قیمت طلا امروز




 جامعه بین المللی

 سایت خبرآنلاین / ۴ ساعت قبل

برای زلنسکی انتخابات خطرناک‌تر است یا جنگ؟ / انتخابات در شرایط حکومت نظامی؛ اوکراین بر سر تقاطع مشروعیت و امنیت

در شرایط عادی، انتخابات مهم‌ترین ابزار انتقال مشروعیت از جامعه به حکومت است، اما در شرایط جنگی، دولت برای بقای خود ناچار است بخشی از آزادی‌های سیاسی، انتخاباتی و اجتماعی را محدود کند. بنابراین پرسش اساسی این نیست که آیا دموکراسی در جنگ باید وجود داشته باشد یا خیر بلکه پرسش این است که حد و مدت تعلیق برخی سازوکارهای دموکراتیک تا کجاست و چه نهادی باید درباره پایان این وضعیت تصمیم بگیرد؟
 برای زلنسکی انتخابات خطرناک‌تر است یا جنگ؟ / انتخابات در شرایط حکومت نظامی؛ اوکراین بر سر تقاطع مشروعیت و امنیت
خبرآنلاین - رسول صَفرآهنگ - در روزهای گذشته میخایلو فدوروف، وزیر دفاع برکنارشده اوکراین، با انتشار یک پیام ویدئویی، موضوعی را به قلب بحران سیاسی اوکراین بازگرداند که طی بیش از چهار سال جنگ تمام‌عیار عملاً به حاشیه رانده شده بود. آیا یک دولت می‌تواند در شرایط جنگی، بدون برگزاری انتخابات، همچنان مدعی برخورداری از مشروعیت کامل دموکراتیک باشد؟ فدوروف که تنها چند هفته پیش از سمت وزارت دفاع کنار گذاشته شده بود، خواستار آن شد که اوکراین سازوکاری قانونی، امن و واقع‌بینانه برای برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری حتی در شرایط ادامه جنگ پیدا کند.

او استدلال کرد که دموکراسی نباید گروگان جنگ یا روسیه شود و اوکراینی‌ها نباید حق انتخاب حکومت خود را برای مدت نامعلوم به تعویق بیندازند. این اظهارات، صرفاً درخواست یک سیاستمدار برکنارشده برای بازگشت به قدرت نیست؛ بلکه نشانه‌ای از ظهور یک منازعه عمیق‌تر درباره رابطه میان جنگ، حاکمیت قانون، مشروعیت سیاسی و تداوم قدرت در اوکراین است. اهمیت این تحول زمانی بیشتر می‌شود که فدوروف تا همین اواخر از نزدیک‌ترین چهره‌های سیاسی به ولودیمیر زلنسکی محسوب می‌شد و در دوره کوتاه تصدی وزارت دفاع نیز به عنوان چهره‌ای اصلاح‌طلب، فناورانه و متکی بر نوآوری‌های نظامی شناخته می‌شد و برکناری او در ژوئیه، اعتراض‌هایی را در کی‌یف برانگیخت و اکنون او از یک مدیر دولتی سابق به منتقدی بالقوه برای ساختار قدرت زلنسکی تبدیل شده است.

با این حال، برای فهم دقیق بحران کنونی باید از یک اشتباه تحلیلی پرهیز کرد. این مناقشه را نباید صرفاً نزاع میان دو شخصیت سیاسی دانست. مسئله بنیادی‌تر، تعارض میان دو اصل است که هر دو در یک دولت دموکراتیک مشروعیت دارند. چرا که در شرایط عادی، انتخابات مهم‌ترین ابزار انتقال مشروعیت از جامعه به حکومت است، اما در شرایط جنگی، دولت برای بقای خود ناچار است بخشی از آزادی‌های سیاسی، انتخاباتی و اجتماعی را محدود کند. بنابراین پرسش اساسی این نیست که آیا دموکراسی در جنگ باید وجود داشته باشد یا خیر بلکه پرسش این است که حد و مدت تعلیق برخی سازوکارهای دموکراتیک تا کجاست و چه نهادی باید درباره پایان این وضعیت تصمیم بگیرد؟

 پرسش اساسی این نیست که آیا دموکراسی در جنگ باید وجود داشته باشد یا خیر بلکه پرسش این است که حد و مدت تعلیق برخی سازوکارهای دموکراتیک تا کجاست و چه نهادی باید درباره پایان این وضعیت تصمیم بگیرد؟

از منظر حقوق اساسی اوکراین، وضعیت از آنچه در مناظرات سیاسی مطرح می‌شود روشن‌تر است. قانون «نظام حقوقی حکومت نظامی» برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری، انتخابات پارلمانی و انتخابات محلی را در دوره حکومت نظامی ممنوع کرده است. از سوی دیگر، قانون اساسی مقرر می‌کند که رئیس‌جمهور تا زمان روی کار آمدن رئیس‌جمهور منتخب جدید به اعمال اختیارات خود ادامه دهد. بنابراین پایان دوره پنج‌ساله زلنسکی در ماه می ۲۰۲۴ به معنای ایجاد خلأ خودکار در مقام ریاست‌جمهوری نبوده است. در منطق حقوق اساسی اوکراین، استمرار قدرت رئیس‌جمهور در این وضعیت بخشی از سازوکار جلوگیری از خلأ حاکمیت در شرایط جنگی است.  

