و جای خالیات
چون شیئی سنگین
در میانه اتاق
جا مانده است»
جواد مجابی
این سطرها، نبودن را دقیقاً در ساحت یک آنتولوژی مادی به رخ میکشند. در این نگاه زیباشناختی، غیاب آدمها در اتاقها، حیاطها و آدرسهای جا مانده در زمان، بهمعنای محوشدنشان نیست، بلکه خود این فقدان به عنصری ملموس تبدیل میشود که با سکوت اشیای بر جای مانده گره میخورد و حضور را در دل نبودن مدام بازتولید میکند.
«جواد مجابی» در سپهر فرهنگی و ادبیات معاصر «ایران»، تمثیلی تمامعیار از کنشگری روشنفکری و زیست هنرمندانه است. حیات پربار او که دهههای آفرینش مستمر در عرصههای شعر، داستان، نقاشی، نقد هنری و روزنامهنگاری را در بر میگیرد، بازتابی از یک جهانبینی ژرف و چندبعدی است. آنچه اندیشه «مجابی» را از بسیاری از همنسلانش متمایز میسازد، پیوند ارگانیک میان درک عمیق او از هستی و جامعه و استفاده هوشمندانهاش از مؤلفه «طنز» است. طنز در ساحت فکری او، نه یک ابزار تقلیلگرایانه برای تفریح یا هجو سطحی، بلکه مکانیسمی معرفتشناختی برای مواجهه با پارادوکسهای تراژیک زیست انسانی و نابسامانیهای تاریخی است. در خوانش آکادمیک از آثار او، طنز بهمثابه یک «فیلتر انتقادی» و ابزار فاصلهگذاری عمل میکند. «مجابی» با ذهنی تحلیلی و زبانی صیقلیافته، تلخترین واقعیات اجتماعی، سیاسی و اگزیستانسیال را در لفافهای از گروتسک و طنز سیاه میپیچد تا از زهر آنها بکاهد و همزمان قدرت تأمل انتقادی مخاطب را بیدار کند. این رویکرد ریشه در شناخت دقیق او از روانشناسی جامعه ایرانی دارد. طنز «مجابی»، لبخندی زهرآگین و در عین حال خردمندانه بر چهره تاریخ است؛ لبخندی که از پس سالها مطالعه، مشاهده و زیست روشنفکرانه در متن بحرانهای دوران گذار برآمده است.
زیست روشنفکری «جواد مجابی»، فارغ از دگماتیسم و شعارزدگی ایدئولوژیک ادوار مختلف، همواره بر مدار استقلال اندیشه و عشق … …
