آرمان امروز-سرویس دیپلماسی: تفاهم نامه اسلام آباد با تنفس مصنوعی و لحظه آخری قطر در حال احیا است. در همین راستا، «فیصل بن فرحان» وزیر امور خارجه عربستان در تماسهای جداگانه با «محمد بن عبدالرحمن آل ثانی» همتای قطری و «هاکان فیدان» همتای ترکیهای خود گفتوگو و تحولات منطقه را بررسی کرد.
دو طرف در این تماس تلفنی، تلاشهای صورت گرفته برای کاهش تنشهای منطقهای در راستای هماهنگی مستمر و یکپارچگی تلاشها با هدف تقویت امنیت منطقه و ثبات آن را بررسی کردند. شبکه الجزیره نیز به نقل از وزارت خارجه قطر گزارش داد وزیر خارجه این کشور در گفتوگوی تلفنی با همتای سعودی خود بر حمایت قطر از تلاشهای مربوط به دستیابی به راهحلی جهت تضمین آزادی دریانوردی تأکید کرد.
وزارت خارجه قطر دیروز همچنین گزارش داد که وزیر خارجه این کشور با «بدر بن حمد بن حمود البوسعیدی» همتای عمانی خود درباره آخرین تحولات منطقه و به ویژه گفت وگوهای جاری میان ایران و عمان درباره چارچوب پیشنهادی پیرامون تنگه هرمز که شامل ایجاد کریدور موقت مشترک در این تنگه و توافق بر اجرای طرحی مشترک برای مین روبی تنگه هرمز است، گفت وگو کرد. یک منبع دیپلماتیک در گفتگو با شبکه المیادین اعلام کرد که شیخ «محمد بن عبدالرحمن آل ثانی» نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، بهزودی راهی تهران خواهد شد.
از سوی دیگر، سردار محبی خاطرنشان کرد: در مذاکرات اخیر درباره میزان سهم هر یک از دو کشور از آبهای تنگه و سهم ایران و عمان از درآمدهای آن توافقهایی صورت گرفته است.
سخنگوی سپاه گفت: آمریکا در این مسیر کارشکنی میکند و همین مسئله موجب شده است روند کار به تأخیر بیفتد.وی افزود: اگر آمریکا کارشکنی را کنار بگذارد و به تفاهمنامه بازگردد، میتوانیم در چارچوب تفاهم انجامشده، تنگه هرمز را باز کنیم، بنابراین شرایط ما باید از سوی آمریکا پذیرفته شود و اگر آمریکا شرایط ما را نپذیرد، تنگه هرمز بههیچ عنوان باز نخواهد شد. فشار برای احیای تفاهمنامه امنیتی و دفاعی میان اسلامآباد و تهران در شرایطی که تحولات اخیر منطقه باعث ایجاد بحران حاد در تنگه هرمز شده، اکنون با حضور و ابراز علاقه قطر به عنوان میانجی کلیدی، به اوج خود رسیده است.
تفاهمنامهای که ابتدا در پایتخت پاکستان امضا شده بود، به دلیل برخی موانع و عدم هماهنگیهای لازم، در مرحله نهایی قرار گرفته بود و اکنون با مداخله فعال قطر در حال احیا و نهاییسازی است. این فرآیند نه تنها به نفع امنیت انرژی جهان است، بلکه میتواند پلی میان شرق و غرب منطقهای ایجاد کند.
فیصل بن فرحان، در تماسهای تلفنی جداگانهای با همتای قطری خود، محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، و همتای ترکی خود، هاکان فیدان، به بررسی تحولات منطقه پرداخته است. در این گفتوگوها، هر دو طرف بر لزوم هماهنگی مستمر و یکپارچگی تلاشها برای کاهش تنشهای مرزی و دریایی تأکید کردند. تمرکز اصلی بر تقویت امنیت منطقهای و ثبات آن در برابر تهدیدات خارجی قرار داشت. این تماسها نشاندهنده این است که اسلامآباد به عنوان یکی از شرکای استراتژیک منطقه، به دنبال راهکارهای عملی برای حل بحرانهای پیشرو است و از میانجیگری قطر استقبال میکند.
شبکه الجزیره نیز در گزارشی به نقل از وزارت خارجه قطر، اعلام کرد که وزیر امور خارجه قطر در تماس تلفنی با همتای سعودی خود، بر لزوم دستیابی به راهحلی مشترک برای تضمین آزادی دریانوردی در آبهای حساس خلیج فارس تأکید کرده است.
این حمایت از تلاشهای بینالمللی برای حفظ آزادی ناوبری، نقطه مشترک میان ریاض و دوحه است و میتواند در شکلگیری ائتلاف جدید برای امنیت دریایی نقش ایفا کند. وزیر قطری با تأکید بر اینکه امنیت انرژی جهان بدون ثبات در تنگه هرمز ممکن نیست، بر لزوم همکاری همه جانبه کشورهای حاشیه خلیج فارس و قدرتهای بزرگ جهانی فزونی داده است. یک منبع دیپلماتیک نزدیک به روند مذاکرات در گفتگو با شبکه المیادین، اعلام کرد که شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، به زودی به تهران سفر خواهد کرد و علت این سفر نهایی کردن تفاهم است.
این سفر میتواند نقطه عطف مهمی در احیای تفاهمنامه میان آمریکا و ایران باشد و زمینه را برای نشستهای سطح بالاتر فراهم کند. در این مذاکرات، به توافق بر سر میزان سهم هر یک از دو کشور از آبهای تنگه هرمز و همچنین سهم ایران و عمان از درآمدهای آن، رسیده شده است. این توافقات، مبنای جدیدی برای احیای روابط اقتصادی و امنیتی ایجاد میکند و میتواند به کاهش تنشهای انرژی در منطقه کمک شایانی نماید. در مجموع، احیای تفاهمنامه اسلامآباد با تنفس مصنوعی قطر در لحظه آخری، میتواند آغازگر یک فصل جدید از همکاریهای منطقهای باشد.
با وجود چالشهای موجود، توافقات حاصل شده بر سر تنگه هرمز و حمایتهای بینالمللی، امید به ثبات پایدار در منطقه را زنده کرده است. این روند نه تنها امنیت انرژی جهانی را تضمین میکند، بلکه میتواند الگویی برای حل سایر تنشهای مرزی باشد. انتظار میرود که با ادامه این تماسها و سفرهای دیپلماتیک، به نتیجه نهایی رسید.
