سی‌وسه سال پس از توافق اسلو

محمدمحسن فایضی، کارشناس مسائل فلسطین:  نام رسمی این توافق، «اعلامیه اصول درباره ترتیبات حکومت موقت خودگردان» بود؛ اما چون مذاکرات محرمانه‌ای که به توافق انجامید در شهر اسلو، پایتخت نروژ، برگزار شده بود، این توافق به نام «اسلو»مشهور شد. برخلاف تصور عمومی و همان‌طور که از نام آن نیز پیداست، اسلو یک توافق صلح نهایی نبود؛ بلکه یک چارچوب انتقالی پنج‌ساله بود که قرار بود مقدمات تشکیل دولت فلسطینی در کرانه باختری و نوار غزه را فراهم کند.

بر اساس این توافق، تشکیلات خودگردان فلسطین ایجاد شد تا در دوره انتقالی، بخشی از امور فلسطینی‌ها را اداره کند و پس از آن، مذاکرات درباره مسائل اصلی و نهایی آغاز شود؛ مسائلی مانند مرزهای دولت فلسطینی، وضعیت قدس، امنیت، شهرک‌های اسرائیلی، آوارگان فلسطینی و سایر اختلافات اساسی. در این دوره پنج‌ساله، فلسطینی‌ها دارای نیروی پلیس و ساختارهای امنیتی می‌شدند، اما حق تشکیل ارتش مستقل نداشتند.

همچنین بخش مهمی از امور اقتصادی، بودجه، رفت‌وآمد، مرزها و روابط خارجی همچنان تحت محدودیت‌ها و نظارت اسرائیل باقی می‌ماند. در ادامه نیز کرانه باختری در توافق اسلو ۲ به سه منطقه A، B و C تقسیم شد؛ تقسیم‌بندی‌ای که در عمل بیش از ۶۰ درصد از کرانه را تحت کنترل اسرائیلی‌ها باقی گذاشت. همزمان قرار بود اسرائیل به‌تدریج از بخش‌هایی از کرانه باختری و نوار غزه عقب‌نشینی کند تا در نهایت زمینه برای شکل‌گیری یک دولت فلسطینی در کنار اسرائیل فراهم شود.

اما یکی از مهم‌ترین موانع اجرای اسلو، از داخل خود اسرائیل … …