این نکته از آنجا اهمیت دارد که ادعای «پایان دوره ریاست‌جمهوری» با ادعای «پایان مشروعیت ریاست‌جمهور» یکسان نیست. تاریخ انقضای دوره انتخاباتی و استمرار قانونی صلاحیت‌های رئیس‌جمهور دو مفهوم متفاوت‌اند. قانون اساسی اوکراین دقیقاً برای جلوگیری از تبدیل شرایط اضطراری به خلأ قدرت، استمرار اختیارات رئیس‌جمهور را تا تحلیف رئیس‌جمهور جدید پیش‌بینی کرده است. بنابراین، در وضعیت فعلی نمی‌توان صرفاً از منظر تقویم انتخاباتی نتیجه گرفت که زلنسکی فاقد مبنای حقوقی برای ادامه کار است. اما در سطح سیاسی، مسئله پیچیده‌تر است. مشروعیت حقوقی می‌تواند ادامه داشته باشد، در حالی که مشروعیت سیاسی و اعتماد عمومی نیازمند بازتولید مداوم باشد.

همین فاصله میان مشروعیت حقوقی و مشروعیت سیاسی، قلب مناقشه فدوروف است. فدوروف اساساً نمی‌گوید که انتخابات باید بدون توجه به ملاحظات امنیتی و قانونی فوراً برگزار شود. او از ایجاد یک «سازوکار قانونی، امن و واقع‌بینانه» سخن می‌گوید که بتواند روند دموکراتیک را در شرایط جنگ ادامه دهد. از این منظر، استدلال او بیشتر از آنکه یک درخواست انتخاباتی ساده باشد، تلاشی برای تغییر صورت مسئله است. او می‌خواهد پرسش «آیا می‌توان در جنگ انتخابات برگزار کرد؟» را به پرسش «چگونه می‌توان در جنگ سازوکار دموکراتیک ایجاد کرد؟» تبدیل کند.

اما همین‌جا نخستین تناقض ظاهر می‌شود. برای برگزاری یک انتخابات واقعی، صرف وجود صندوق رأی کافی نیست. انتخابات زمانی واجد ارزش حقوقی و دموکراتیک است که رقابت سیاسی، آزادی بیان، امکان تبلیغات، دسترسی برابر به رسانه، امنیت رأی‌دهندگان، بی‌طرفی نهادهای اجرایی و امکان مشارکت واقعی همه گروه‌های واجد شرایط وجود داشته باشد. اوکراین امروز با شرایطی روبه‌روست که تقریباً همه این پیش‌شرط‌ها را با دشواری مواجه می‌کند. میلیون‌ها شهروند خارج از کشور زندگی می‌کنند، میلیون‌ها نفر در داخل کشور آواره شده‌اند، بیش از یک میلیون نفر در نیروهای نظامی خدمت می‌کنند و بخش قابل توجهی از سرزمین اوکراین تحت کنترل روسیه قرار دارد. علاوه بر این، حملات موشکی و پهپادی همچنان ادامه دارد.  

بنابراین، برگزاری انتخابات در چنین محیطی می‌تواند از یک سو نماد مقاومت دموکراتیک اوکراین در برابر روسیه باشد و از سوی دیگر، خود به منشأ یک بحران مشروعیت تبدیل شود. اگر میلیون‌ها اوکراینی نتوانند رأی دهند، اگر سربازان در خطوط مقدم مشارکت برابر نداشته باشند، اگر مناطق اشغالی امکان رأی‌گیری نداشته باشند و اگر مخالفان نتوانند آزادانه فعالیت کنند، نتیجه انتخابات ممکن است از سوی بخشی از جامعه یا حتی بازیگران خارجی مورد مناقشه قرار گیرد. به عبارت دیگر، مسئله فقط «برگزاری انتخابات» نیست؛ مسئله برگزاری انتخاباتی است که نتیجه آن برای جامعه قابل اعتماد باشد.

ادعای «پایان دوره ریاست‌جمهوری» با ادعای «پایان مشروعیت ریاست‌جمهور» یکسان نیست. تاریخ انقضای دوره انتخاباتی و استمرار قانونی صلاحیت‌های رئیس‌جمهور دو مفهوم متفاوت‌اند. قانون اساسی اوکراین دقیقاً برای جلوگیری از تبدیل شرایط اضطراری به خلأ قدرت، استمرار اختیارات رئیس‌جمهور را تا تحلیف رئیس‌جمهور جدید پیش‌بینی کرده است

این همان نقطه‌ای است که نظریه دموکراسی در شرایط اضطراری اهمیت پیدا می‌کند. دموکراسی صرفاً یک رویه انتخاباتی نیست بلکه مجموعه‌ای از قواعد و نهادهایی است که امکان انتقال مسالمت‌آمیز قدرت، رقابت سیاسی و پاسخ‌گویی حکومت را تضمین می‌کنند. در وضعیت اضطراری، دولت ممکن است برخی رویه‌ها را موقتاً محدود کند، اما مشروعیت این محدودیت‌ها به سه شرط وابسته است: ضرورت، تناسب و موقتی بودن. اگر محدودیت به دلیل ضرورت امنیتی اعمال شود، باید با تهدید واقعی متناسب باشد و نباید به یک وضعیت دائمی تبدیل شود.

