هفتم اسفند در تقویم فرهنگی ایران، تنها یادآور سالگرد درگذشت یک محقق نیست؛ بلکه روز بزرگداشت مردی است که هویت زبانی یک ملت را از تندبادهای فراموشی حفظ کرد. علامه علی‌اکبر دهخدا که در هفتم اسفند ۱۳۳۴ خورشیدی چشم از جهان فروبست، شخصیتی چندوجهی و بی‌نظیر داشت. او نه تنها یک لغت‌شناس بی‌بدیل، بلکه یک سیاست‌مدار …

آغاز تکاپوهای مشروطه‌خواهی در هردو کشور تقریباً همزمان بود و زمانی که در عثمانی، نوعثمانیان با عبور از گفتمان تنظیمات، مفاهیم مشروطه‌خواهی را طرح می‌کنند؛ پیشگامان مشروطۀ ایران نیز همین کار را می‌کنند. مثلا مباحث مستشارالدوله و ملکم ازحیث زمانی فاصلۀ چندانی با علی سعاوی و نامق کمال ندارد.

شفقنا- حسین روحانی صدر، کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی کارشناس گروه مرجع و خدمات ویژه سازمان اسناد و کتابخانه ملی در نقد و معرفی کوتاهی از کتاب «جابه‌جایی دو انقلاب» نوشته مهدی نجف‌زاده، عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد آورده است: مقایسه جنبش مشروطه 1285 با انقلاب 1357 یکی از موضوعات موردعلاقه محققان …

در واقع سلطنت‌طلبان با نفی انقلاب ۱۳۵۷ که مؤلّفۀ اصلی‌ و ساختاری‌اش حذف سلطنت از حاکمیّت ایران بوده است، نفی کامل خود را مورد انکار پویشی قرار می‌دهند و می‌خواهند انقلابی را که مشخّصاً به هدف حذف سلطنت انجامیده و ریشۀ حکومت موروثی را برای همیشه برچیده، در تاریخ ایران نبینند و بخشی از تاریخ ایران را …

محسن اسماعیلی، معاون راهبردی  و امور مجلس رئیس‌جمهور در روزنامه ایران نوشت: نوآوری نایینی در تقسیم بندی حکومت‌ها صرفاً یک ابتکار علمی نیست، بلکه دارای آثار عملی نیز هست.

حمیدرضا جلایی‌پور، جامعه‌شناس و فعال سیاسی اصلاح‌طلب در میزگرد جماران در مورد وقایع دی ماه ۱۴۰۴ گفت: از مشروطه تاکنون، ما با جامعه‌ای در ایران مواجهیم که مطالباتی و ناراضی محسوب می‌شود و در تاریخ معاصر، بیش از ۲۰ بار دست به اعتراض جمعی زده است.

حمیدرضا جلایی‌پور، جامعه‌شناس و فعال سیاسی اصلاح‌طلب در میزگرد جماران در مورد وقایع دی ماه ۱۴۰۴ گفت: از مشروطه تاکنون، ما با جامعه‌ای در ایران مواجهیم که مطالباتی و ناراضی محسوب می‌شود و در تاریخ معاصر، بیش از ۲۰ بار دست به اعتراض جمعی زده است.

سلطانی‌ زراسوند همچنین به نقش او در انقلاب مشروطه پرداخت و تلگرافی از بی‌بی مریم به همسرش را خواند: «شنیدم تو رفته‌ای مخالفین مشروطه را شکست داده‌ای... از من گوش کن: تا زمانی که همه بیگانگان را از کشور خارج نکردی و آزادی برای مردم نیاوری، حق تو حکومت نیست.»

نقش آخوند خراسانی در تاریخ معاصر ایران، فراتر از یک مرجع تقلید سنتی، به مثابه نظریه‌پردازی بود که توانست میان آموزه‌های کهن فقهی و ضرورت‌های دنیای مدرن، پیوندی وثیق برقرار کند.

نقش آخوند خراسانی در تاریخ معاصر ایران، فراتر از یک مرجع تقلید سنتی، به مثابه نظریه‌پردازی بود که توانست میان آموزه‌های کهن فقهی و ضرورت‌های دنیای مدرن،

حمیدرضا جلایی‌پور، جامعه‌شناس و فعال سیاسی اصلاح‌طلب در میزگرد جماران در مورد وقایع دی ماه ۱۴۰۴ گفت: از مشروطه تاکنون، ما با جامعه‌ای در ایران مواجهیم که مطالباتی و ناراضی محسوب می‌شود و در تاریخ معاصر، بیش از ۲۰ بار دست به اعتراض جمعی زده است. منبع: جماران

خسرو معتضد با بررسی نمادهای تاریخی پرچم ایران از دوران باستان تا مشروطه، تأکید می کند که این نمادها عمدتاً برگرفته از سنت های اسطوره ای و فرهنگی پیش از اسلام بوده و نشان شیر و خورشید حاصل تلفیق باورهای نجومی و مذهبی در تاریخ ایران است.

