آیا کینزی‌گرایی مرده است؟

اکوایران: وقتی بدهی خودِ بیماری است، داروی مالی ممکن است به همان اندازه که درمان می‌کند، آسیب هم بزند. اکوایران به نقل از فایننشال تایمز، روایتی از آزمون بزرگ اقتصاد کینزی ارائه کرده است. بحران‌های به‌هم‌پیوسته سقوط بزرگ ۱۹۲۹ و رکود بزرگ دهه ۱۹۳۰ زخم‌های ماندگاری بر خانوارها و بنگاه‌ها بر جای گذاشت. تمایل ناشی از این بحران‌ها به حفظ امنیت از طریق پس‌انداز، به رکود اقتصادی انجامید؛ پدیده‌ای که جان مینارد کینز آن را «پارادوکس صرفه‌جویی» نامید. «کینزی‌گرایی» در چنین فضایی به‌عنوان پاسخی اضطراری ظهور کرد.

کینز در این شرایط استدلال کرد که دولت باید در وهله نخست، خرج‌کننده و پذیرنده ریسک باشد. چنین اقدامی می‌توانست روحیه و انگیزه بخش خصوصی را احیا کند و به‌دنبال آن، رشد اقتصادی را به حرکت درآورد. زمانی که این رویکرد در عمل اجرا شد نیز ضریب فزاینده کینزی تا حد زیادی کارآمد بود و به بازگشت تورم و تقاضا و خروج اقتصاد جهان از رکود بزرگ کمک کرد.

کینزی‌گرایی که تا دهه ۱۹۷۰ بر سیاست‌گذاری اقتصادی مسلط بود، پس از آن و با جایگزین شدن رکود تورمی به‌جای رکود اقتصادی، کنار گذاشته شد و سیاست‌های پول‌گرایانه جای آن را گرفت. اما در قرن بیست‌ویکم، این رویکرد در واکنش به مجموعه جدیدی از بحران‌های به‌هم‌پیوسته بحران مالی جهانی، کووید و جنگ روسیه و اوکراین بازگشتی چشمگیر داشته است. در واقع، مداخلات جدید دولت‌ها از نظر مقیاس، بسیار بزرگ‌تر از هر محرک اقتصادی دیگری در دوران صلح بوده‌اند.

با این حال، اگرچه این مداخلات آثار بحران‌ها را تعدیل کرده‌اند، خود نیز زخم‌های ماندگاری بر جای گذاشته‌اند؛ بدهی عمومی در کشورهای گروه G7 اکنون از تولید ناخالص داخلی سالانه آنها فراتر رفته است و نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی از ابتدای قرن حاضر دو برابر شده؛ این افزایش در بریتانیا و آمریکا تقریباً سه برابر بوده است. این وضعیت پرسش‌هایی جدی درباره اثربخشی محرک‌های مالی در آینده، به‌ویژه در کشورهای با بدهی بالا مانند بریتانیا، آمریکا و ژاپن ایجاد می‌کند. آیا کینزی‌گرایی اکنون تضعیف شده و شاید حتی دیگر کارایی خود را از دست داده است؟ سه کانال اثرگذاری ضریب فزاینده مالی …