به گزارش نشریۀ والاستریت ژورنال، به نقل از افرادی که در جریان سفر رتکلیف قرار گرفتهاند، سفر غافلگیرکننده رئیس سیا به مسکو در این هفته با هدف هشدار به روسیه درباره حمله نکردن به کشورهای عضو ناتو انجام شده است.
خبر مرتبط سیگنال مهم سفر مرموز رئیس سیا به روسیه؛ پای ایران در میان است یا اوکراین؟
اکوایران: مدیران سیا گاهی اوقات به عنوان فرستاده روسای جمهور در مذاکرات مهم با دشمنان عمل میکنند.
این سفر، نخستین سفر علنی شناختهشده جان رتکلیف، رئیس سیا، به پایتخت روسیه بود. این سفر پس از ارزیابیهای اطلاعاتی جدید آمریکا انجام شد؛ ارزیابیهایی که پیشتر والاستریت ژورنال گزارش داده بود و بر اساس آنها، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، ممکن است طی چند سال آینده برای سنجش میزان عزم و اراده سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، حملهای محدود به یکی از کشورهای عضو این ائتلاف انجام دهد.
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، مقامهای آمریکایی نگران هستند که پوتین، در شرایطی که در اوکراین تحت فشار قرار دارد و با فشارهای داخلی نیز مواجه است، دست به حملهای بزند که میتواند از یک حمله سایبری تا یک تهاجم زمینی در مقیاس محدود متغیر باشد؛ حملهای که احتمالاً یک کشور حوزه بالتیک را هدف قرار خواهد داد.
کمبود مهمات حیاتی در غرب که به دلیل هزینههای جنگ با ایران تشدید شده، نیز ممکن است در محاسبات پوتین نقش داشته باشد. آمریکا پس از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، به دلیل انتقال تسلیحات به اوکراین و همچنین جنگ با ایران، ذخایر خود از برخی تسلیحات را کاهش داده است. «نسبتاً معمول» یا نسبتاً نامعمول؟
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، روز چهارشنبه در مسکو به خبرنگاران گفت که رتکلیف در مدت حضور خود در پایتخت روسیه با مقامهای اطلاعاتی روسیه دیدار و گفتوگو کرده است، اما با پوتین دیداری نداشته است. پسکوف گفت پوتین در جریان این گفتوگوها قرار گرفته است.
یک هواپیمای ترابری نظامی ایالات متحده در 25 آگوست 2026 به مسکو نزدیک میشود. این تصویر از یک ویدیوی رسانههای اجتماعی گرفته شده است/عکس از طریق خبرگزاری رویترز
کاخ سفید درباره سفر رتکلیف توضیحات چندانی ارائه نکرده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز چهارشنبه در مصاحبهای با گلن بک، مجری محافظهکار رادیویی، این سفر را «نسبتاً معمول» توصیف کرد و سپس درباره جنگ روسیه و اوکراین صحبت کرد.
ترامپ گفت: «ممکن است چیزی از آن حاصل شود. ما برای پایان دادن به آن جنگ بسیار سخت تلاش میکنیم و صادقانه بگویم، هر دوی آنها در این مرحله میخواهند شاهد پایان یافتن آن باشند.»
رتکلیف، که یکی از نزدیکترین دستیاران ترامپ محسوب میشود، تازهترین مقام آمریکایی است که به مسکو سفر کرده است. این سفر در شرایطی که جنگ روسیه و اوکراین وارد پنجمین سال خود شده، یک سفر نادر از سوی رئیس یک سازمان اطلاعاتی آمریکا به مسکو محسوب میشود.
آخرین سفر شناختهشده یک رئیس سیا به مسکو در نوامبر ۲۰۲۱ انجام شد؛ زمانی که ویلیام برنز که در دوران ریاستجمهوری جو بایدن ریاست این سازمان را بر عهده داشت، به پوتین هشدار داد که به اوکراین حمله نکند. آیا پوتین میخواهد آستانۀ تحمل ناتو را آزمایش کند؟
به نوشته بلومبرگ، روسیه پس از آنکه به این نتیجه رسیده که مذاکرات برای دستیابی به توافق صلح به بنبست رسیده است، در حال آماده شدن برای تشدید حملات به اوکراین است؛ این موضوع را سه فرد نزدیک به کرملین اعلام کردهاند.