نقش آخوند خراسانی در تاریخ معاصر ایران، فراتر از یک مرجع تقلید سنتی، به مثابه نظریه‌پردازی بود که توانست میان آموزه‌های کهن فقهی و ضرورت‌های دنیای مدرن، پیوندی وثیق برقرار کند.

محسن اسماعیلی، معاون راهبردی  و امور مجلس رئیس‌جمهور در روزنامه ایران نوشت: یکی از ابتکارهای جذاب نایینی در کتاب «تنبیهُ الاُمَّة و تَنْزیهُ المِلَّة» را بی‌شک باید در نوع تقسیم‌بندی حکومت‌ها دانست. از گذشته‌های دور فیلسوفان سیاست کوشیده‌اند تا شکل حکومت‏ و شیوه حکمرانی مطلوب از دیدگاه خویش را بیان …

ظهور رضاخان در تاریخ معاصر ایران، به سلطنت رسیدن او و آغاز دوران پهلوی از زمینه‌های تاریخی و اجتماعی مختلفی برخوردار است. وقوع انقلاب مشروطه، آغاز جنگ جهانی اول، رقابت قدرت‌های بزرگ استعماری (بریتانیا و روسیه)، اشغال نظامی کشور، شیوع قحطی و فقر و بیماری‌های همه‌گیر، بحران اقتصادی، بی‌نظمی و هرج و مرج …

کتاب بختیاری حاضر یکی از معروفترین کتبی است که درباره بختیاری‌ها و منطقه بختیاری به اهتمام سردار اسعد بختیاری و تحریر عبدالحسین لسان‌السلطنه ملک‌المورخین تالیف و تدوین شده است.

مشهد- در میدان نبرد ادراکی امروز، بزرگ‌ترین سلاح یک ملت، آگاهی از مسیر تاریخی خویش است، تاریخ؛ آینه‌ای که در شرایط آشوب «خودآگاهی» ملت را تقویت می‌کند.

تحریریه آوش/ در قرن 12 میلادی شیر و خورشید به عنوان نمادی سیاسی بر روی سکه سلاجقه ثبت شد و برای اولین بار این نقش بر روی یک پرچم در برگی از شاهنامه فردوسی به سال 1423 میلادی دیده می شود. این سند قدیمی‌ترین مدرک استفاده از شیر و خورشید بر پرچم ایران است. اندکی بعد در سال 1460 میلادی این نماد بر روی …

برنا - گروه فرهنگ و هنر؛ بیست‌وچهارمین روایت از مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» به معرفی کتاب ایران بین دو انقلاب اثر یرواند آبراهامیان اختصاص دارد. اثری مرجع که با رویکردی تاریخی–جامعه‌شناختی، تحولات ایران از مشروطه تا انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ را تحلیل می‌کند.

پژوهشکده اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، با برگزاری نشستی تخصصی، به معرفی و نقد و بررسی کتاب «رضاشاه و مطبوعات»، پرداخت.

مهم‌ترین فراز «روزنامه خاطرات شرف‎‌الدوله» شورش مخالفان مشروطه با زعامت شیخ‎ فضل‎‌الله نوری در میدان توپخانه تهران است. گزارش او از این شورش روایتی دست اول با جزئیات فراوان است. او در این خصوص از بی‎‌مبالاتی‌‎های لوطیان که در بیان فرادستان و منابع رسمی با عناوین «الواط و اشرار» نام برده می‎‌شدند، مواردی …

ساختار کتاب به صورت تاریخی تحلیلی طراحی شده است. نویسنده پس از مروری بر زمینه‌های اجتماعی و اقتصادی عصر قاجار و انقلاب مشروطه، به بررسی دوره رضاشاه و سیاست‌های متمرکزسازی و نوسازی آمرانه می‌پردازد. بخش عمده و هسته مرکزی کتاب، به تحلیل دوره محمدرضاشاه اختصاص یافته است

بیست‌وچهارمین روایت از مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» به معرفی کتاب ایران بین دو انقلاب اثر یرواند آبراهامیان اختصاص دارد. اثری مرجع که با رویکردی تاریخی–جامعه‌شناختی، تحولات ایران از مشروطه تا انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ را تحلیل می‌کند.

برخی معتقدند هدف اصلی ترور ملک‌الشعرای بهار بوده و این فرد به اشتباه کشته شده، اما من و برخی دیگر بر این باوریم که هدف اصلی خود او بوده است. تاریخ پر از روایت‌های متناقض است

اگر بگوییم در تاریخ «مشروطه» بزرگ‌ترین کلاهبرداری تاریخی، در تاریخ ایران معاصر اتفاق افتاده است؛ سخن درشت و قضاوت نادرست نگفته‌ایم و از روح بزرگ و شخصیت فاخر ایران‌زمین دفاع کرده‌ایم و ازنقش بی‌بدیل و همیشه قدرتمند «خون شهید» یاد کرده‌ایم و این حقیقت مسلم تاریخ ایرانی را یادآوری نموده‌ایم: که درهرجا …

سرود ملی ایران در طول تاریخ، بسته به تحولات سیاسی و اجتماعی دوره‌های قاجاریه، پهلوی و جمهوری اسلامی، دستخوش تغییرات گوناگونی شده است.

