سالمندی سریع جمعیت ایران

تحولات جمعیتی ایران که تا پیش از این روندی تدریجی داشت، اکنون به نقطه‌ای بحرانی رسیده است. گزارش اخیر سازمان بهزیستی کشور نشان می‌دهد که «گذار به سالمندی» در ایران با شدتی بیش از مدل‌های پیش‌بینی‌شده در حال رخ دادن است؛ موضوعی که پایداری توسعه و ساختار اقتصادی کشور را در آینده نزدیک به چالش می‌کشد.

کاهش تولدها و سقوط نرخ باروری

داده‌های پژوهشی نشان می‌دهد که نرخ باروری کل کشور در سال ۱۴۰۳ به ۱.۳ فرزند به ازای هر زن رسیده است؛ رقمی که به سناریوی «بدبینانه» مرکز آمار ایران نزدیک شده و از مدل‌های رسمی فاصله گرفته است. این شتاب کاهشی در سال ۱۴۰۴ نیز تداوم یافت و برای نخستین بار تعداد موالید کشور به کمتر از ۹۰۰ هزار نفر رسید.

چرا مدل‌های پیش‌بینی شکست خوردند؟

پژوهشگران علت این فاصله معنادار میان پیش‌بینی‌ها و واقعیت را در «تغییر سریع شرایط اقتصادی و اجتماعی» جستجو می‌کنند. مدل‌های جمعیتی معمولاً قادر نیستند اثر فوری متغیرهایی مانند … …