صلح بین ما و آمریکا وجود دارد و آن اینکه ایالات متحده متوجه شود با توسل به زور نمی‌تواند به اهداف خود برسد؛ یعنی زور ما باید زور آمریکا را متوقف کند.