دوشنبه, ۳۱ اردیبهشت, ۱۴۰۳ / 20 May, 2024
مجله ویستا

کلیدداران کشور


کلیدداران کشور

بازخوانی سوابق علمی و مبارزاتی وزرای کشور

وزیر کشور در هر کشوری رئیس اداره اجرایی کشور است. این منصب از کلیدی ترین مناصب در هر دولتی است که همزمان با چند حوزه مهم امنیتی، سیاسی، اجتماعی و حتی عمرانی درگیر است. از این رو رئیس دولت ها نظر به اهمیت این منصب یکی از مهم ترین و شاید مهم ترین مدیر خود را برای این منصب به مجلس معرفی می کند. نگاهی به سوابق و عملکرد وزرای کشور بعد از انقلاب نشان دهنده یک منحنی از مردان پرقدرت نظام تا پیش از دولت احمدی نژاد است. حضور چهره هایی نظیر مهدوی کنی، هاشمی رفسنجانی، ناطق نوری و عبدالله نوری نشان دهنده اهمیت این جایگاه برای روسای دولت های بعد از انقلاب بوده است. مرور زندگی و سوابق وزرای بعد از انقلاب از جایگاه مهم وزارت کشور حکایت می کند. می گویید نه، زندگینامه وزرای کشور بعد از انقلاب را بخوانید.

● احمد صدر حاج سیدجوادی

۱۵ بهمن ماه که بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران حکم نخست وزیری را به مهندس مهدی بازرگان داد تا دولت موقت بعد از انقلاب را تاسیس کند، مدیر پیشکسوت انقلاب کوشید مردانش را از میان چهره های علمی با سابقه مبارزاتی که تخصص اجرایی هم دارند، برگزیند. بنابراین از میان چهره های متعددی که برای اداره اجرایی کشور می توانست برگزیند، به سراغ دکتر احمد صدر حاج سیدجوادی رفت. او دکترای علوم سیاسی را از دانشگاه سوربن که یکی از مطرح ترین دانشگاه های جهان در حوزه علوم انسانی است، دریافت کرد.بعد از انقلاب یکی از تدوین کنندگان پیش نویس قانون اساسی و بعد از خروج مبشری از کابینه مهندس بازرگان به سمت وزارت دادگستری منصوب شد.بعد از احمد صدر حاج سیدجوادی، مهندس هاشم صباغیان عضو شورای مرکزی نهضت آزادی ایران زمام وزارت کشور را به دست گرفت.

● هاشم صباغیان

به دنبال تغییراتی که در کابینه موقت مهندس بازرگان پیش آمد، هاشم صباغیان که از اعضای فعال و موثر کمیته استقبال از امام خمینی بود کلید وزارت کشور را از هم کیش خود احمد صدر حاج سیدجوادی تحویل گرفت. قبل از پیروزی انقلاب که حکم نخست وزیری مرحوم مهندس بازرگان در ۱۵ بهمن ماه ۱۳۵۷ از طرف رهبر انقلاب صادر شده، ایشان به عنوان معاون نخست وزیر در امور انتقال تعیین شد. در اولین ترمیم کابینه دولت موقت به عنوان وزیر کشور انتخاب شد که در دوران تصدی ایشان بود که انتخابات مجلس بررسی پیش نویس قانون اساسی (معروف به مجلس خبرگان) جهت تصویب قانون اساسی و نخستین انتخابات شوراهای شهر انجام گرفت. وی در نخستین دوره مجلس شورای اسلامی به عنوان نماینده مردم تهران انتخاب شد.

● هاشمی رفسنجانی

بعد از اینکه دولت موقت استعفا داد،شورای انقلاب کارهای دولت را به عهده گرفت. وزارت کشور به هاشمی رفسنجانی رسید تا نخستین انتخابات ریاست جمهوری را برگزار کند.بعد از ۳۰ سال هاشمی رفسنجانی چهره ناشناخته یی برای مردم ایران نیست. او در طول ۳۰ سال گذشته یکی از قدرتمندترین چهره های نظام جمهوری اسلامی بوده است که در هدایت نظام نقش موثری داشته است. به هر حال در فاصله کوتاهی هاشمی رفسنجانی نخستین انتخابات ریاست جمهوری را برگزار کرد تا ابوالحسن بنی صدر به محمدعلی رجایی ماموریت بدهد کابینه را تشکیل دهد. رجایی هم وزارت کشور را به محمدرضا مهدوی کنی سپرد تا بازوی اجرایی کشور در دست یکی از معتمدان موثق نظام بیفتد.

