راز فسخ آسانی

سپهر خرمی، خبرنگار ورزشی: استقلال در شرایطی با بسته‌بودن پنجره نقل‌وانتقالاتی مواجه شده که ابعاد حقوقی این ماجرا حالا از یک محرومیت ساده نقل‌وانتقالاتی فراتر رفته است. از یک سو، شکایت باشگاه‌های مس شهر بابک و نساجی مازندران درباره استفاده استقلال از بازیکنان جدید، می‌تواند پرونده‌ای را باز کند که در صورت پذیرش ادعاها، به تغییر نتایج دو مسابقه و ثبت شکست 3 بر صفر برای استقلال منجر شود. از سوی دیگر، ماجرای یاسر آسانی و فسخ قرارداد او، سؤال‌های تازه‌ای درباره امکان ثبت و استفاده استقلال از این بازیکن ایجاد کرده است؛ خاصه اینکه مشاور حقوقی آسانی در نامه‌ای خطاب به باشگاه، برای نخستین‌بار به‌صراحت اعلام کرده این بازیکن قرارداد خود را با اثر فوری فسخ کرده است. در چنین شرایطی، این پرسش مطرح است که حضور آسانی در استقلال با وجود محرومیت نقل‌وانتقالاتی چه وضعیتی دارد و آیا قرارداد جدید او الزاما به معنای ثبت دوباره محسوب می‌شود؟ برای پاسخ به این پرسش، احمدرضا براتی، کارشناس حقوقی فوتبال و داور دادگاه عالی ورزش (CAS)، جزئیات حقوقی ماجرا را بررسی کرده است.

پنجره‌ای که برای استقلال بسته شد

بسته‌شدن پنجره نقل‌وانتقالاتی استقلال در شرایطی رخ داده که باشگاه درگیر مجموعه‌ای از پرونده‌های حقوقی و مالی است. محرومیت نقل‌وانتقالاتی در ظاهر یک مفهوم ساده دارد: باشگاه نمی‌تواند بازیکنان جدید خود را به ثبت برساند. اما در عمل، تفاوت میان «قرارداد‌بستن»، «بازیکن جدید» و «ثبت بازیکن» باعث شده پرونده استقلال پیچیدگی بیشتری پیدا کند. این موضوع خاصه درباره یاسر آسانی اهمیت دارد؛ بازیکنی که پیش‌تر در استقلال حضور داشته و اکنون وضعیت قراردادی و ثبتی او به یکی از موضوعات مهم حقوقی پیرامون باشگاه تبدیل شده است. در همین شرایط، دو باشگاه مس شهر بابک و نساجی مازندران نیز با طرح شکایت‌هایی، مدعی شده‌اند استقلال در شرایط محرومیت نقل‌وانتقالاتی از بازیکنانی استفاده کرده که امکان ثبت آنها وجود نداشته است. درخواست این دو باشگاه، در صورت پذیرش از سوی مراجع ذی‌صلاح، می‌تواند به تغییر نتیجه مسابقات آنها مقابل استقلال و ثبت نتیجه 3‌ بر صفر به سود مس شهر بابک و نساجی منجر شود.

قرارداد جدید یعنی بازیکن جدید؟

برای روشن‌شدن همین موضوع، سراغ احمدرضا براتی، کارشناس حقوقی فوتبال و داور دادگاه داوری ورزش رفتیم و از او پرسیدیم آیا حضور یاسر آسانی در استقلال با محرومیت نقل‌وانتقالاتی باشگاه مغایرت دارد؟ براتی در پاسخ گفت: «برای پاسخ دقیق، باید چند مفهوم را تفکیک کنیم: بازیکن جدید، قرارداد جدید و ثبت بازیکن. این سه مفهوم الزاما یکی نیستند». این تفکیک، بخش مهمی از ابهام موجود درباره آسانی است. ممکن است یک بازیکن قرارداد جدیدی با باشگاه امضا کند، اما این اتفاق الزاما به معنای ثبت جدید او نباشد. به همین دلیل، صرف بررسی قرارداد برای تعیین‌تکلیف پرونده کافی نیست و باید سوابق ثبت رسمی بازیکن نیز بررسی شود. از براتی پرسیدیم آیا قرارداد جدید لزوما به معنای بازیکن جدید نیست؟ او در پاسخ گفت: «دقیقا. حتی اگر قرارداد قبلی آسانی فسخ و قرارداد جدیدی با استقلال بسته شده باشد، هنوز باید ببینیم وضعیت ثبت او چه بوده است. فیفا هم در بخش‌نامه مربوط به محرومیت ثبت، صراحتا میان قرارداد و ثبت تفکیک کرده و گفته است محرومیت ثبت، مانع انعقاد قرارداد با بازیکنان جدید نیست و محدودیت اصلی مربوط به ثبت آنهاست». بنابراین در پرونده آسانی، یک خط مرزی مهم وجود دارد: اینکه قرارداد او با استقلال در چه تاریخی منعقد شده و پس از آن چه اتفاقی برای وضعیت ثبت او افتاده است.