ولودیمیر زلنسکی در جلسۀ ائتلاف داوطلبان در کییف در روز دوشنبه/عکس از بلومبرگ
به گفتۀ این افراد، روسیه در حال حاضر تشدید حملات قدرتمند موشکهای بالستیک متعارف به کییف، از جمله مرکز پایتخت و همچنین حمله به زیرساختها در دیگر شهرهای اوکراین را بررسی میکند. آنها به دلیل حساس بودن موضوع، نخواستند نامشان فاش شود.
این افراد گفتند چارچوبهای مذاکرات عملاً فروپاشیدهاند و دو طرف درگیر بار دیگر به نقطه صفر بازگشتهاند. به گفته آنها، پوتین تحت فشار اقتصادی ناشی از تحریمها و حملات اوکراین به پالایشگاهها و شبکههای آمادی روسیه حاضر به پایان دادن به جنگ نخواهد شد.
آنها گفتند مسکو بهطور فزایندهای حملات اوکراین را حملاتی از سوی کشورهای ناتو میداند، زیرا اعضای این ائتلاف سلاح و اطلاعات در اختیار کییف قرار میدهند. به گفته این افراد، مرحله کنونی درگیریها هنوز اوج تشدید نظامی نیست. ناکامی دیپلماسی و خطر گسترش درگیری به مناطق خطرناک
تلاشهای آمریکا برای پایان دادن به جنگ تاکنون به پیشرفتی منجر نشده و مذاکرات نیز در حالی متوقف شده که دونالد ترامپ بر درگیری با ایران متمرکز است. کرملین همچنین دیگر بر آنچه تصور میکرد توافقی میان پوتین و ترامپ در نشست آنها در انکوریج در آگوست سال گذشته بوده، تکیه نمیکند.
مردم در جریان حمله پهپادی روسیه به کییف، اوکراین، در ۲۰ آگوست ۲۰۲۶، به دود برخاسته از شهر نگاه میکنند/عکس از خبرگزاری رویترز
بر اساس آن تفاهم، آمریکا باید اوکراین را تحت فشار قرار میداد تا منطقه دونتسک در شرق این کشور را بهعنوان بخشی از توافق پایان جنگ واگذار کند. اوکراین بهطور مستمر درخواست پوتین برای واگذاری کمربند مستحکم شهرها در منطقه دونتسک را رد کرده است؛ منطقهای که نیروهای روسیه از سال ۲۰۱۴ تاکنون و در جریان نبردها نتوانستهاند آن را بهطور کامل تصرف کنند.
انتظار میرفت استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان آمریکا، پس از وقفهای هشتماهه به مسکو سفر کنند و برای نخستین بار به کییف بروند، اما هنوز تاریخی برای هیچیک از این سفرها اعلام نشده است.
بر اساس گفته چهار فرد نزدیک به کرملین، در غیاب دیپلماسی، مسکو گزینههای چندانی جز تشدید بیشتر درگیری برای دستیابی به اهداف جنگی خود نمیبیند. آنها گفتند روسیه امیدوار است کوشنر و ویتکاف با پیشنهادهای جدید به مسکو بیایند، اما انتظار برای دستیابی به یک پیشرفت جدی در مذاکرات بسیار پایین است.
به گفته دو نفر از این افراد، کرملین معتقد است در طول جنگ تاکنون امتیازهایی داده است و هر یک از این امتیازها موضع روسیه را تضعیف کردهاند. آنها گفتند مسکو نشست انکوریج را نیز یک مصالحه دیگر میدانست که نتیجهای در پی نداشت. آیا مسکو تابوی هشتاد سالۀ هستهای را میشکند؟
به گفته افراد نزدیک به کرملین، تشدید چرخۀ حملات باعث شده شمار فزایندهای از مقامهای روسیه به این نتیجه برسند که پوتین ممکن است در نهایت استفاده از سلاحهای هستهای تاکتیکی را بهعنوان آخرین راهحل در اوکراین انتخاب کند.