بزرگ علوی تحصیلات مقدماتی خود را در تهران گذراند. پدرش، سیدابوالحسن، که از فعالان جنبش مشروطه بود و در آلمان به «کمیته ملیون» پیوسته بود، در یکی از سفرهای پنهانی‌اش به ایران (۱۳۰۲)، پسران خود، بزرگ و مرتضی را برای ادامه تحصیل به آلمان برد.

براساس منابع مستندی که در راستای تحقیقات این کتاب به دست آمده، الگوی مدیریت شهری تبریز عصر مشروطیت را می‌توان حتی با نمونه‌های کشورهای مدرن امروزی از اسکاندیناوی تا آمریکا مقایسه کرد.

تصویری کمتر دیده شده از کلنل لیاخوف روسی را در کنار صاحب‌منصبان قزاق -که مجلس را به توپ بستند- می‌بینید.

تصویری قدیمی از جشن اولین سالروز تأسیس مشروطیت در ایران را در دوره قاجار مشاهده خواهید کرد. (عکس درون متن)

این دو چهره از پیشگامان تجدید مشروطیت در ایران بودند. (عکس درون متن)

در سال ۱۳۳۵ با پیشنهاد روس‌ها همراه دیگر اعضای رهبری حزب توده به لایپزیک آلمان مهاجرت و ساکن یک آپارتمان ۷۵ متری شد. کیانوری در این دوره با نام مستعار «پرفسور ماستی» به فعالیت می‌پرداخت. یکی از مهم‌ترین کارهای او در این دوره، جعل اسناد ازجمله پاسپورت برای نیروهای سیاسی بود.

یکی از چهره‌های مهم تاریخ مشروطه، باقرخان سردار بزرگ ایرانی است که به همراه دوست دیرینه خود یعنی ستارخان جنگیدند و پا به پای هم مقابل محاصره غیرانسانی در

10سال پیش در ۱۲ دی‌ماه‌، نویسنده، پژوهشگر و استاد برجسته تاریخ که بخش مهمی از پژوهش‌های خود را به تاریخ مشروطیت ایران و دوره قاجار اختصاص داد، در ۸۱ سالگی درگذشت.

شیخ فضل‌الله نوری یکی از چهره‌های مهم در جنبش مشروطه بود. او بااین‌وجود که در ابتدای امر، هم‌پیمان با مشروطه‌خواهان بود، اما از این اصل افول کرد و به یکی از اصلی‌ترین دشمنان مشروطه در ایران بدل شد.

کوروش احمدی: فروغی در دوران اوج انقلاب مشروطه عملاً غایب است. یادداشت‌های روزانه فروغی هم‌زمان با شکل‌گیری مجلس و سپس به توپ بسته شدن آن تقریباً هیچ اشاره‌ای به مشروطه ندارد و بیشتر معطوف به مسائل روزمره و ملاحظات اجتماعی است. در دوره استبداد صغیر نیز از فروغی نشانی دیده نمی‌شود.

به این ترتیب، کتابی که می‌توانست و باید بیش ازاین تاریخ‌ساز می‌شد، تا چند دهه به دست فراموشی سپرده شد؛ در حالی که «اگر مطالب این کتاب مورد نظر قرار می‌گرفت و روی آن عمل می‌شد، مردم از سرگردانی و تردید رها می‌شدند و قوا متحد می‌شد و فاصله میان حکومت و ملت که منشأ فسادها و بیچارگی‌هاست، برداشته می‌شد …

اصفهان‌شناس و استاد تاریخ گفت: اصفهان به‌عنوان قلب جغرافیایی و تاریخی ایران معرفی شد؛ شهری که تجربه قحطی‌ها، تحولات سیاسی و تقلید سطحی از مدرنیته، هویت فرهنگی و اجتماعی آن را شکل داده و همچنان میان سنت و مدرنیته معلق نگه داشته است.

رضا مختاری اصفهانی: کسروی اگرچه روشنفکر بود، جانب توده‎‌ها ایستاد و نوشت: «… در جنبش مشروطه کار را کسان گمنام و بی‎‌شکوه از پیش بردند، ولی چون خواسته می‎‌شد جنبش ناانجام بماند، آن مردان غیرتمند را کنار زدند و تا توانستند بدرفتاری نمودند و زندگی را به آنان تلخ گردانیدند که خود داستان دلسوز دیگری است...»