سؤال اصلی درباره ثبت آسانی است

از براتی پرسیدیم پس سؤال اصلی درباره آسانی چیست؟ او در پاسخ گفت: «سؤال اصلی این است که پس از خاتمه قرارداد قبلی، وضعیت ثبت آسانی چه بوده و آیا برای بازگشت او ثبت جدیدی انجام شده است یا خیر. اگر ثبت قبلی او در سازمان لیگ معتبر بوده باشد، صرف انعقاد قرارداد جدید برای اثبات تخلف کافی نیست. اما اگر ثبت قبلی خاتمه یافته و در دوره محرومیت، ثبت جدیدی برای او انجام شده باشد، موضوع متفاوت خواهد بود». این توضیح، اهمیت سوابق ثبتی آسانی را بیشتر می‌کند. در واقع ممکن است قرارداد جدید به‌تنهایی برای اثبات تخلف کافی نباشد؛ اما اگر در کنار آن، ثبت جدیدی نیز در دوره محرومیت صورت گرفته باشد، وضعیت حقوقی متفاوت خواهد شد. از او پرسیدیم پس اینکه آسانی قبلا بازیکن استقلال بوده، به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست؟ براتی در پاسخ گفت: «خیر. سابقه حضور او در استقلال مهم است، اما به‌تنهایی پاسخ مسئله نیست. باید سوابق رسمی ثبت او و زمان دقیق هر تغییر در وضعیت ثبت بررسی شود. یک نکته دیگر هم مهم است و آن اینکه محرومیت از ثبت، با ممنوعیت از قراردادبستن یکی نیست. ممکن است باشگاه در دوره محرومیت با بازیکنی قرارداد ببندد، اما مسئله این باشد که آیا امکان ثبت و استفاده از آن بازیکن را دارد یا خیر. به زبان ساده، خاتمه قرارداد لزوما به معنای خاتمه ثبت نیست و قرارداد جدید هم لزوما به معنای ثبت جدید نیست‌».

آسانی: استقلال به تعهداتش عمل نکرد

اما در کنار بحث ثبت، ماجرای دیگری نیز درباره آسانی شکل گرفته است؛ موضوعی که حالا با نامه مشاور حقوقی این بازیکن ابعاد تازه‌ای پیدا کرده است. در متن نامه دوم مشاور حقوقی آسانی خطاب به استقلال، تأکید شده مهلت اولیه ۱۵روزه‌ای که بازیکن بر اساس ماده ۱۴ مکرر مقررات فیفا درباره وضعیت و انتقال بازیکنان به باشگاه داده بود، در تاریخ ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ به پایان رسیده و آسانی پس از آن‌ ابتدا این مهلت را تا ۲۲ ژوئن و سپس تا ۲۴ ژوئن تمدید کرده است. بر اساس روایت ارائه‌شده از سوی مشاور حقوقی آسانی، این بازیکن با وجود ادامه مشکلات مالی باشگاه، به ایران بازگشت و تمریناتش را از سر گرفت؛ مشروط بر اینکه استقلال تمامی تعهدات مالی انجام‌نشده خود را حداکثر تا هفتم جولای پرداخت کند. اما طبق همین نامه، حتی پس از پایان این مهلت نیز آسانی برای دریافت مطالباتش به دفاتر باشگاه مراجعه کرده و منتظر پرداختی بوده که به گفته مشاور حقوقی‌اش، باشگاه وعده آن را داده بود.

