ناصرالدین شاه قاجار چهارمین پادشاه سلسله قاجار بود که نزدیک به نیم قرن بر ایران حکومت کرد. دوران سلطنت او با اصلاحات اداری و فرهنگی، نخستین سفرهای رسمی شاهان ایران به اروپا، امتیازات اقتصادی به بیگانگان، اعتراضهای مردمی و سرانجام ترور او همراه شد.
ناصرالدین شاه قاجار یکی از شناختهشدهترین پادشاهان تاریخ معاصر ایران است که طولانیترین دوره سلطنت در میان پادشاهان قاجار را تجربه کرد. او در سال ۱۲۲۷ خورشیدی و در دوره پادشاهی محمدشاه قاجار متولد شد و در نوجوانی به عنوان ولیعهد، حکومت آذربایجان را بر عهده گرفت. تجربه حکمرانی در تبریز زمینه آشنایی او با مسائل سیاسی و اداری را فراهم کرد.
پس از مرگ محمدشاه، ناصرالدین میرزا با حمایت امیرکبیر راهی تهران شد و در سال ۱۲۶۴ هجری قمری بر تخت سلطنت نشست. آغاز پادشاهی او با شورشها و مشکلات سیاسی همراه بود و میرزا تقیخان فراهانی، معروف به امیرکبیر، در تثبیت حکومت جدید نقش مهمی داشت. ناصرالدین شاه چگونه به سلطنت رسید؟
ناصرالدین شاه در دوران ولیعهدی، حکومت آذربایجان را در اختیار داشت و از نزدیک با ساختار سیاسی کشور آشنا شد. پس از مرگ محمدشاه، رقابت بر سر جانشینی و آشفتگی سیاسی در تهران افزایش یافت، اما سرانجام ناصرالدین میرزا با پشتیبانی نیروهای سیاسی و بهویژه امیرکبیر به تهران رسید و تاجگذاری کرد.
یکی از مهمترین اتفاقات سالهای ابتدایی سلطنت او، اصلاحات امیرکبیر بود. تأسیس دارالفنون، تلاش برای اصلاح امور مالی و نظامی و مبارزه با برخی نابسامانیهای اداری از اقدامات مهم دوره صدارت امیرکبیر بود. با این حال، اختلافات میان امیرکبیر و دربار افزایش یافت و در نهایت امیرکبیر برکنار و در حمام فین کاشان کشته شد.
ناصرالدین شاه بعدها به دلیل طولانی بودن دوره سلطنت و برخی تحولات سیاسی و فرهنگی، لقب سلطان صاحبقران را برای خود برگزید. امتیازهای خارجی و اعتراضهای مردمی
دوره ناصرالدین شاه قاجار تنها با اصلاحات و اقدامات فرهنگی شناخته نمیشود و واگذاری امتیازات اقتصادی به اتباع و شرکتهای خارجی نیز از موضوعات مهم این دوره بود. امتیاز رویتر یکی از نمونههای بحثبرانگیز بود که مخالفتهای گستردهای را به دنبال داشت.
در … …
