بورس24 : حمید اعرابی با اشاره به ارزندگی فعلی بازار سهام و چشمانداز مثبت گزارشهای ششماهه شرکتها، پیشبینی کرد شاخص کل بورس تا اواخر آذرماه به محدوده ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد برسد و ارزش فعلی حدود ۱۰۰ میلیارد دلاری بازار سرمایه ایران، با توجه به ظرفیت سودآوری شرکتها و نسبتهای P/E، رقم پایینی است و بازار میتواند در سالهای آینده به ارزشهای بسیار بالاتری دست پیدا کند.
حباب ۲۲ درصدی صندوقها قابلقبول نیست
حمید اعرابی کارشناس بازار سرمایه و فعال بازار سرمایه، درباره وضعیت صندوقهای سرمایهگذاری به خبرنگار بورس24 گفت: فلسفه شکلگیری صندوقها این است که افراد بهصورت غیرمستقیم وارد بازار سرمایه شوند و مدیریت دارایی خود را به افراد و تیمهای حرفهای بسپارند؛ بنابراین انتظار میرود ارزش دارایی سرمایهگذاران نیز تا حد امکان به ارزش واقعی داراییهای صندوق نزدیک باشد.
وی افزود: اگر فاصله قیمت بازار و NAV در ابتدا دو یا سه درصد باشد، شاید بتوان آن را در محدوده نوسانات طبیعی بازار ارزیابی کرد، اما وقتی این فاصله به ۱۰، ۱۵، ۲۰ یا حتی ۲۲ درصد میرسد، دیگر نمیتوان بهسادگی از کنار آن عبور کرد.
اعرابی ادامه داد: اگر امروز صندوقی اهرمی، پالایش ، بانکی و ... با حباب ۲۲ یا ۲۵ درصدی معامله شود و این وضعیت ادامه پیدا کند، بخشی از منافع سرمایهگذار فعلی عملاً به سرمایهگذاری که در آینده وارد صندوق میشود منتقل خواهد شد.
برای هر دو طرف انحراف از NAV باید راهکار وجود داشته باشد
این فعال بازار سرمایه اظهار کرد: اگر صندوق در آینده به محدوده NAV برسد یا حتی بالاتر از NAV معامله شود، باید برای هر دو حالت از قبل راهکار مشخصی وجود داشته باشد. اگر کد رزرو برای عرضه در نظر گرفته شده، باید در زمان مناسب از آن استفاده شود؛ به این معنا که در صورت معامله صندوق بالاتر از NAV، عرضه انجام شود و اگر قیمت پایینتر از NAV قرار گرفت، سازوکار مربوط به خرید فعال شود.
وی تأکید کرد: هر سرمایهگذار در زمان خرید، بر اساس تصمیم و تحلیل خود وارد صندوق میشود. اگر معتقد است بازار رشد میکند، از رشد قیمت منتفع میشود و اگر بازار کاهش پیدا کند، زیان آن را نیز میپذیرد. بنابراین نمیتوان به دلیل زیان احتمالی سرمایهگذار آینده، منافع سرمایهگذار فعلی را به فرد دیگری منتقل کرد.
بازارگردانی باید واقعاً انجام شود
اعرابی با اشاره به نقش بازارگردانها گفت: بازارگردان نباید نسبت به فاصله قیمت صندوق با NAV منفعل باشد. اگر صندوق بالاتر از NAV معامله میشود، باید عرضه انجام شود و اگر پایینتر از NAV قرار میگیرد، باید خرید صورت گیرد. بازارگردانی باید بهگونهای باشد که قیمت صندوق را در محدوده منطقی نسبت به NAV نگه دارد.
وی افزود: در این زمینه میتوان عملکرد صندوقهای طلا را بررسی کرد. برای مثال، صندوق عیار با وجود اندازه بسیار بزرگ، معمولاً فاصله قابلتوجهی با NAV ندارد. در روزهایی که قیمت بازار بالاتر از NAV قرار میگیرد، عرضه انجام میشود و زمانی که قیمت پایینتر از NAV میرود، خرید صورت میگیرد.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: این موضوع نشان میدهد که اندازه صندوق بهتنهایی مانعی برای بازارگردانی مؤثر نیست و میتوان با سازوکار مناسب، فاصله قیمت بازار و NAV را در محدوده محدودی کنترل کرد.
«بازارگردان» باید پاسخگوی عملکرد خود باشد
اعرابی تصریح کرد: سؤال این است که در مورد سایر صندوقها چه اتفاقی میافتد؟ اگر صندوق زیر NAV معامله میشود، چرا کد رزرو وارد نمیشود و خرید انجام نمیدهد؟ اگر بالاتر از NAV معامله میشود، چرا عرضه انجام نمیشود؟
وی افزود: باید مشخص شود چه نهادی صندوق را بازارگردانی میکند و سازوکار بازارگردانی آن چگونه است. صرف وجود عنوان «بازارگردان» به این معنا نیست که بازارگردانی به شکل مؤثر انجام میشود.