● محمدرضا مهدوی کنی

آیت الله محمدرضا مهدوی کنی هم اگر چه امروز از هیاهوی خبری فاصله گرفته است اما یکی از نزدیک ترین افراد به بنیانگذار جمهوری اسلامی است. وی که هم اکنون دبیر کل جامعه روحانیت مبارز تهران است در دولت های محمدعلی رجایی و محمد جواد باهنر عهده دار سمت وزارت کشور بود. مهدوی کنی بعد از ترور رئیس جمهور و نخست وزیر ماموریت تشکیل دولت موقت را به عهده گرفت و جای خود را به کمال الدین نیک روش داد. او مدت کوتاهی در کابینه مهدوی کنی و موسوی حضور داشت. بعد از او علی اکبر ناطق نوری وزیر کشور در دولت اول موسوی شد.

ـ نگاهی گذرا به مناصب محمدرضا مهدوی کنی نشان می دهد وزارت کشور نقطه عزیمت برای این روحانی متنفذ بوده است.

ـ نخست وزیری (به عنوان نخست وزیر موقت از سوی امام خمینی) پس از شهادت محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر

ـ وزارت کشور در دوره نخست وزیری محمدعلی رجایی

ـ وزارت کشور در دوره نخست وزیری محمدجواد باهنر

ـ سرپرست کمیته انقلاب اسلامی

ـ عضو شورای نگهبان

ـ عضویت در شورای بازنگری قانون اساسی

ـ عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام

ـ عضویت در شورای عالی انقلاب فرهنگی

ـ مسوول ستاد رسیدگی به مناطق جنگ زده

ـ ریاست مرکز رسیدگی به امور مساجد

ـ دبیرکل جامعه روحانیت مبارز تهران

ـ مسوول برپایی جامعه الصادق

ـ تولیت حوزه علمیه مروی و مدارس تابعه به همراه موقوفات وابسته به حکم حضرت امام خمینی (ره)

ـ عضو مجلس خبرگان رهبری.

● علی اکبر ناطق نوری

علی اکبر ناطق نوری یکی دیگر از رجال سیاسی- مذهبی کشور است که بعد از نیک روش کلید برج بلند فاطمی را به دست گرفت. علی اکبر ناطق نوری هم سابقه مبارزاتی دارد و هم تحصیلکرده حوزه علمیه است. در طول ۳۰ سال گذشته همواره پست های حساسی را عهده دار بوده است که مهم ترین آنها ریاست مجالس چهارم وپنجم است. علی اکبر ناطق نوری تا ریاست جمهوری هم فاصله زیادی نداشت ما یک حماسه به بزرگی دوم خرداد او را برای همیشه از این منصب دور کرد. علی اکبر ناطق نوری علاوه بر وزارت کشور، نماینده امام در جهاد بوده است وهم اکنون رئیس دفتر بازرسی مقام رهبری است. وزارت ناطق نوری در دولت دوم موسوی تداوم نیافت. قرعه وزارت کشور به نام یک روحانی دیگر خورده بود؛ سیدعلی اکبر محتشمی پور.

● سیدعلی اکبر محتشمی پور

عضو صریح اللهجه مجمع روحانیون مبارز، سفیر ایران در سوریه و یکی از معماران حزب الله لبنان که سابقه مبارزاتی در قبل از انقلاب را داشت. بعد از علی اکبر ناطق نوری از طرف میرحسین موسوی مامور شد هدایت وزارت کشور را به عهده بگیرد و تا پایان حیات دولت موسوی با او همراه بود. به دنبال تغییر و تحولاتی که بعد از رحلت رهبر فقید انقلاب در عرصه سیاسی کشور اتفاق افتاد، محتشمی پور هم به همراه یارانش از عرصه سیاست منزوی شد تا اینکه در انتخابات مجلس ششم از سوی مردم تهران به عنوان نماینده برگزیده شد و ریاست فراکسیون اصلاح طلبان را به عهده گرفت. وی در انتخابات مجلس هفتم هم تایید صلاحیت شد اما در اعتراض به رد صلاحیت های غیرقانونی از حضور در انتخابات انصراف داد.

● عبدالله نوری

پس از پایان دولت مهندس موسوی، تکنوکرات های جوان به همراه هاشمی به دولت وارد شدند. یکی از این تکنوکرات ها روحانی متنفذی بود که بعدها به یکی از رجال سیاسی ایران تبدیل شد. او کسی نبود جز شیخ عبدالله نوری. نوری تنها کسی بود که دو بار در دولت های بعد از انقلاب به وزارت کشور رسید؛ بار نخست که در دولت هاشمی رفسنجانی به وزارت کشور پا گذاشت و چهار سال تمام در این منصب باقی ماند. بار دوم به همراه خاتمی رفت که این بار خیلی طول نکشید و با استیضاح مجلس پنجمی ها ادامه کار نوری میسر نشد. عبدالله نوری که این روزها در منزلش پنجشنبه های اول هر ماه در حلقه روشنفکران دینی حاضر می شود از سوی برخی تشکل های دانشجویی برای انتخابات ریاست جمهوری دور بعد به عنوان نامزد معرفی شده است. عبدالله نوری در طول هشت سال اصلاحات در هرجا که رفت فردی موثر بود؛ چه در شورای اول، چه در روزنامه خرداد.

