خرید نامرئی و هزینه بقای نمادین | زارعیان: ما ویترین زندگی دیگران را با زندگی واقعی خودمان مقایسه می‌کنیم | انسان فقط با منطق دخل‌وخرج زندگی نمی‌کند

به گزارش اقتصادنیوز، در ادبیات مرسوم اقتصادی، تصمیم‌گیری خانوار عمدتاً بر پایه بودجه خانواده، الگوی دخل‌وخرج و بهینه‌سازی سبد مصرف با منابع محدود صورت می‌گیرد و در مواجهه با شوک‌های تورمی و کاهش قدرت خرید، حذف اقلام غیرضروری و اولویت‌بندی نیازهای زیستی منطقی‌ترین واکنش قلمداد می‌شود. خبر مرتبط گرانی چه بر سر روابط اجتماعی آورد؟ | نظری: با پدیده ای به نام شرم فقر مواجهیم | فردی که نگران اجاره ماه آینده، هزینه درمان یا امنیت شغلی است ناگزیر منابع ذهنی و زمانی خود را صرف بقا می‌کند

اقتصادنیوز: هر کناره‌گیری را نباید فقط با شرم توضیح داد. گاهی فرد صرفاً توان پرداخت هزینه را ندارد، اما هنگامی که ناتوانی مالی با احساس قضاوت شدن، بی‌آبرویی یا پایین‌ بودن منزلت همراه می‌شود با شرم فقر مواجهیم.

بااین‌حال، در زیست واقعی جامعه، رفتارهای مصرفی همواره صرفاً تابع عقلانیت حسابداری نیستند. در بسیاری از موارد در دوران تنگنای اقتصادی، خانواده‌ها همچنان برای برگزاری مهمانی‌ها، خرید پوشاک مناسب یا اهدای هدایای مرسوم هزینه می‌کنند و حتی هزینه‌های حیاتی‌تر نظیر درمان، آموزش و پس‌انداز را به تعویق می‌اندازند.

«هفته نامه تجارت فردا» در گفت‌وگویی با «مریم زارعیان»، جامعه‌شناس، با لنزی فراتر از اقتصاد، به بررسی پیامدهای تنگنای اقتصادی، تاثیر آن بر رفتار خانوار و سازوکار‌های سازگاری با کاهش قدرت خرید پرداخت. 

***************

**در مقام پرسش نخست، چرا ممکن است خانواده‌ای که از نظر اقتصادی زیر فشار است، همچنان بر حفظ ظاهر و سبک زندگی قبلی‌اش، از پوشش و مهمانی گرفته تا هدیه و نوع معاشرت، اصرار داشته باشد؟

اگر بخواهیم از سطح زندگی روزمره شروع کنیم، باید بگویم که صورت را سرخ نگه ‌داشتن رفتاری است که در جامعه ما سابقه دارد و الزاماً هم به دوره‌های بحران اقتصادی محدود نیست. اولین خطا این است که فرض کنیم فردی که در چنین شرایطی به مهمانی می‌رود یا مثلاً لباس نسبتاً گران می‌خرد، لزوماً متوجه وضعیت مالی‌اش نیست. اتفاقاً ممکن است کاملاً آگاه باشد. مسئله این است که انسان فقط با منطق دخل‌وخرج زندگی نمی‌کند. …