شهدای مشروطه، آدم‌های بسیار بزرگی بودند. ما نظیر آیت‌الله شیخ فضل‌الله نوری، شیخ محمد خیابانی، ثقه‌الاسلام تبریزی، ستارخان، باقرخان و... را در تاریخ زیاد نداریم. آنها واقعاً آدم‌های مخلصی بودند. پس چرا از انقلاب مشروطه، رضاخان و محمدرضا و ساواک درآمدند؟ چون رهبر قدرتمندی مثل امام‌خمینی نداشتند.

نشست معرفی و نقد کتاب «دربار زربار؛ فراز و فرود تشکیلات بیوتات سلطنتی در دوره قاجار» در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران برگزار شد. در این نشست دکتر امین محمدی، نویسنده کتاب، دکتر شهرام یوسفی‌فر، عضو هیات علمی تاریخ دانشگاه تهران و دکتر هوشنگ خسروبیگی، عضو هیات علمی تاریخ دانشگاه پیام نور …

میرزاده عشقی، شاعر و روزنامه‌نگار شجاع و آزادی‌خواه دوران مشروطه، صدای اعتراض مردم و نماد مبارزه با استبداد بود که به دلیل مخالفت‌های صریح و بی‌پروایش با رضاخان، در ۱۲ تیر ۱۳۰۳ به دستور مستقیم رژیم استبدادی رضاخان و توسط عوامل مأمور شهربانی به طرز ناجوانمردانه‌ای ترور شد.

در تاریخ اندیشه دینیِ ایران، روایت‌هایی هست که نه برای قضاوت شتاب‌زده، بلکه برای فهم «اخلاق اختلاف» اهمیت دارند؛ حکایت‌هایی که نسبت فقیه با قدرت، با پول، و با رأی مخالف را روشن می‌کنند. یکی از این روایت‌ها، حکایتی است از آخوند خراسانی در اوج منازعات فکری پیرامون مشروطه؛ روایتی که نه در منابع جدلی، بلکه …

مسجد اردبیلی‌های چاله‌حصار از جملۀ مساجد معتبر محلۀ سنگلج به شمار می‌آمد. آقا سید محمد طباطبایی، روحانی مشروطه‌خواه، در ایام جوانی امام جماعت این مسجد بود و در آنجا مجالس وعظ بر پا می‌کرد.

انتظار می‌رود اسناد اتابک ظرف حدود شش ماه آینده قابل بهره‌برداری باشند؛ مجموعه‌ای شامل اصل قراردادها، کتابچه‌های جمع و خرج با امضای ناصرالدین شاه، مکاتبات و تصاویر متعدد که می‌تواند پشتوانه‌ای مهم برای پژوهش‌های تاریخ معاصر باشد.

«فروغی از یک‌سو در محیطی آکنده از تملق رشد کرد و از سوی دیگر از موقعیت و اعتبار پدر بهره‌مند شد؛ به ‌گونه‌ای که هم لقب ذکاءالملک و هم ریاست مدرسه سیاسی را پس از پدر به ارث برد.»

آخوند خراسانی، فقیه برجسته و رهبر تأثیرگذار عصر مشروطه، با پشتوانه علمی کم‌نظیر و نقش‌آفرینی شجاعانه در برابر استبداد و استعمار، یکی از مهم‌ترین چهره‌های سیاسی‌ـ‌دینی تاریخ معاصر ایران است.

مرگ ناصرالدین شاه، شکل‌گیری مشروطه و آغاز سلطنت رضا‌خان ‌از دیگر اتفاقات زندگی او بودند

کوروش احمدی، دیپلمات پیشین در یادداشت خود با عنوان «نامه اقتصاددانان و جنبش مشروطه» در روزنامه شرق نوشت: تأسف‌آور است که در چند دهه اخیر نه‌تنها تحولات مهم تاریخ معاصر ما به‌طور عجیبی مغفول مانده است، بلکه جمعی نیز اصرار عجیبی برای تخریب سرمایه‌های نمادین این ملت داشته‌اند.

جعفر حسن‌خانی در نشست «ایران باستان و ایرانی معاصر» گفت: ملت‌هایی که تاریخ‌مندند، لزوماً نقطه تولد دقیق ندارند؛ از اسطوره‌ها آغاز می‌شوند و تا امروز امتداد می‌یابند.

بخش مهمی از مطالب «حیات یحیی» درباره توسعه معارف عمومی و نوین در دوره مظفری است. دوره کوتاه صدراعظمی میرزا علی‌خان امین‌‎الدوله چنین فرصتی را برای منورالفکرانی مانند دولت‌‎آبادی فراهم آورد تا در انجمن معارف عضو و فعال شوند.

قانون اساسی جمهوری اسلامی در مقایسه با قانون مشروطه، توجه بیشتری به آزادی عقاید داشته است. در اصل بیست‌وسوم قانون اساسی چنین نوشته شده: «تفتیش عقاید ممنوع است و هیچ‌کس را نمی‌توان به صرف داشتن عقیده‌ای مورد تعرض و مؤاخذه قرار داد.»

