اما مسئله اصلی اینجاست: اگر قیمت «اغلب» کالاهای اساسی در حال کاهش است، انتظار طبیعی این است که وزیر مشخصاً بگوید کدام کالاها، با چه قیمتی و با چه درصدی کاهش یافتهاند.
بررسی گزارش رسمی مرکز آمار درباره «متوسط قیمت کالاهای خوراکی منتخب در مناطق شهری کشور» نشان میدهد که در تیرماه ۱۴۰۵، تصویر بازار به این سادگی که در سخنان وزیر ترسیم شد نیست. مرکز آمار برای گروه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات در تیرماه تورم ماهانه ۲.۵ درصدی ثبت کرده است؛ یعنی در مجموع، سطح قیمت این گروه نسبت به خرداد افزایش یافته، نه کاهش.
از سوی دیگر، شاخص قیمت «خوراکیها و آشامیدنیها» در تیرماه به ۹۷۸.۸ رسیده و تورم ماهانه این گروه ۲.۵ درصد بوده است. تورم نقطهبهنقطه همین گروه نیز ۱۲۸.۷ درصد گزارش شده است؛ یعنی قیمت این سبد نسبت به تیر سال گذشته بهطور متوسط بیش از دو برابر شده است. برای نمونه:
هویج فرنگی: ۴۰.۲ درصد افزایش
سیبزمینی: ۲۰.۵ درصد افزایش
خیار: ۱۵.۲ درصد افزایش
پنیر پاستوریزه: ۱۵.۲ درصد افزایش
کدو سبز: ۱۴.۸ درصد افزایش
پرتقال: ۲۵.۱ درصد افزایش
سیب: ۱۷.۶ درصد افزایش
دوغ پاستوریزه: ۸.۷ درصد افزایش
ماست پاستوریزه: ۷.۹ درصد افزایش
شیر پاستوریزه: ۶.۶ درصد افزایش
روغن مایع: ۲.۸ درصد افزایش
شکر: ۲.۹ درصد افزایش
قند: ۳.۵ درصد افزایش
برنج خارجی درجه یک: ۲.۵ درصد افزایش
ماکارونی: ۳.۵ درصد افزایش
این ارقام در جدول رسمی متوسط قیمت اقلام خوراکی مرکز آمار ثبت شدهاند. کالاهای اساسی؛ کدام ها ارزان نشده اند؟
اگر معیار را به جای تمام مواد غذایی، روی کالاهای مهم سفره خانوار بگذاریم، ادعای کاهش «اغلب» قیمتها حتی نیازمند توضیح بیشتری است.
برنج ایرانی درجه یک در تیرماه بهطور متوسط حدود ۵۲۸ هزار تومان در هر کیلو رسیده و نسبت به خرداد ۰.۴ درصد افزایش داشته است.
برنج خارجی درجه یک نیز حدود ۲۹۲ هزار تومان قیمت داشته و ۲.۵ درصد گرانتر شده است.
روغن مایع ۹۰۰ میلیلیتری حدود ۳۸۸ هزار تومان بوده و ۲.۸ درصد افزایش داشته است.
روغن نباتی جامد تقریباً ۴۸۲ هزار تومان در هر کیلو بوده و تغییر ماهانه آن تقریباً صفر گزارش شده است.
شکر حدود ۱۲۷ هزار تومان در هر کیلو بوده و ۲.۹ درصد افزایش داشته است.
قند نیز حدود ۱۷۱ هزار تومان در هر کیلو قیمت داشته و ۳.۵ درصد افزایش ثبت کرده است.
در حبوبات، کاهشها بسیار محدود بودهاند: لوبیا قرمز فقط ۰.۳ درصد و لوبیا چیتی ۰.۱ درصد ارزان شدهاند، در حالی که عدس ۰.۱ درصد و لپه ۰.۶ درصد افزایش قیمت داشتهاند.
بنابراین اگر منظور وزیر از «کالاهای اساسی» اقلامی مانند برنج، روغن، شکر، قند و حبوبات است، لازم است دقیقاً مشخص کند منظورش کدام کالاهاست و مستند کاهش قیمت آنها را منتشر کند. یک تناقض مهم در روایت قیمت ها
وزیر در بخشی از سخنانش با اشاره به قیمت مرغ گفت: مرغ سال گذشته حدود ۱۴۰ هزار تومان بوده و اکنون به حدود ۳۷۰ هزار تومان رسیده است؛ یعنی خود وزیر نیز افزایش شدید قیمت این کالا نسبت به سال گذشته را تأیید کرد.
