افزایش میزان نااطمینانی بودجه

منبع: وال‌استریت ژورنال، کپلر بر اساس گزارش اخیر پژوهشکده امور مالیاتی، عملکرد درآمدهای مالیاتی کشور در ۵ ماه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۷۹۸ هزار‌میلیارد تومان بوده است. بررسی قانون بودجه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که تاکنون حدود ۲۸.۳ درصد از درآمدهای مالیاتی مورد انتظار در بودجه در پنج ماه وصول شده‌اند. این رقم مشابه مالیات‌های وصول‌شده در پنج ماه نخست سال گذشته است. با این حال، در پنج ماه نخست سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ بیش از ۳۰ درصد درآمدهای مالیاتی پیش‌بینی‌شده وصول شده بودند.  یکی از دلایل اصلی افت عملکرد مالیاتی در دو سال اخیر، وقوع دو جنگ پیاپی و افزایش نااطمینانی‌های اقتصادی بود. همزمان‌ بر اساس داده‌های نفتکش‌ها، صادرات نفت ایران از خلیج فارس کاهش یافته است؛ درآمدهای غیرنفتی نیز توان جبران کاهش درآمد نفت و افزایش هزینه‌های تجارت جایگزین را ندارند. در حال حاضر، روند تحقق دو منبع اصلی درآمدی دولت، یعنی مالیات و صادرات نفتی با کندی مواجه شده است؛ موضوعی که می‌تواند فشار بر منابع بودجه را افزایش دهد.

در حال حاضر، مالیات و درآمد نفتی، دو منبع اصلی تامین مالی دولت هستند، اما ماهیت و ویژگی‌های آنها تفاوت بنیادین دارد. مالیات درآمدی است که دولت از فعالیت‌های اقتصادی داخلی شهروندان و بنگاه‌ها دریافت می‌کند. این درآمد بر پایه قانون و متناسب با درآمد، مصرف، ثروت یا معاملات افراد و شرکت‌ها وضع می‌شود. مالیات در مقایسه با درآمدهای نفتی پایدارتر است، زیرا به رشد اقتصادی، اشتغال و گسترش پایه مالیاتی وابسته است و در بلندمدت با توسعه اقتصاد افزایش می‌یابد. همچنین قابلیت بازتوزیع ثروت و تنظیم رفتار اقتصادی افراد را دارد. …