گروهی از اپوزیسیون نظام جمهوری اسلامی که پیشتر خود را «سلطنت‌طلب» می‌نامیدند، شروع به نوعی بازتعریف و یا به اصطلاح «ری‌برندینگ» خود کردند و خود را «مشروطه‌خواه» نامیدند. از سوی دیگر، [برخی از] ایدئولوژیست‌ها و استراتژیست‌های نظام کنونی در واکنش به اپوزیسیون و یا «امپریالیسم غربی» و «تهاجم فرهنگی» به …

احمد زیدآبادی نوشت: در تاریخ مجالس ایران از مشروطه تا کنون، پارلمانتری به ارزش و عظمت مدرس وارد هیچ مجلسی نشده باشد. امروزه وقتی می‌بینیم چه آدم‌هایی با چه سطحی از بینش سیاسی و ظرفیت وجودی به جای مرحوم مدرس بر کرسی‌های سبز مجلس جلوس کرده‌اند، روند انحطاط سیاسی در کشورمان را به خوبی درمی‌یابیم!

در این نمایشگاه ۳۱ عنوان و ۶۱ برگ سند عرضه می‌شود؛ ازجمله فرمان مشروطیت، قانون اساسی مشروطیت و متمم آن، و اسناد مربوط به روند تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی.

زن ایرانی در میانهٔ تاریخ و تناقض ها به باور سلیمی، برای درک موقعیت زن ایرانی باید به مسیر پرپیچ وخمی نگاه کرد که از مشروطه آغاز شد، از پهلوی اول و دوم گذشت و به دوران پس از انقلاب اسلامی رسید.

نمایش «داملارلا تاوانلار» نوشته غلامحسین ساعدی و با ترجمه آیدین سرداری‌نیا، به کارگردانی مهرداد نیکجو، هر روز ساعت ۱۸ در پلاتو استاد حمیدی مجتمع فرهنگی و هنری ۲۹ بهمن تبریز روی صحنه می‌رود. این اثر روایت سرگذشت فرزندان علی‌مسیو است.

مرور تاریخ ایران نشان می‌دهد مقاومت و تمدن‌سازی زنان منحصر به یک دوره از زمان و تاریخ نیست، از دوران هخامنشی و اشکانی تا دوره ورود اسلام به ایران، مشروطه و جمهوری اسلامی این نقش تداوم دارد.

پس از مشروطه «کشت خشخاش» و «استعمال تریاک» جزو موضوع‌های مورد توجه نخبگان سیاسی – اجتماعی ایران بود و قانون‌گذاری در این حوزه به دلیل اهمیت صادراتی تریاک و توسعه کشت آن در حوزه کشاورزی، همواره با دردسرها و بحث‌های مفصلی همراه بود.

روح اله اسلامی با نثری روان اما استوار بر پژوهش، پلی میان ادبیات و سیاست می‌سازد و نشان می‌دهد که چگونه متونی چون مینوی خرد، عهد اردشیر، سیاست‌نامه نظام الملک، تاریخ جهانگشای جوینی، قابوسنامه، اخلاق‌الاشراف و رسائل مشروطه هسته سخت تفکر سیاسی ایران را شکل داده‌اند.

ارتقا، نخستین شاخصه کتابفروشی‌های اردبیل بود، یعنی هرکسی کتابفروشی داشت طولی نمی‌کشید با وارد کردن دستگاه چاپ در کنارش، اقدام به چاپ و نشر روزنامه و کتاب می‌کرد. کتابفروشی احمدیه که نوادگان او به نیراحمدی خوانده می‌شود، نخستین کتاب چاپ‌شده در اردبیل را با عنوان «مقامات حکیم الهی اردبیلی» در اردبیل در …

تبریز - ایرنا - کوچه ارک (ارک کوچه سی) از جمله کوچه‌های تاریخی و معروف تبریز بوده که به دلیل مرکزیت آن در بافت تاریخی شهر و حوادث تاریخی روی داده در آن از معروفیت ویژه ای در بین تبریزیان برخوردار است.

کتاب «چالش قانون و شریعت؛ در دوره قاجاریه» یکی از کتاب‌های جدید انتشارات «کویر» با موضوع مشروطه است که به کتاب‌فروشی‌های کشور عرضه شده است.

رکنا سیاسی: جعفرقلی‌خان اسعد بختیاری، از چهره‌های برجسته تاریخ ایران و فرزند علیقلی‌خان سردار اسعد، پس از نقش‌آفرینی در انقلاب مشروطه، در سال ۱۳۱۲ به دستور رضاشاه بازداشت شد و سرنوشت تلخی را تجربه کرد.

روایت زندگی «سردار مریم بختیاری»؛ زنی که در میانه نبرد برای مشروطه، پرچم آزادی را بالا برد.