در مورد اوکراین، ممنوعیت انتخابات در شرایط حکومت نظامی از همین منطق تبعیت می‌کند. مسئله اما زمانی پیچیده می‌شود که جنگ طولانی شود. آنچه در ابتدا یک استثنای اضطراری بود، ممکن است به یک وضعیت سیاسی پایدار تبدیل شود. در چنین شرایطی، خطر اصلی نه الزاماً استبداد فوری، بلکه «عادی شدن وضعیت استثنایی» است، یعنی جامعه به تدریج به حکومتی عادت کند که بدون سازوکارهای کامل انتخاباتی ادامه می‌یابد و هر بار پایان وضعیت اضطراری به آینده‌ای نامعلوم موکول شود.

به همین دلیل، درخواست فدوروف را حتی اگر از منظر سیاسی با انگیزه جاه‌طلبی شخصی همراه باشد، نمی‌توان صرفاً به همین دلیل فاقد اهمیت دانست. در نظام‌های دموکراتیک، ارزش یک پرسش سیاسی لزوماً به پاکی انگیزه پرسشگر وابسته نیست. ممکن است یک سیاستمدار با هدف کسب قدرت، مسئله‌ای واقعی را مطرح کند. اگر مسئله واقعی باشد، پاسخ به آن همچنان ضروری است.

اما واقعیت دیگر این است که زمان‌بندی اقدام فدوروف به‌شدت سیاسی به نظر می‌رسد. او پس از برکناری از وزارت دفاع، ابتدا خواستار بازگشت به سمت خود شد و زمانی که زلنسکی عملاً با معرفی یونی خمارا به عنوان وزیر دفاع جدید راه بازگشت او را بست، فدوروف موضع خود را از اختلاف بر سر یک مقام اجرایی به مسئله انتخابات ملی ارتقا داد. این تغییر می‌تواند نشانه آن باشد که مناقشه شخصی در حال تبدیل شدن به پروژه سیاسی است.

این تحول زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که فدوروف در برخی نظرسنجی‌ها ظرفیت انتخاباتی قابل توجهی نشان داده است. داده‌های منتشرشده در اوایل اوت نشان می‌دادند که او در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری می‌توانست با حدود ۱۳.۱ درصد در رتبه سوم،  پشت سر زلنسکی با ۲۲.۳ درصد و والری زالوژنی با ۲۱.۴ درصد قرار گیرد. در سناریوهای دور دوم نیز نتایج گزارش‌شده نشان می‌دادند که فدوروف و زالوژنی می‌توانند زلنسکی را شکست دهند. این ارقام به معنای آن نیست که فدوروف الزاماً رئیس‌جمهور آینده اوکراین خواهد شد؛ اما نشان می‌دهد که درخواست او برای انتخابات نمی‌تواند کاملاً از معادله قدرت جدا شود.

در اینجا مفهوم «رقابت درون نخبگان» اهمیت پیدا می‌کند. جنگ‌های طولانی معمولاً ساختار سیاسی کشورها را دگرگون می‌کنند. در ابتدای جنگ، جامعه حول رهبر سیاسی و نهادهای دولت بسیج می‌شود. اما هرچه جنگ طولانی‌تر شود، مسائل مربوط به کارآمدی، فساد، انتصاب‌ها، مدیریت منابع و پاسخ‌گویی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. رهبر زمان جنگ ابتدا با معیار «توانایی بقا» سنجیده می‌شود؛ اما بعدتر با معیار «کیفیت حکمرانی» نیز سنجیده خواهد شد.

زلنسکی تا حد زیادی از مرحله نخست عبور کرده است. او نماد مقاومت اوکراین در برابر روسیه شده و همچنان از حمایت قابل توجه داخلی برخوردار است. گزارش‌های اخیر حاکی از آن است که حدود ۶۰ درصد از اوکراینی‌ها همچنان عملکرد او را تأیید می‌کنند و اکثریت جامعه نیز با برگزاری انتخابات در میانه جنگ مخالف‌اند. بنابراین، بحران کنونی را نباید به معنای فروپاشی حمایت عمومی از زلنسکی تعبیر کرد. برعکس، یکی از مهم‌ترین نقاط ضعف سیاسی فدوروف این است که مسئله‌ای را به میدان آورده که بخش بزرگی از جامعه هنوز آن را اولویت نمی‌داند.