● علی محمد بشارتی جهرمی

در دولت دوم هاشمی رفسنجانی و به دنبال خروج بعضی اعضای کابینه، عبدالله نوری هم از کابینه کنار گذاشته شد. به دلیل بافت حاکم بر مجلس علی محمد بشارتی امکان همراهی مجلس را یافت. کسانی که با بشارتی آشنا نیستند این سوابق از وی در دسترس است؛ علی محمد بشارتی جهرمی از چهره های سیاسی جمهوری اسلامی ایران متولد ۱۳۲۳ در شهرستان جهرم است. تحصیلاتش را در مقطع دکترای روابط بین الملل به پایان برده است. او عضو اولین شورای فرماندهی سپاه، عضو ستاد استقبال از امام، از بنیانگذاران سپاه، مسوول اطلاعات و تحقیقات سپاه، نماینده دوره اول مجلس شورای اسلامی، عضو هیات رئیسه مجلس، قائم مقام وزیر امور خارجه (از ۶۳ تا ۷۲) و وزیر کشور (از ۷۲ تا ۷۶) بوده است. در حال حاضر نیز مشاور امنیتی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام است.

● موسوی لاری

عبدالواحد موسوی لاری پیش از اینکه به وزارت کشور برسد معاون پارلمانی رئیس جمهور بود. موسوی لاری از طلاب عضو مجمع روحانیون مبارز بود که همزمان با دوم خرداد و به قدرت رسیدن محمد خاتمی امکان این را یافت تا به مجموعه دولت راه یابد. لاری در دوران ریاست جمهوری خاتمی تا انتهای دولت وزیر کشور بود. او هم اکنون یکی از اعضای بلندپایه مجمع روحانیون مبارز است.

● مصطفی پورمحمدی

محمود احمد نژاد که به قدرت رسید کابینه او آینه تمام نمای گروه های حامی او در قدرت بود؛ مجموعه یی از نیروهای نظامی، امنیتی که در دستگاه های مختلف مشغول به کار بودند. وزارت کشور به یکی از چهره های پشت پرده اصولگرایان رسید که تا روز معرفی به مجلس عکسی از او در رسانه ها منتشر نشد.مصطفی پورمحمدی یکی از خبرسازانی بود که در دوران دوم خرداد نام او در مقالات برخی روزنامه نگاران می آمد اما کسی از او شناخت آنچنانی نداشت. اما مصطفی پورمحمدی در بعد از انقلاب همواره پست های مهمی در اختیار داشت. در زندگینامه او می خوانیم؛ در سال ۱۳۳۸ در قم متولد شد. وی مقدمات و سطح عالی (فقه، اصول و فلسفه) را در قم، خارج فقه و اصول را در مشهد، قم و تهران به پایان رساند. پورمحمدی در سطح چهار فقه و حقوق اسلامی (معادل دکترا) در حوزه علمیه تحصیل کرده است. او مولف دو جلد کتاب در رابطه با حقوق سیاسی، مبانی نظری اندیشه سیاسی در اسلام و مباحث سیاسی و اجتماعی است. وی همچنین مقالاتی علمی پیرامون حق، مبانی نظری حکومت دینی، نظارت، ارتداد و سیاست خارجی نگاشته است.

ـ دادستان انقلاب اسلامی خوزستان، بندرعباس، کرمانشاه و مشهد از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۵ ?دادستان انقلاب نظامی در مناطق غرب کشور در سال ۱۳۶۵ ?رئیس اطلاعات خارجی وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی از سال ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۸ ?مشاور ریاست دفتر و مدیرگروه «سیاسی - اجتماعی» دفتر رهبری از سال ۱۳۸۱ تاکنون ?معاون و جانشین وزیر اطلاعات از سال ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۸ ?عضو هیات مدیره جامعه الزهرا قم از سال ۱۳۶۶ تاکنون ?عضو و رئیس هیات امنای مرکز اسناد انقلاب اسلامی از سال ۱۳۷۵ تاکنون ?عضو هیات موسس حوزه علمیه مسجد سلیمان

ـ استاد دانشگاه امام صادق از سال ۱۳۷۹ تاکنون ?وزیر کشور در دولت احمدی نژاد (پس از دو سال و نیم کنار گذاشته شد)

ریاست سازمان بازرسی کل کشور به حکم شاهرودی رئیس قوه قضائیه.وی در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ از سوی محمود احمدی نژاد رئیس جمهور وقت ایران برای تصدی وزارت کشور به مجلس معرفی و در اردیبهشت ۱۳۸۷ از این مقام برکنار شد.

● علی کردان

این روزها هر جا که سر می زنی داستان کردان نقل محافل و مجالس است. کردان سابقه مبارزاتی خاصی ندارد. مدرک علمی که تاکنون از او تایید شده است، فوق دیپلم است. باقی ماجرا را در روز استیضاح اش می توانید از رادیو مجلس گوش بدهید.

کیوان مهرگان