اکنون بحث درباره قاجار به گونه‌ای مطرح می‌شود که گویی هرگونه عقب‌ماندگی، بدبختی و عدم توسعه در ایران صرفا به دوران قاجار مربوط است. اگر بخواهیم داوری منصفانه‌ای داشته باشیم، باید تاریخ را کمی عقب‌تر بررسی کنیم. از سقوط ساسانیان تا روی کار آمدن صفویه، چیزی به نام دولت ملی در ایران وجود نداشت؛ اساسا مفهوم …

میرزای نائینی هم از استبداد می‌گریخت، هم از هرج‌ومرج غربی. اما روایت‌هایی که امروز از او ساخته می‌شود، بیش از آن‌که به حقیقت نزدیک باشد، ساخته و پرداخته‌ منازعات سیاسی معاصر است.

زمانی که پادشاه تمکین نکرد به قانون اساسی او را از سلطنت خلع و تبعید کردند. روحانی تراز اول کشور را وقتی پای اصول مشروطه نماند با حکم قانون و فتوای مراجع نجف اعدام کردند. بحث روی این نکته است که شاید یکی از چیزهایی که غیرضروری بود در اقدامات بعدی همین تغییر نظام حکمرانی بود. نظام استبدادی قاجار در دوران …

میدان بهارستان که از باغ‌های سلطنتی قاجار تا مرکز تحولات مشروطه و سپس نماد نهاد قانون‌گذاری ایران راه پیموده، در پژوهش تازه حمیدرضا حسینی با عنوان «میدان بهارستان» در هفت فصل روایت می‌شود؛ اثری که با تکیه بر اسناد تاریخی و منابع آرشیوی، سیر دگرگونی این میدان را از سال ۱۱۸۸ تا ۱۳۹۹ خورشیدی در سه لایه …

روابط شریف کاشانی با سیدعبدالله بهبهانی نکته‌‎ای است که در تاریخ‌نگاری او تا پیش از ترور بهبهانی برجسته است. این روابط چنان بود که وقتی فقیهان تهران به زعامت بهبهانی و سیدمحمد طباطبایی تصمیم به مهاجرت به قم گرفتند...

روایتی که لیبرال‌ها از نایینی می‌سازند، چهره‌ای مونتاژی دارد، بخشی بریده، بخشی چرخانده، بخشی از سیاق بیرون کشیده. ولی متون و تاریخ می‌گویند: او همیشه در خدمت «ولایت مأذونه شرعیه» بود.

تهران- ایرنا- نهم آبان گذشته صدمین سالگرد یکی از مهم‌ترین رخدادهای تاریخ معاصر ایران یعنی خلع سلسله قاجاریه در ۹ آبان ۱۳۰۴ بود. در ارتباط با تحولاتی که زمینه‌ساز باواسطه این رخداد مهم شد، می‌توان به جنبش مشروطه و جنگ جهانی اول اشاره کرد.

روایتی که لیبرال‌ها از نایینی می‌سازند، چهره‌ای مونتاژی دارد، بخشی بریده، بخشی چرخانده، بخشی از سیاق بیرون کشیده. ولی متون و تاریخ می‌گویند: او همیشه در خدمت «ولایت مأذونه شرعیه» بود.

روایتی که لیبرال‌ها از نایینی می‌سازند، چهره‌ای مونتاژی دارد، بخشی بریده، بخشی چرخانده، بخشی از سیاق بیرون کشیده. ولی متون و تاریخ می‌گویند: او همیشه در خدمت «ولایت مأذونهٔ شرعیه» بود.

نهم آبان گذشته صدمین سالگرد یکی از مهم‌ترین رخدادهای تاریخ معاصر ایران یعنی خلع سلسله قاجاریه در 9 آبان 1304 بود. در ارتباط با تحولاتی که زمینه‌ساز باواسطه این رخداد مهم شد، می‌توان به جنبش مشروطه و جنگ جهانی اول اشاره کرد.

حاج سیدهاشم قندی، تاجری ساده و بی‌توجه به سیاست، نه فقط در عرصه تجارت قند بلکه در کمک به مردم محله خانی‌آباد و ساخت مسجد و مدرسه، نامی ماندگار به جای گذاشت. داستان او نشان می‌دهد چطور یک فرد معمولی می‌تواند در بزنگاه‌های تاریخ نقش بزرگی ایفا کند.

کیهان نوشت: رئیس جبهه اصلاحات گفته: «لیاخوف فقط یک نام در تاریخ ایران نیست»؛ این سخنان عجیب در حالی منتشر می‌شود که «مدعیان اصلاحات» ظاهراً فراموش کرده‌اند لیاخوف واقعی چه کسی بود و چه کرد؛ همان کسی که مجلس مشروطه را به توپ بست و اراده ملت را در خون خفه کرد.

جنبش مشروطه ایران (۱۲۸۵-۱۲۹۰ ه.ش) یکی از مهم‌ترین تحولات سیاسی-اجتماعی تاریخ معاصر ایران بود که با هدف محدودکردن قدرت مطلقه پادشاهی و برقراری قانون اساسی شکل گرفت. تبریز، به دلیل موقعیت استراتژیک و وجود تجار و روشنفکران پیشرو، به یکی از کانون‌های اصلی این جنبش تبدیل شد.