در همین نقطه، رفتار جامعه اوکراین یک تناقض جالب را نشان می‌دهد که جامعه‌ای که برای حفظ یک دولت دموکراتیک در برابر روسیه می‌جنگد، لزوماً برگزاری انتخابات در میانه جنگ را بهترین راه حفظ دموکراسی نمی‌داند. این تناقض در ظاهر عجیب است، اما از منظر نظری کاملاً قابل توضیح است. مردم ممکن است میان «اصل دموکراسی» و «زمان مناسب برای اجرای کامل رویه‌های دموکراتیک» تفاوت قائل شوند. برای بسیاری از شهروندان، اولویت فعلی ممکن است حفظ موجودیت کشور باشد و انتخابات به زمانی موکول شود که نتیجه آن بتواند واقعاً بازتاب‌دهنده اراده عمومی باشد. در واقع، این همان تفاوت میان «دموکراسی به مثابه ارزش» و «انتخابات به مثابه ابزار» بوده و انتخابات وسیله‌ای برای تحقق دموکراسی است، نه خود دموکراسی است. اگر انتخابات تحت شرایطی برگزار شود که بخش بزرگی از جامعه امکان مشارکت برابر نداشته باشد، ممکن است ابزار انتخاباتی وجود داشته باشد اما کیفیت دموکراتیک نتیجه کاهش یابد.

برای برگزاری یک انتخابات واقعی، صرف وجود صندوق رأی کافی نیست. انتخابات زمانی واجد ارزش حقوقی و دموکراتیک است که رقابت سیاسی، آزادی بیان، امکان تبلیغات، دسترسی برابر به رسانه، امنیت رأی‌دهندگان، بی‌طرفی نهادهای اجرایی و امکان مشارکت واقعی همه گروه‌های واجد شرایط وجود داشته باشد. میلیون‌ها شهروند خارج از کشور زندگی می‌کنند، میلیون‌ها نفر در داخل کشور آواره شده‌اند، بیش از یک میلیون نفر در نیروهای نظامی خدمت می‌کنند و بخش قابل توجهی از سرزمین اوکراین تحت کنترل روسیه قرار دارد.

از سوی دیگر، تأخیر طولانی در انتخابات نیز بی‌هزینه نیست. حکومت‌هایی که مدت زیادی بدون انتخابات سراسری ادامه می‌یابند، در معرض فرسایش اعتماد قرار می‌گیرند. حتی اگر استمرار قانونی قدرت کاملاً روشن باشد، مخالفان می‌توانند این پرسش را مطرح کنند که چه کسی و با چه معیاری تعیین می‌کند «شرایط برای انتخابات هنوز نامناسب است»؟ اگر پاسخ همیشه «پس از پایان جنگ» باشد، پرسش بعدی این است که پایان جنگ دقیقاً چه زمانی رخ خواهد داد؟ آیا آتش‌بس کافی است؟ آیا توافق صلح لازم است؟ آیا باید تمام سرزمین‌های اشغالی آزاد شوند؟ یا تنها کاهش سطح خشونت کفایت می‌کند؟

این ابهام می‌تواند به یک مسئله نهادی تبدیل شود. اگر معیار پایان جنگ تعریف حقوقی روشنی نداشته باشد، وضعیت اضطراری می‌تواند در عمل اختیار زیادی برای تعیین زمان بازگشت به رقابت سیاسی ایجاد کند. در چنین شرایطی، مهم‌ترین خطر برای زلنسکی الزاماً برگزاری انتخابات نیست؛ بلکه متهم شدن به استفاده سیاسی از وضعیت اضطراری برای به تأخیر انداختن رقابت انتخاباتی است. از همین منظر، پاسخ مناسب به چالش فدوروف نباید صرفاً رد درخواست انتخابات باشد. اگر دولت اوکراین بخواهد مشروعیت سیاسی خود را تقویت کند، باید بتواند نشان دهد که «عدم برگزاری انتخابات» یک انتخاب سیاسی برای حفظ قدرت نیست، بلکه یک ضرورت حقوقی و امنیتی موقت است.

در چنین شرایطی همزمان با مطرح شدن درخواست فدوروف، پرونده‌ای درباره یک شبکه پول‌شویی چند میلیون دلاری به مقام‌های ارشد نزدیک به دفتر ریاست‌جمهوری رسید و زلنسکی معاون رئیس دفتر خود، ایرینا مودرا، را پس از تحقیقات مرتبط با این پرونده برکنار کرد. اگرچه خود او متهم این پرونده معرفی نشده است. این اتفاق در زمانی رخ داد که بحث فساد و پاسخ‌گویی سیاسی از محورهای اصلی انتقادات فدوروف بود. بنابراین، حتی اگر میان پرونده فساد و ادعاهای فدوروف رابطه مستقیم اثبات‌شده‌ای وجود نداشته باشد، هم‌زمانی آنها به لحاظ سیاسی برای دولت زلنسکی نامطلوب است. این مسئله نشان می‌دهد چرا فساد در شرایط جنگی اهمیت مضاعف پیدا می‌کند. در یک دولت عادی، فساد یک مشکل حکمرانی است. در دولت درگیر جنگ، فساد می‌تواند مستقیماً به مسئله امنیت ملی تبدیل شود. هر منابعی که به جای دفاع، بازسازی یا تأمین اجتماعی از مسیرهای غیرشفاف منحرف شود، عملاً هزینه جنگ را افزایش می‌دهد. از این رو، مبارزه با فساد در اوکراین دیگر صرفاً بخشی از دستورکار اصلاحات اروپایی نیست؛ بخشی از ظرفیت دفاعی کشور است.