روزی که فسخ اتفاق افتاد

نکته مهم نامه‌ جایی است که مشاور حقوقی آسانی اعلام می‌کند این بازیکن پس از ناکامی دوباره استقلال در پرداخت مطالبات، تصمیم به فسخ قرارداد گرفته است. در این نامه همچنین آمده آسانی در تاریخ ۱۱ جولای در دفاتر باشگاه حاضر شده‌ اما به‌جای دریافت مطالبات معوق، الحاقیه‌ای برای امضای قرارداد به او ارائه شده و در آن زمان وجهی برای پرداخت در دسترس نبوده است. مشاور حقوقی آسانی در ادامه ادعا کرده است اگر وجهی برای پرداخت وجود داشته و بازیکن از دریافت آن امتناع کرده بود، باشگاه می‌توانست این موضوع را به‌صورت رسمی و کتبی ثبت کند، اما به گفته او چنین صورت‌جلسه یا سابقه‌ای وجود ندارد. در ادامه این روایت، جلسه دیگری برای ۱۳ جولای برای پرداخت مطالبات تعیین شده بود که بنا بر ادعای مشاور حقوقی آسانی، باشگاه آن را در آخرین لحظه لغو کرده است. روز ۱۴ جولای نیز نماینده قانونی آسانی برای دریافت مطالبات به باشگاه مراجعه کرده و بنا بر متن نامه، با سعید فتاحی، مدیر فوتبال حرفه‌ای، دیدار داشته است. حتی خود آسانی نیز از طریق تماس ویدئویی در مذاکرات حضور داشته است. مشاور حقوقی این بازیکن مدعی شده در این گفت‌وگو، فتاحی وکالت‌نامه نماینده آسانی را بررسی و آن را از نظر باشگاه قابل قبول اعلام کرده و گفته است وجه موردنظر هنوز آماده نیست و نماینده بازیکن روز بعد مراجعه کند.

«فسخ با اثر فوری»

مهم‌ترین بخش نامه اما جایی است که مشاور حقوقی آسانی اعلام می‌کند آخرین مهلت باشگاه در تاریخ ۱۴ جولای ساعت ۱۸ به وقت تهران به پایان رسیده و استقلال موفق نشده تخلف مالی مورد ادعا را برطرف کند. براساس این نامه، آسانی پس از پایان این مهلت، قرارداد استخدامی خود را با اثر فوری فسخ کرده است. در ادامه نیز مشاور حقوقی او با استناد به رویه قضائی اتاق حل اختلاف فیفا ادعا کرده پرداخت مطالبات پس از فسخ معتبر قرارداد نمی‌تواند به‌صورت عطف‌به‌ماسبق تخلف قبلی باشگاه را برطرف کند و باعث بی‌اعتباری یا بازگشت از فسخ انجام‌شده شود. به این ترتیب، حالا پرونده آسانی دو لایه دارد؛ از یک طرف، وضعیت فسخ قرارداد و ادعاهای مالی بازیکن و از سوی دیگر، مسئله ثبت او در دوره‌ای که پنجره نقل‌وانتقالاتی استقلال بسته بوده است.

استقلال در چند جبهه حقوقی

آنچه وضعیت فعلی استقلال را حساس‌تر می‌کند، هم‌زمانی این پرونده‌هاست. باشگاه باید از یک سو درباره محرومیت نقل‌وانتقالاتی و وضعیت ثبت بازیکنان پاسخ روشنی داشته باشد و از سوی دیگر، با شکایت‌هایی مواجه است که می‌تواند در صورت موفقیت، به تغییر نتایج مسابقات منجر شود. در پرونده یاسر آسانی نیز مطابق توضیحات براتی، نمی‌توان صرفا از روی وجود یا عدم وجود یک قرارداد درباره تخلف احتمالی نتیجه‌گیری کرد. باید سوابق رسمی ثبت بازیکن، زمان خاتمه ثبت قبلی، زمان قرارداد جدید و در نهایت وضعیت استفاده از او بررسی شود. بنابراین، سؤال اصلی برای استقلال فقط این نیست که «آسانی قرارداد داشته یا نه»؛ سؤال مهم‌تر این است که آسانی در چه زمانی و با چه وضعیتی ثبت شده و آیا در دوره محرومیت، ثبت جدیدی برای او انجام گرفته است یا خیر.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.