آمار مرکز آمار نیز نشان میدهد متوسط قیمت مرغ در مناطق شهری در تیرماه حدود ۳۳۰ هزار تومان بوده و نسبت به تیر سال گذشته ۱۹۰.۲ درصد افزایش داشته است.
این دو گزاره البته لزوماً متناقض نیستند: ممکن است مرغ در یک ماه ۱۴.۶ درصد ارزان شده باشد، اما همچنان نسبت به سال گذشته حدود ۱۹۰ درصد گرانتر باشد.
اما همین تفاوت، دقیقاً همان چیزی است که باید در اطلاعرسانی دولتی روشن شود.
کاهش ماهانه قیمت به معنی ارزان شدن کالا برای مردم نسبت به سال قبل نیست. خانواری که مرغ را سال گذشته با قیمت بسیار پایینتری میخریده، با کاهش ۱۴.۶ درصدی یکماهه، همچنان با قیمتی بسیار بالاتر از سال گذشته مواجه است. «کاهش تورم» با «کاهش قیمت» یکی نیست
در سخنان وزیر، بحث کاهش تورم نیز مطرح شد. اینجا باید میان دو مفهوم تفاوت گذاشت.
مرکز آمار میگوید تورم ماهانه خوراکیها در تیرماه ۲.۵ درصد بوده است؛ یعنی سطح قیمتها نسبت به ماه قبل بالا رفته، هرچند سرعت افزایش قیمت ممکن است نسبت به ماههای قبل کمتر شده باشد.
همچنین تورم نقطهبهنقطه کل کشور در تیرماه ۸۷.۹ درصد و تورم سالانه ۶۶ درصد بوده است.
بنابراین اگر منظور وزیر از «پایین آمدن» کاهش سرعت تورم است، باید صریحاً همین را بگوید؛ اما اگر منظور کاهش سطح قیمتها است، آمار مرکز آمار برای کل گروه خوراکیها چنین تصویری ارائه نمیدهد.
حتی در میان اقلام منتخب، مرکز آمار گزارش کرده که از ۵۳ قلم خوراکی منتخب در مناطق شهری، ۴۱ قلم در مقایسه سالانه رشدی بیشتر از تورم نقطهای شهری، یعنی ۸۵.۲ درصد، داشتهاند. «نسبت به هفته قبل»؛ آمارش کجاست؟
نکته مهم دیگر این است که وزیر علاوه بر ماه گذشته، از هفته گذشته نیز سخن گفته است. اما گزارشهای مرکز آمار که در اختیار ماست، متوسط قیمت اقلام خوراکی را به صورت ماهانه منتشر میکند و مقایسه آن با خرداد و تیر است؛ نه یک جدول رسمی هفتگی برای همه کالاهای اساسی.
پس اگر دولت مدعی است که «اغلب کالاهای اساسی در هفته گذشته ارزان شدهاند»، بهتر است جدول هفتگی قیمتها را با ذکر نام کالا، قیمت هفته قبل، قیمت هفته جاری و درصد تغییر منتشر کند.
بدون ارائه این اعداد، این گزاره بیشتر یک ادعای کلی است تا گزارشی قابل راستیآزمایی. وزیر درباره دلایل گرانی چه گفت؟
وزیر مجموعهای از عوامل را عامل افزایش قیمتها دانست: افزایش ۱۰ تا ۲۰ درصدی قیمتهای جهانی، رشد ۱۲۰ تا ۲۰۰ درصدی هزینه حملونقل بینالمللی، هزینههای بیمه و ریسک تجارت، افزایش ۶۰ درصدی هزینه نیروی کار، رشد هزینه انرژی تا حدود ۲۰۰ درصد در برخی بخشها، افزایش قیمت کود شیمیایی، سموم و نهادهها و همچنین برخی هزینههای بودجهای و مالیاتی.