فدوروف نیز دقیقاً از همین نقطه وارد شده است. او در پیام خود از فساد، ناکارآمدی بوروکراتیک، انتصاب افراد بر اساس وفاداری شخصی و فقدان شفافیت انتقاد کرد. بنابراین، موضوع انتخابات در روایت او بخشی از یک استدلال بزرگ‌تر است: اگر حکومت از مردم می‌خواهد در شرایط جنگی اعتماد کنند، باید در برابر آنان نیز پاسخ‌گو باشد. اما از منظر راهبردی، اینجاست که روسیه وارد معادله می‌شود. مسکو چگونه از شکاف سیاسی کی‌یف بهره می‌برد؟

اما از نظر روسیه، اختلافات داخلی اوکراین یک فرصت راهبردی است؛ ولی این فرصت الزاماً به معنای آن نیست که مسکو مستقیماً فدوروف را هدایت می‌کند یا پشت درخواست او قرار دارد. چنین ادعایی بدون شواهد روشن فاقد مبنای تحلیلی است. نقش روسیه را باید در سطح ساختاری بررسی کرد و هرچه اختلاف میان نخبگان سیاسی اوکراین بیشتر شود، توانایی دولت برای حفظ انسجام جنگی کاهش می‌یابد و فضای بیشتری برای جنگ اطلاعاتی و عملیات نفوذ روسیه ایجاد می‌شود.

روسیه از آغاز جنگ تلاش کرده است مشروعیت دولت اوکراین را زیر سؤال ببرد و آن را حکومتی وابسته به غرب معرفی کند. اختلافات داخلی، پرونده‌های فساد و منازعات سیاسی به مسکو امکان می‌دهند همین روایت را تقویت کند. اگر در داخل اوکراین این تصور شکل بگیرد که حکومت بدون انتخابات و بدون پاسخ‌گویی کافی ادامه می‌دهد، تبلیغات روسیه ماده خام بیشتری پیدا خواهد کرد. اما این مسئله یک پارادوکس مهم ایجاد می‌کند: فشار روسیه برای تضعیف دموکراسی اوکراین می‌تواند دقیقاً دلیل بیشتری برای حفظ نهادهای دموکراتیک باشد. اگر اوکراین بخواهد ثابت کند که تفاوت بنیادی میان خود و نظام سیاسی روسیه دارد، باید نشان دهد که وضعیت جنگی به حذف دائمی رقابت سیاسی منجر نشده است.

از این منظر، روسیه ممکن است حتی بدون دخالت مستقیم در مناقشه فدوروف از پیامدهای آن سود ببرد. جنگ اطلاعاتی الزاماً نیازمند ساختن یک بحران از صفر نیست؛ کافی است شکافی واقعی در جامعه وجود داشته باشد و سپس آن شکاف تقویت شود. بنابراین، اوکراین با یک معمای راهبردی مواجه است. برگزاری انتخابات زودهنگام می‌تواند خطرات امنیتی، لجستیکی و مشروعیتی جدی ایجاد کند و حتی به دلیل ناتوانی میلیون‌ها شهروند در مشارکت برابر، نتیجه انتخابات را آسیب‌پذیر سازد. برگزار نکردن انتخابات نیز امکان دارد زمینه انتقاد از تمرکز قدرت و فرسایش مشروعیت را فراهم کند. در هر دو حالت، روسیه می‌تواند تلاش کند از نتیجه به سود خود استفاده کند.

از سوی دیگر فدوروف نیز در این معادله هنوز یک رقیب قطعی ریاست‌جمهوری نیست. اما اهمیت سیاسی او در این است که توانسته است یک اختلاف شخصی بر سر وزارت دفاع را به بحثی درباره دموکراسی، فساد، پاسخ‌گویی و انتخابات تبدیل کند. همین تغییر سطح مناقشه، چالش او را برای زلنسکی جدی کرده است. با این حال، آینده سیاسی فدوروف نیز به نحوه مدیریت این مسئله بستگی دارد. اگر او به عنوان سیاستمداری دیده شود که در میانه جنگ منافع شخصی را بر ملاحظات امنیتی مقدم دانسته، ممکن است حمایت عمومی خود را از دست بدهد. اما اگر بتواند خود را به عنوان نماینده یک نسل جدید از سیاستمداران اصلاح‌طلب معرفی کند که همزمان با مقاومت در برابر روسیه، خواهان اصلاح ساختار حکمرانی هستند، ممکن است به یکی از بازیگران مهم دوران پساجنگ تبدیل شود.

در نتیجه، مناقشه کنونی را نباید با این پرسش ساده خاتمه داد که «آیا اوکراین باید در زمان جنگ انتخابات برگزار کند یا خیر؟» پرسش مهم‌تر این است که «چگونه می‌توان اطمینان حاصل کرد که وضعیت اضطراری جنگی به تعلیق نامحدود پاسخ‌گویی دموکراتیک تبدیل نمی‌شود؟» این پرسش، هم برای زلنسکی و هم برای آینده سیاسی اوکراین تعیین‌کننده است.

در یک دولت عادی، فساد یک مشکل حکمرانی است. در دولت درگیر جنگ، فساد می‌تواند مستقیماً به مسئله امنیت ملی تبدیل شود. هر منابعی که به جای دفاع، بازسازی یا تأمین اجتماعی از مسیرهای غیرشفاف منحرف شود، عملاً هزینه جنگ را افزایش می‌دهد. 