«روسیان برای آن‌که دژخویی خود را نیک نشان دهند باری آن نکردند چشم‌های اینان را بندند و یا، چون یکی را می‌آویزند و بالای دار دست و پا می‌زند دیگران را دور نگه دارند. برادر را روبه‌روی چشم برادر به دار کشیدند. چنان‌که از پیکره‌ها پیداست دژخیمان از ناآزمودگی ریسمان‌ها را چنان نینداخته‌اند که زود آسوده …

در‌حالی‌که مجلس شورای اسلامی با انتقادات صریح از اظهارات محمدجواد ظریف و حسن روحانی - که به روابط استراتژیک ایران و روسیه آسیب رسانده - بر حفظ منافع ملی تاکید می‌کند، آذر منصوری، رئیس جبهه اصلاحات ایران، با پستی کنایه‌آمیز در شبکه اجتماعی ایکس، به نمایندگان طعنه زد: «لیاخوف فقط یک نام در تاریخ ایران …

در تاریخ اندیشه سیاسی شیعه کمتر متنی به اندازه «تنبیه‌الأمه و تنزیه‌الملّه» اثر آیت‌الله میرزا محمدحسین نائینی نقشی بنیادین داشته است. هرچند علمایی چون آخوند خراسانی و ملا عبدالله مازندرانی از حامیان اصلی مشروطه بودند اما بنیان‌گذاری فقه سیاسی نوین یا همان «فقه‌المشروطه» در واقع با اندیشه و قلم نائینی …

انتقادات اخیر رئیس مجلس از حسن روحانی در دفاع از روسها، موضوع مواضع روسیه در دوران‌ مشروطه و حمله به مجلس شورای ملی را دوباره داغ کرده است. به همین بهانه به سراغ روایتی از اتفاقات آن روزگار رفته‌ایم.

یحیی آرین‌پور _که امروز درگذشت اوست_ از نویسندگان و پژوهشگران مهم تاریخ ادبیات ایران است که مجموعه‌ای از تألیفات و ترجمه‌های شاخص در حوزه تاریخ ادبی، نقد و پژوهش دارد. 

سرهنگ محمود پولادین در دوران تاریخ پرتلاطم ایران اوایل قرن بیستم و در مقعطی که امپراتوری قاجار در حال فروپاشی بود و بادهای تغییر از هر سو می‌وزید، ظهور کرد. او نه تنها یک افسر نظامی بود، بلکه نمادی از آرمان‌های آزادی‌خواهی، شجاعت در میدان جنگ، و در نهایت، قربانی توطئه‌های درباری و سوءظن‌های دیکتاتوری …

سرهنگ محمود پولادین در دوران تاریخ پرتلاطم ایران اوایل قرن بیستم و در مقعطی که امپراتوری قاجار در حال فروپاشی بود و بادهای تغییر از هر سو می‌وزید، ظهور کرد. او نه تنها یک افسر نظامی بود، بلکه نمادی از آرمان‌های آزادی‌خواهی، شجاعت در میدان جنگ، و در نهایت، قربانی توطئه‌های درباری و سوءظن‌های دیکتاتوری …

التفاتی که ناظم‌‎الاسلام به امیرکبیر دارد، همچنین نگارش کتابی با عنوان «علایم الظهور» نشان از بی ‌پایگی اتهام بابی‌گری حتی نحله صبح ازلی به او دارد.

ستارخان بیش از آن‌که سیاست‌مدار باشد، نماد یک لحظه در تاریخ ایران است. لحظه‌ای که مردم برای نخستین بار در برابر قدرت پادشاهی ایستادند. او نماینده طبقه‌ای بود که هرگز فرصت سخن نداشت و فقط وقتی تفنگ به دست گرفت، شنیده شد.

تسنیم/ در قلب تاریخی شهر کرمان و در جوار میدان ارگ، بنایی پرخاطره ایستاده است؛ بنای تاریخی فرمانداری قدیم کرمان که روزگاری مبدأ یکی از مهم‌ترین جریان‌های تاریخ معاصر ایران، یعنی جنبش مشروطه‌خواهی بوده است. در قلب تاریخی شهر کرمان، در جوار میدان ارگ، بنایی آرام اما پرخاطره ایستاده است؛ ساختمانی قاجار

ستارخان بیش از آن‌که سیاست‌مدار باشد، نماد یک لحظه در تاریخ ایران است. لحظه‌ای که مردم برای نخستین بار در برابر قدرت پادشاهی ایستادند. او نماینده طبقه‌ای بود که هرگز فرصت سخن نداشت و فقط وقتی تفنگ به دست گرفت، شنیده شد.

در قلب تاریخی شهر کرمان و در جوار میدان ارگ، بنایی پرخاطره ایستاده است؛ بنای تاریخی فرمانداری قدیم کرمان که روزگاری مبدأ یکی از مهم‌ترین جریان‌های تاریخ معاصر ایران، یعنی جنبش مشروطه‌خواهی بوده است.