انفجاری آسمان کییف، پایتخت اوکراین، را در جریان حمله روسیه در ماه آپریل روشن میکند/عکس از خبرگزاری رویترز
خطر اینکه پوتین تابوی جهانی استفاده از سلاحهای هستهای در جنگ را که از زمان پرتاب دو بمب اتمی آمریکا بر ژاپن در سال ۱۹۴۵ پابرجا بوده است بشکند، مدتهاست یکی از نگرانیهای اصلی مقامهای غربی بوده است.
در ماههای اخیر، میزان صحبتها در مسکو از سوی تندروهایی که از چنین اقدامی حمایت میکنند، افزایش یافته است. واکنشی افراطی ممکن تلقی میشود، زیرا از نگاه پوتین، تنها نتیجهای که از ادامه جنگ بدتر است، شکست در آن خواهد بود.
سلاحهای هستهای تاکتیکی کلاهکهایی کمتوانتر و برد کوتاهتری نسبت به موشکهای راهبردی دارند. هدف آنها تأثیرگذاری بر یک میدان نبرد مشخص است، نه نابودی یک شهر یا کشور کامل. بااینحال، قدرت انفجاری آنها میتواند بسیار زیاد باشد و آلودگی هستهای ناشی از آنها مناطق وسیعی را آلوده کند.
بااینحال، هنوز هیچ نشانهای وجود ندارد که روسیه در حال آماده شدن برای استفاده از سلاحهای هستهای در اوکراین باشد. پوتین همچنین طی سالهای گذشته بارها به تهدیدهای هستهای متوسل شده تا متحدان غربی اوکراین را مرعوب کند و آنها را به کاهش حمایت از دفاع این کشور وادار سازد. دشواریهای گزینۀ هستهای
فیونا هیل، عضو ارشد مؤسسه بروکینگز که در دولت سه رئیسجمهور آمریکا، از جمله ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری او، بهعنوان مشاور امنیت ملی فعالیت کرده است، گفت: «برای پوتین هیچ نشانهای از اراده جمعی برای مقاومت در برابر او وجود ندارد و راههای بسیاری برای فرسوده کردن و به زانو درآوردن مردم وجود دارد. به همین دلیل، تلاش هماهنگ، جمعی و مستمر برای مقاومت در برابر اقدامات او و همزمان تعامل دیپلماتیک ضروری است. او تمرکزی تکبعدی دارد، در حالی که ما پراکنده و نامنسجم هستیم.»
یک سامانه موشک بالستیک قارهپیمای روسی «یارس» (Yars) در جریان رژه روز پیروزی در میدان سرخ مسکو، روسیه، در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۰ حرکت میکند/عکس از گتی ایمجز
به گفته هیل، دولت جو بایدن، رئیسجمهور پیشین آمریکا، عملاً به روسیه اعلام کرده بود که در صورت استفاده از سلاح هستهای در جنگ، آمریکا واکنش متعارف گستردهای نشان خواهد داد؛ اما بعید است ترامپ همان هشدار را تکرار کند. او افزود پوتین در حال آزمایش این موضوع است که تا چه اندازه میتواند پیش برود و تا چه زمانی باید ادامه دهد تا دیگران تسلیم شوند.
شرکای مهم روسیه، از جمله چین و هند، نیز بهشدت به پوتین درباره استفاده از سلاحهای هستهای هشدار دادهاند. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین و یک مقام ارشد اروپایی ماه گذشته گفتند چین پیامی به روسیه منتقل کرده که حتی نباید استفاده از سلاحهای هستهای تاکتیکی در اوکراین را مدنظر قرار دهد.
قرار است پوتین هفته آینده در نشست سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، و نارندرا مودی، نخستوزیر هند، دیدار کند.
الکساندر گابویف، مدیر مرکز کارنگی روسیه اوراسیا در برلین، گفت: «خطر استفاده روسیه از سلاحهای هستهای تاکتیکی همچنان بسیار پایین است، زیرا اثربخشی نظامی آنها در میدان نبرد پراکنده امروز محدود است، درحالیکه هزینه سیاسی شکستن تابوی هستهای بسیار بالا خواهد بود.»
او افزود: «تا زمانی که مسکو امکان تشدید درگیری با سلاحهای متعارف، از جمله از طریق افزایش حملات موشکی، را در اختیار دارد، انگیزه چندانی برای عبور از آستانه هستهای نخواهد داشت.»