اما پاسخ سیاسی پیچیده‌تر است. زلنسکی باید ثابت کند که استمرار قدرت او نه محصول بهره‌برداری از جنگ، بلکه نتیجه ضرورت حقوقی و امنیتی است. برای این کار، دولت او باید بیش از گذشته بر شفافیت، مبارزه با فساد، نظارت پارلمانی، آزادی نقد سیاسی و طراحی روشن سازوکار انتخابات پس از جنگ تکیه کند. در سوی دیگر، فدوروف نیز باید ثابت کند که درخواست انتخابات صرفاً ابزار بازگشت به قدرت نیست، بلکه بخشی از یک پروژه واقعی برای اصلاح حکمرانی است و روسیه در تمام این مدت منتظر خواهد ماند تا هر شکاف داخلی را به شکافی راهبردی تبدیل کند.

بنابراین، بحران سیاسی اوکراین را می‌توان نبردی سه‌لایه دانست. نبرد نخست در میدان جنگ میان روسیه و اوکراین ادامه دارد؛ نبرد دوم در داخل اوکراین بر سر مشروعیت، پاسخ‌گویی و آینده رهبری سیاسی شکل گرفته است؛ و نبرد سوم در حوزه اطلاعات و روایت‌های بین‌المللی جریان دارد، جایی که هر دو طرف تلاش می‌کنند معنای «دموکراسی»، «مشروعیت» و «حق تعیین سرنوشت» را به نفع خود تعریف کنند.

از این منظر، درخواست فدوروف بیش از آنکه صرفاً درخواست برگزاری یک انتخابات باشد، آغاز یک مناقشه درباره پایان وضعیت استثنایی است. اگر جنگ ادامه یابد، این مناقشه نیز احتمالاً تشدید خواهد شد. اگر آتش‌بس یا توافق صلح شکل بگیرد، انتخابات به یکی از نخستین آزمون‌های گذار اوکراین از حکومت جنگی به حکومت عادی تبدیل خواهد شد.

در هر دو حالت، مسئله اصلی باقی خواهد ماند. اینکه چگونه می‌توان دولتی را که برای دفاع از دموکراسی وارد جنگ شده است، واداشت تا در طول جنگ نیز منطق دموکراسی را حفظ کند، بی‌آنکه با برگزاری شتاب‌زده انتخابات، خود اعتبار انتخاباتی را قربانی شرایط جنگ کند؟ پاسخ به این پارادوکس، احتمالاً یکی از مهم‌ترین آزمون‌های حقوق اساسی و سیاست بین‌الملل در اروپای پس از جنگ خواهد بود.

توییتر نویسنده گزارش را  اینجا   (safarahang@) دنبال کنید

۲۱۳ کد مطلب 2265562







پنجشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۵ - 27 August 2026
روزنامه پیام ما

معمای شاهین٢

زمیـــن؛ ردپای یک گونــــــه
روزنامه پیام ما

زمیـــن؛ ردپای یک گونــــــه

بررسی دگرگونی رابطه انسان و زمین؛ چگونه بشر از سازگاری با طبیعت، با انقلاب صنعتی و «شتاب بزرگ» به نیرویی تغییردهنده در مقیاس سیاره تبدیل شد؟
ادعای خوب‌بودن باید حسابرسی
روزنامه پیام ما

ادعای خوب‌بودن باید حسابرسی

بررسی گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس درباره ضرورت ایجاد نظام حقوقی و ارزیابی تأثیر واقعی کسب‌وکارهای اجتماعی برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های تبلیغاتی.
بازتولید خانواده سنتی
روزنامه پیام ما

بازتولید خانواده سنتی

محدودیت مهریه به ۱۴ سکه، تنها اهرم حقوقی زنان را تضعیف می‌کند. کارشناسان معتقدند این نابرابری به تثبیت مردسالاری و کاهش تمایل به ازدواج می‌انجامد.
بحران آب: شکست آمایش سرزمین
روزنامه پیام ما

بحران آب: شکست آمایش سرزمین

بحران آب در ایران تنها نتیجه خشکسالی نیست، بلکه پیامد سال‌ها بی‌توجهی به آمایش سرزمین، استقرار صنایع آب‌بر در مناطق خشک و توسعه ناپایدار فضایی است.
خیانت خاموش در بستر فضای مجازی
سایت جوان آنلاین

خیانت خاموش در بستر فضای مجازی

خیانت به‌عنوان محکم‌ترین انگیزه در دعاوی خانواده، همیشه با یک قرار پنهانی آغاز نمی‌شود. گاهی با یک پیام ساده شروع می‌شود
هم ال‌نینوی پاییزی داریم هم تنش آبی
سایت جوان آنلاین

هم ال‌نینوی پاییزی داریم هم تنش آبی

تدابیر لازم برای مقابله با پدیده ال‌نینو اندیشیده شده و مدیریت مخازن سد‌ها باید به‌گونه‌ای انجام شود که امکان مهار و «تله‌اندازی» سیلاب فراهم باشد
         
دچار ناترازی سرمایه انسانی هستیم
سایت جوان آنلاین

دچار ناترازی سرمایه انسانی هستیم

یکی از چالش‌های مهم آموزش عالی، فاصله میان آموزش دانشگاهی و نیاز واقعی بازار کار است. به همین دلیل، «تعداد فارغ‌التحصیلان» به‌تنهایی نمی‌تواند نشان دهد که کش...
         