پژوهشگر تاریخ درباره تصاویری از دوران قاجار توسط دوربین‌های فیلمبرداری ثبت شده می‌گوید: قطعاً در این نگاتیوها تصاویر مهمی وجود دارد؛ تصاویر زندگی شاه در دربار و شاید تصاویر دوره‌های بعد از عصر مظفری.

ایده اصلی آقاخان را اگر چنان‌که توضیح دادم ناسیونالیسم رمانتیک بنامیم که امروز منتقدانش آن را باستان‌گرایی می‌نامند، در دهه‌های گذشته مدام سیر صعودی داشته است. با این حال من شخصا هنوز اندیشمند بزرگ و درخوری ندیدم که در حد آقاخان کرمانی بتواند این اندیشه را مطرح و با مقتضیات امروزه هماهنگ و به‌روز کند.

محمود سریع القلم، استاد دانشگاه، در کانال تلگرامی خود نوشت: «کانونی ترین علّتی که یک کشور بین المللی می شود، ساختار اقتصادی آن است. به محض اینکه دولتی تصمیم گرفت و مقرر کرد مسئولیت تولید، توزیع، کسب درآمد، ایجاد اشتغال و معاش مردم نزد او باشد، ضرورت بین المللی شدن اقتصاد و کشور خود را از میان برداشته …

انقلاب مشروطه نقطه عطف مهمی در تاریخ معاصر ایران است؛ جنبشی که نه‌فقط سیاست، بلکه ساختار اجتماعی و فکری جامعه ایرانی را نیز دستخوش تغییر کرد.

کار اساسی ما همان‌طور که ابتدا گفتم، مراقبت از جامعۀ دانشگاهی و جامعۀ جامعه‌شناسان است. به دلیل ذهنیتِ حاکم، دیگر گلی وجود ندارد که از آنها لذت ببریم و کمک کنیم گل‌های بیشتری به بار بیاید. تحقیر ایران معاصر سبب شد ما از مهم‌ترین دستاورد تاریخ معاصر یعنی مشروطه گسست پیدا کنیم. در نتیجه مراقبت از دانشگاه …

به گزارش اقتصاد معاصر؛ ۱۴ مهر روز تهران در تقویم رسمی ایران است و هر ساله به پاس اهمیت تاریخی پایتخت گرامی داشته می‌شود. در این روز، یاد انتخاب تهران به عنوان پایتخت رسمی ایران در دوره مشروطه زنده می‌شود.چرا ۱۴ مهر روز تهران؟ دلیل نامگذاری این روز به مناسبت تصویب متمّم قانون اساسی مشروطه در ۱۴ مهر سال …

 ۱۵ مهرماه سالروز تعیین رنگ پرچم ایران است؛ روزی که البته نشانی از آن در تقویم رسمی کشور نمی‌بینیم و همین عامل سبب شده است که کمتر به چشم بیاید و کمتر کسی بداند که یکی از تصمیم‌های مهم تاریخ،‌ در این روز گرفته شده است. پرچم سه‌رنگ فعلی ایران ریشه در زمان نادرشاه افشار دارد، اما با پیروزی انقلاب مشروطه …

پرویز پیران با یادآوری نقش جامعه‌شناسی در نقد و بازاندیشی گفت: «جامعه‌شناسی نقاد است و بدون نقد نمی‌تواند به حیات خود ادامه دهد. ما باید از خود بپرسیم که جامعه‌شناسی ایرانی چگونه می‌تواند در خدمت فهم و ساخت آینده ایران باشد.»

چهاردهم مهر در تقویم رسمی ایران به عنوان روز تهران نامگذاری شده است. این روز نه به تاریخ تاسیس، بلکه به یادبود روزی مهم در تاریخ سیاسی کشور، یعنی تصویب متمم قانون اساسی مشروطه در ۱۴ مهر ۱۲۸۶ بازمی‌گردد که در آن، «طهران» رسما پایتخت ایران معرفی شد. پیشینه تهران به بیش از ۷ هزار

تاکنون در ایران چنین سلامی دیده نشده بود که با حضور هفده نفر مجتهد مسلم لازم‌الاتباع زهاد عباد صدای موزیک بلند شود، چون تعظیم شعائر الله را باعث بود. لذا آقایان در مقام منبع برنیامده بلکه موزیک شرعی را مستمع آمدند.

ونسا مارتین (متولد ۳۰ دسامبر ۱۹۴۶) مورخ بریتانیایی و استاد تاریخ خاورمیانه در رویال هالووی دانشگاه لندن در کتاب «ایران بین ناسیونالیسم اسلامی و سکولاریسم: انقلاب مشروطه ۱۲۸۵» در تلاش است تا روایتی نو از جریان‌ها و افراد مؤثر در دوره‌ مشروطه و البته داورىِ خاص خود درباره‌ آنها را ارائه کند و از سوی دیگر …