اعرابی گفت: اگر صندوق قرار است ابزار ورود غیرمستقیم مردم به بازار سرمایه باشد، باید سازوکار آن به شکلی طراحی شود که منافع سرمایهگذاران حفظ شود. نمیتوان مردم را به سرمایهگذاری غیرمستقیم از طریق صندوقها دعوت کرد و در عین حال اجازه داد فاصله قیمت صندوق با NAV به شکل قابلتوجهی افزایش پیدا کند.
وی تأکید کرد: اگر حباب ۲ درصد باشد، ممکن است در محدوده قابلقبولی قرار گیرد، اما وقتی این فاصله به ۱۰، ۱۵، ۲۰ یا ۲۲ درصد میرسد، باید درباره سازوکارهای کنترل آن توضیح داده شود. ابتدا باید سازوکار کنترل فاصله قیمت صندوق با NAV، نحوه استفاده از کد رزرو و عملکرد بازارگردان مشخص و اصلاح شود و سپس درباره توسعه و عرضه بیشتر صندوقها تصمیمگیری شود.
شاخص ۷.۵ میلیون واحدی تا پایان آذرماه
این فعال بازار سرمایه درباره چشمانداز بازار نیز گفت: پیشبینی من این است که شاخص کل بورس تا اواخر آذرماه به محدوده ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد برسد. البته ممکن است بازار در هفتههای پیشرو در محدوده مقاومت فعلی کمی درجا بزند، چراکه در حال عبور از یک کانال بلندمدت به یک کانال بسیار بلندمدت هستیم و طبیعتاً در این محدوده شاهد عرضه، تقاضا و نوساناتی خواهیم بود، اما به نظر من در نهایت این مقاومت شکسته خواهد شد.
وی افزود: زمان زیادی برای این اتفاق نیاز نیست و گزارشهای ششماهه شرکتها نیز میتواند محرک مهمی برای بازار باشد. انتظار دارم گزارشهای بسیار خوبی منتشر شود.
کرکاسپرد پالایشگاهها سه برابر شده است
اعرابی با اشاره به وضعیت بنیادی صنایع گفت: برای نمونه، در صنعت پالایشگاهی، هر ماه تقریباً به اندازه ۴۰ روز از فصل بهار سودآوری ایجاد میشود. در فصل بهار، کرکاسپرد حدود ۱۳ دلار محاسبه شده بود، در حالی که اکنون کرکاسپرد به حدود ۳۴ تا ۳۵ دلار رسیده است؛ یعنی تقریباً سه برابر شده و در نتیجه پالایشگاهها میتوانند در هر ماه سودی در حدود سود یک فصل بهار ایجاد کنند.
وی ادامه داد: در سایر صنایع نیز شرایط مشابهی وجود دارد. اگر وضعیت صنایع مختلف، از جمله صنعت دارو، را بررسی کنیم، شرایط بنیادی شرکتها بسیار مناسب است. با انتشار گزارشهای ششماهه و همچنین گزارشهای ماهانه مردادماه، تصویر بنیادی بازار میتواند بیش از پیش نمایان شود.
در ۲۰ سال گذشته بازاری به این ارزندگی ندیدهام
این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه بازار سرمایه در شرایط بسیار مناسبی قرار دارد، گفت: در ۲۰ سالی که در بازار بودهام، کمتر بازاری با این سطح از ارزندگی دیدهام. نسبتهای P/E بسیاری از شرکتها در محدودههای مناسبی قرار دارند و از نظر بنیادی شرایط مطلوبی در بازار وجود دارد.
وی افزود: ارزش کل بازار سرمایه ایران در حدود ۱۰۰ میلیارد دلار است که به نظر من رقم بسیار پایینی است. برای مقایسه، حتی یک شرکت کوچک و نهچندان مطرح آمریکایی ممکن است حدود ۳ میلیارد دلار فروش داشته باشد، اما ارزش بازار آن در محدودهای باشد که با کل بازار سرمایه ایران قابل مقایسه باشد.
اعرابی در پایان گفت: با توجه به وضعیت سودآوری شرکتها، نسبتهای P/E و ارزش بازار، معتقدم بازار سرمایه ایران در شرایط فعلی از ارزندگی قابلتوجهی برخوردار است و ظرفیت رشد ارزش بازار در سالهای آینده بسیار بالاتر از سطوح فعلی است.
![[مهرداد احمدی شیخانی] روح کلوزیوم](/news/u/2026-08-25/ettelaat-xof3f.jpg)