دیپ‌فیک؛ از شوخی اینترنتی تا جرم و مسئولیت کیفری
سایت جوان آنلاین

دیپ‌فیک؛ از شوخی اینترنتی تا جرم و مسئولیت کیفری

اگر هوش مصنوعی بتواند از چهره یا صدای ما محتوایی بسازد که هرگز تولید نکرده‌ایم، قانون کیفری چگونه از حیثیت، اموال و امنیت ما حمایت می‌کند؟ وقتی تصویر و صدای...
جنگ اقتصادی چگونه به سفره ایرانیان می‌رسد؟ - اکونیوز
سایت اکونیوز

جنگ اقتصادی چگونه به سفره ایرانیان می‌رسد؟ - اکونیوز

اقتصاد ایران: نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران می گوید: اگر فشار معیشتی طولانی شود و پاسخ سیاست های حکمران روشن نباشد، ظرفیت تاب آوری جامعه کاهش
تاب‌آوری اقلیمی باگیاهان بومی
روزنامه پیام ما

تاب‌آوری اقلیمی باگیاهان بومی

حفاظت و احیای گونه‌های گیاهی بومی، راهکاری کلیدی برای مقابله با تغییر اقلیم، حفظ تنوع زیستی و افزایش تاب‌آوری محیط‌زیست ایران در برابر بحران‌هاست.
سایت عصرایران

استاندار قم خطاب به کافه‌داران: تخلفی نکنید که مورد نظر دستگاه‌های خاص قرار بگیرد

سایت تابناک

سیل ناگهانی در نپال؛ بیش ۱۶۰ کشته و صدها مفقود

نگاهی به نظام حقوقی کشور
روزنامه شرق

نگاهی به نظام حقوقی کشور

روزانه تحولات مختلفی در زمینه حقوق و قضا رخ می‌دهد و می‌توان رویدادهایی چون مصوبه مجلس با نام «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه در کشور» یا آرای صادره از مراجع قضائی را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. یک راه دیگر هم وجود دارد، اینکه از رخدادهای روزمره فاصله بگیریم و به اوضاع …
تأثیر محدودیت فضای مجازی بر دوقطبی‌شدن جامعه
روزنامه شرق

تأثیر محدودیت فضای مجازی بر دوقطبی‌شدن جامعه

مردم ایران دوران خاصی را تجربه می‌کنند؛ تورم بالا، کاهش فرصت‌های شغلی با‌ثبات و سرازیر‌شدن خیل بیکاران به سوی مشاغل موقت و ناپایداری که عموما درآمدشان با هزینه‌های سرسام‌آور زندگی انطباق ندارد‌ و از همه دشوارتر، فقدان چشم‌انداز روشنی که خروج از شرایط موجود و حرکت به سوی آینده‌ای روشن را نوید دهد. در …
زنان، قربانیان کار فصلی
روزنامه شرق

زنان، قربانیان کار فصلی

در شهرستان‌های سقز (شمال استان کردستان) و بوکان (جنوب استان آذربایجان غربی) و اطراف، فعالیت و رنج تابستانی برای گروهی از زنان پیش از طلوع آفتاب آغاز می‌شود. آنها ساعت چهار، پنج صبح راهی مزارع می‌شوند و تا عصر به کار ادامه می‌دهند. پس از بازگشت به خانه نیز شیفت دوم کار آغاز می‌شود؛ این بار بدون دستمزد.
         
شوک شبانه به ترافیک تهران
روزنامه دنیای اقتصاد

شوک شبانه به ترافیک تهران

هفته‌ای که گذشت، ترددها در سطح و زیرسطح شهر تهران، به شکلی معنادار «سنگین» شد.  حجم ترافیک در خیابان‌های تهران براساس شاخص «مدت زمان سفر از محدوده مرکزی به مناطق محیطی» در پیک تردد شبانگاهی، حدود 10درصد نسبت به هفته‌های قبل‌تر افزایش یافت؛  همزمان، حجم مسافر در ایستگا‌ه‌های مترو نیز طی روزهای اخیر صعودی …
روزنامه هفت صبح

راز سر به مهر قتل در میدان تره‌بار

جان کارگران ساختمانی، ارزان‌ترین مصالح این روزهای ساخت‌وساز
روزنامه توسعه ایرانی

جان کارگران ساختمانی، ارزان‌ترین مصالح این روزهای ساخت‌وساز

تقویم را که ورق می زنیم، سیاهه ی طولانی اخبار حوادث کار، نفس را در سینه حبس می کند. تنها در یک بازه زمانی کوتاه، از ۲۸ مرداد ماه تا یکم شهریور،
اجاره این کلبه در شمال شبی 81 میلیون تومان است!
سایت برترینها

اجاره این کلبه در شمال شبی 81 میلیون تومان است!

انتشار عکسی از قیمت اجاره یک کلبه در مازندران، واکنش‌های زیادی در فضای مجازی به همراه داشته است.
         