این بخش از سخنان وزیر از این جهت قابل توجه است که خود وزارت جهاد کشاورزی عملاً افزایش هزینههای تولید و واردات را تأیید میکند.
بنابراین سؤال بعدی این است: اگر چنین فشار هزینهای وجود دارد، کاهش ماهانه قیمت چند قلم مانند مرغ و تخممرغ دقیقاً ناشی از چیست؟ آیا افزایش عرضه بوده؟ کاهش تقاضا؟ کاهش قیمت نهاده؟ تخلیه حباب قیمت؟ یا مداخله دولت؟
پاسخ به این سؤال برای فهم پایداری کاهش قیمتها ضروری است.
گفتنی است، مشکل اصلی سخنان وزیر لزوماً این نیست که هیچ کالایی ارزان نشده است؛ آمار مرکز آمار نشان میدهد که چنین نیست. مرغ، تخممرغ، موز، هلو و لیموترش در تیرماه ارزان شدهاند.
مشکل این است که از کاهش قیمت چند قلم، نتیجهای بسیار کلی با عنوان «اغلب کالاهای اساسی و مواد غذایی ارزان شدهاند» گرفته شده، بدون آنکه فهرست این کالاها و قیمتهای قبل و بعد ارائه شود.
در همان ماهی که مرغ ۱۴.۶ درصد ارزان شده، هویج ۴۰.۲ درصد، سیبزمینی ۲۰.۵ درصد، پرتقال ۲۵.۱ درصد، سیب ۱۷.۶ درصد، پنیر ۱۵.۲ درصد و خیار ۱۵.۲ درصد گران شدهاند.
از طرف دیگر، شاخص گروه خوراکیها و آشامیدنیها در تیرماه نسبت به ماه قبل ۲.۵ درصد افزایش داشته است. بنابراین مطالبه روشن از وزیر جهاد کشاورزی این است:
اگر «اغلب کالاهای اساسی» ارزان شدهاند، لطفاً فهرست آنها را منتشر کنید؛ نام کالا، قیمت در هفته قبل، قیمت فعلی، قیمت ماه قبل و درصد کاهش را برای هر قلم اعلام کنید.
این مطالبه نه سیاسی است و نه پیچیده؛ اتفاقاً با همان منطقی سازگار است که خود وزیر در نشست خبری بر آن تأکید کرد: وقتی قیمت پایین میآید، باید گفت پایین آمده؛ اما باید دقیقاً گفت کدام قیمت، از چه عددی به چه عددی رسیده است.
در غیر این صورت، مقایسه یک «تورم پایینتر» با «قیمت پایینتر» یا مقایسه کاهش چند قلم با وضعیت کل سبد غذایی، میتواند تصویری متفاوت از واقعیت هزینه زندگی خانوار ایجاد کند.
واقعیت آماری تیرماه این است: برخی اقلام کاهش داشتهاند، اما سبد خوراکیها در مجموع همچنان گرانتر شده و بخش قابل توجهی از کالاهای مصرفی خانوار نیز نسبت به ماه قبل افزایش قیمت داشتهاند. پایان خبر / رکنا / کدخبر 1239771
اخبار وبگردی را در اینجا بخوانید:
اخبار تاپ حوادث رابطه دوستی با زن عمویش لو رفت / پسر جوان متهم اصلی پرونده مرگ زن عمویش این 2 خواهر گم شده اند ؟! / دل پدر و مادرشان از جا کنده شده است / کمک کنید فیلم عذرخواهی علنی نماینده مجلس بخاطر توهین به مهسا امینی / پوزش بنده را بپذیرید مرگ ملیکا دختر زیبای ایرانی با نیش عقرب / پادزهر به بیمارستان نرسید + عکس سرنوشت های شوم سه زورگیر تهرانی / یکی خودکشی کرد دیگری تصادف مرگبار و سومی قصاص بخاطر قتل فیلم ازدواج دوم شوهر مهسا طهماسبی / خانم بازیگر عاشق شوهرش بود اما طلاق گرفت این 2 خواهر گم شده اند ؟! / دل پدر و مادرشان از جا کنده شده است / کمک کنید تبلیغات تبلیغات
![[مهرداد احمدی شیخانی] روح کلوزیوم](/news/u/2026-08-25/ettelaat-xof3f.jpg)
