سربازی احساس تعلق همه اقشار به یک جامعه مشترک را تقویت می‌کند

جوان آنلاین: سربازی برای نسل‌های گذشته فقط گذراندن یک دوره قانونی نبود، بلکه بخشی از مسیر ورود جوان به دنیای بزرگسالی و تجربه مسئولیت در قبال جامعه به شمار می‌رفت، اما امروز، در شرایطی که دغدغه اشتغال، درآمد، ادامه تحصیل و ساختن آینده بیش از گذشته ذهن جوانان را درگیر کرده است، معنای سربازی نیز برای بخشی از آنان تغییر کرده و فاصله‌ای میان تصویر اجتماعی سرباز و تجربه واقعی او شکل گرفته است. با این حال، سربازی همچنان می‌تواند فرصتی برای تمرین زندگی جمعی، مهارت‌آموزی و آشنایی جوانان با یکدیگر باشد به شرط آنکه از یک دوره صرفاً قانونی فراتر برود و برای جوان دستاوردی ملموس داشته باشد. در آستانه روز سرباز، با دکتر مسعود جهانگیری، جامعه‌شناس و مدرس دانشگاه درباره تغییر نگاه نسل جدید به سربازی، ظرفیت‌های مغفول این دوره، نقش رسانه‌ها و خانواده‌ها و راه‌های بازتعریف جایگاه اجتماعی سرباز گفت‌و‌گو کرده‌ایم. او معتقد است: «جوان باید احساس کند چیزی به توانایی‌هایش اضافه شده و فقط یک دوره زمانی را پشت سر نگذاشته است.»

سربازی در فرهنگ ایرانی در گذشته نوعی آیین گذار از نوجوانی و جوانی به مسئولیت‌پذیری تلقی می‌شد. این نگاه در نسل جوان امروز چه تغییری کرده است؟

به نظر می‌رسد نگاه نسل جدید به سربازی نسبت به گذشته تغییر کرده است. در گذشته، سربازی برای بسیاری از جوانان بخشی طبیعی از مسیر زندگی و ورود به دوران بزرگسالی بود و نوعی احساس مسئولیت در قبال جامعه و کشور ایجاد می‌کرد، اما امروز جوانان دغدغه‌های متفاوتی دارند، تحصیل، اشتغال، درآمد، تشکیل خانواده و ساختن آینده برایشان اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، بخشی از جوانان سربازی را بیشتر یک الزام قانونی می‌بینند تا یک مرحله اجتماعی برای ورود به بزرگسالی. بنابراین اگر بخواهیم نگاه نسل جدید را تغییر دهیم، باید کاری کنیم که سربازی برای آنان واقعاً تجربه‌ای مفید و قابل استفاده در زندگی باشد. 

سربازی می‌تواند فرصتی برای تقویت زیست جمعی، همکاری و مسئولیت‌پذیری اجتماعی جوانان باشد. برای تحقق این کارکرد چه تغییراتی لازم است؟ …