هشدار به افرادی که روزانه پاهای خود را نمی‌شویند

محیط گرم و مرطوب، دوست پا نیست

نرگس صادقی، متخصص پوست و مو به همشهری می‌گوید: پا‌ها در طول روز عرق می‌کنند و ماندن طولانی‌مدت در کفش گرم و بسته، با حفظ رطوبت روی پوست، شرایط مناسبی برای رشد قارچ و ابتلا به «پای ورزشکار» ایجاد می‌کند. خارش، پوسته‌ریزی، قرمزی، سوزش و ترک، به خصوص بین انگشت‌ها از علائم شایع آن است و گاهی ناخن‌ها را هم درگیر می‌کند.

صادقی اضافه می‌کند: البته هر پای عرق‌کرده‌ای قارچ نمی‌گیرد و نداشتن قارچ به معنای «قوی‌تر بودن» پوست نیست. نوع کفش و جوراب، میزان رطوبت، وضعیت پوست و تماس با سطوح آلوده هم در ابتلا نقش دارند. تعریق طولانی‌مدت حتی بدون قارچ هم می‌تواند باعث تحریک پوست، تاول، زخم‌های سطحی و بوی نامطبوع شود. درضمن بوی بد پا لزوماً نشانه قارچ نیست و بیشتر به عرق و فعالیت باکتری‌ها مرتبط است.

جوراب بپوشیم یا نپوشیم؟

گرمای تابستان باعث می‌شود بعضی افراد همراه کتانی یا کفش اسپرت جوراب نپوشند، اما آیا حذف جوراب به معنای سالم‌تر ماندن پا‌ها است؟ صادقی پاسخ می‌دهد: اتفاقا جوراب می‌تواند بخشی از عرق را جذب کند و تماس مستقیم پوست با داخل کفش و اصطکاک را کاهش دهد. بدون جوراب، عرق مستقیماً روی پوست و داخل کفش باقی می‌ماند و احتمال تحریک، تاول، بوی نامطبوع و در شرایط مناسب، عفونت قارچی بیشتر می‌شود؛ بنابراین اگر قرار است ساعت‌های طولانی کفش بسته بپوشیم، استفاده از جوراب مناسب و تمیز انتخاب بهتری از حذف کامل جوراب است.

این متخصص پوست اضافه می‌کند:، اما وضعیت صندل متفاوت است. صندل که امکان گردش هوا دارد، محیطی متفاوت از کتانی بسته ایجاد می‌کند و نیازی به جوراب ندارد. اما در عین حال باید پا را تمیز و خشک نگه داشت و مراقب اصطکاک و ایجاد زخم بود. ضمن اینکه صندل محافظ کاملی در برابر گردوغبار، آلودگی محیط و سطوح آلوده نیست.

عرق، پاشنه پا را نرم می‌کند؟

یک باور رایج این است که عرق کردن داخل کفش برای پاشنه مفید است و باعث نرم شدن آن می‌شود. اما صادقی می‌گوید: عرق ممکن است برای مدت کوتاهی پوست را مرطوب و نرم‌تر نشان دهد، اما راه مناسبی برای درمان خشکی و ترک پاشنه نیست. رطوبت ماندگار در فضای بسته کفش اتفاقا می‌تواند محیط مناسبی برای رشد میکروب‌ها و قارچ‌ها ایجاد کند. به گفته این متخصص پوست، برای پاشنه خشک و ترک‌خورده، شست‌وشوی مناسب و خشک کردن پا و استفاده از مرطوب‌کننده مناسب، روش منطقی‌تری برای مراقبت از پوست است.

مراقبت روزانه را جدی بگیریم

مراقبت از پا‌ها در تابستان از چند عادت ساده شروع می‌شود: قبل از هر چیز، بهتر است کفش‌هایی انتخاب شوند که تا حد امکان قابلیت تهویه داشته باشند، بعد از رسیدن به خانه کفش و جوراب را دربیاوریم، پا‌ها را هر روز بشوییم و بین انگشتان را کاملا خشک کنیم. این قسمت اهمیت زیادی دارد. چون باقی ماندن رطوبت بین انگشتان می‌تواند شرایط مناسبی برای رشد قارچ فراهم کند. برای شستن پا لازم نیست حتماً حمام برویم، اما شستشوی هرروزه آنها خیلی ضروری است. درواقع شستن پا‌ها حتی در فصل‌های سرد سال هم لازم است.

صادقی می‌گوید: «جالب اینجا است که خیلی‌ها موقع دوش گرفتن هم پا‌های خود را نمی‌شویند و فکر می‌کنند همین که آب به پا‌ها برسد، تمیز می‌شود. درحالی‌که صرف برخورد آب با پا‌ها برای شستشو کافی نیست. آب بخشی از عرق و آلودگی‌های سطحی را می‌شوید، اما برای پاک شدن بهتر عرق، چربی و آلودگی‌ها، باید پا‌ها را با لیف و یک شوینده ملایم بشوییم. به‌خصوص بین انگشتان و کف پا را.»

مراقبت از پا‌ها در استخر

متخصصان یک حرف دیگر هم دارند؛ آنها می‌گویند نباید خطر را فقط داخل کفش‌های عرق‌کرده جست‌و‌جو کرد. استخر، رختکن و حمام‌های عمومی هم از محیط‌هایی هستند که تماس پای برهنه با سطوح آلوده می‌تواند احتمال انتقال قارچ را افزایش دهد؛ بنابراین در این فضا‌ها استفاده از دم‌پایی شخصی اهمیت دارد.

متخصصان توصیه می‌کنند افرادی که تعریق پاهایشان زیاد است، ساعات طولانی کفش بسته می‌پوشند، مرتب به استخر و رختکن عمومی می‌روند یا سابقه عفونت قارچی دارند، باید بیشتر مراقب پا‌های خود باشند.