فقر از سفره به نسخه رسید!
سایت فرارو

فقر از سفره به نسخه رسید!

گرانی دارو و مواد غذایی، سلامت کودکان خانواده‌های کم‌برخوردار را تحت فشار قرار داده است؛ از تاخیر در مراجعه و ناتوانی در خرید دارو تا گسترش سوءتغذیه و کاهش کیفیت رژیم غذایی.
مرگ ۱۲۰ موتورسیکلت‌سوار تهرانی در ۵ ماه/ نقطه اشتراک ۷۰ درصد فوت‌شده‌ها
سایت فرارو

مرگ ۱۲۰ موتورسیکلت‌سوار تهرانی در ۵ ماه/ نقطه اشتراک ۷۰ درصد فوت‌شده‌ها

رئیس مرکز برخط پلیس راهور تهران بزرگ گفت: موتورسواران باید توجه داشته باشند که رعایت نکردن ممنوعیت ورود به خطوط ویژه، تنها یک تخلف ترافیکی نیست، بلکه می‌تواند جان خود آنها و سایر کاربران ترافیکی را به خطر بیندازد.
علت خشکیدگی چیتگر و سرخه حصار چیست؟
سایت فرارو

علت خشکیدگی چیتگر و سرخه حصار چیست؟

معاون خدمات‌شهری و محیط‌زیست شهرداری تهران گفت: کارگروه آب را از ۲ سال قبل فعال کردیم و امروز به اطلس جامع آب غیرشرب شهر تهران رسیده‌ایم؛ اطلس و نقشه‌ای که به ما امکان می‌دهد منابع آبی مورد نیاز فضای سبز را به تفکیک مناطق و نواحی شناسایی و برای تأمین آن برنامه‌ریزی کنیم.
         
تراکم فروشی شهرداری در شرایط جنگ
روزنامه هفت صبح

تراکم فروشی شهرداری در شرایط جنگ

شورای عالی شهرسازی درباره تعداد پلاک‌ها، میزان تراکم و محل مصرف درآمدهای حاصل از واگذاری توضیح می‌خواهد
روزنامه هفت صبح

جوانان جویای کار در دام کلاهبرداران کیونت

ترومای جمعی؛وقتی یک زخم اجتماعی تبدیل به داستان سینه به سینه می شود
سایت خبرآنلاین

ترومای جمعی؛وقتی یک زخم اجتماعی تبدیل به داستان سینه به سینه می شود

تلاش برای معنابخشی است که حادثه را به بخشی از هویت، داستان‌های سینه‌به‌سینه و نگاه آن جامعه به آینده تبدیل می‌کند.​پژوهش‌های اخیر هم دقیقاً دست روی همین ابعاد پنهان گذاشته‌اند. مثلاً در مطالعه‌ای که کرش و هران (۲۰۲۵) روی تجربه مهاجران اجباری انجام دادند، مشخص شد که ترومای جمعی چطور می‌تواند نسل به نسل …
سایت خبرآنلاین

شهرداری به‌دنبال کنترل قیمت قبر در امامزاده‌ها؛ آرامستان جدید تهران کجا ساخته می‌شود؟

استادان پیرمرد:«درس‌تان را بخوانید»؛ توصیه به عافیت‌طلبی یا مانیفست مقاومت معرفتی؟/ ساختن فردا نیازمند پایداری علمی است
سایت خبرآنلاین

استادان پیرمرد:«درس‌تان را بخوانید»؛ توصیه به عافیت‌طلبی یا مانیفست مقاومت معرفتی؟/ ساختن فردا نیازمند پایداری علمی است

حالا که می‌بینم کتاب و کلاس و پژوهش و دانشگاه، شاید بزرگ‌ترین دستاوردهای آموزش مدرن در ایران، تا این اندازه در معرض فرسایش‌اند، بیشتر از هر زمان به خودم شک کرده‌ام. واقعیت این است که آنها (استادان پیرمرد) نمی‌گفتند «کاری نکنید»، می‌گفتند «سخت‌تر کار کنید و کار سخت را برگزینید».
سایت رکنا

اتهام خیانت برای یک زن تهرانی در دادگاه توسط شوهر سابقش / قاتل دروغ می گوید این زن پاک بود

انتشار ناگفته های پرونده  شهلا جاهد برای نخستین بار  / در لحظه قتل شهلا و لاله سحرخیزان به هم چه گفتند+ فیلم و عکس های بازسازی جنایت
سایت رکنا

انتشار ناگفته های پرونده شهلا جاهد برای نخستین بار / در لحظه قتل شهلا و لاله سحرخیزان به هم چه گفتند+ فیلم و عکس های بازسازی …

حوادث رکنا : هنوز بعد از گذشت 22 سال پرونده شهلا جاهد مورد توجه افکار عمومی است و با توجه به آخرین اظهارت وکیل خرمشاهی و مهدی ابراهیمی خبرنگار جنایی پرونده قتل همسر ناصر محمدخانی بر آن شدیم تا متن کامل حکم شهلا جاهد را بر گرفته از کتاب کارت قرمز منتشر کنیم .
جوانان میان اجاره و تنهایی - سایت خبری اقتصاد پویا
سایت اقتصاد پویا

جوانان میان اجاره و تنهایی - سایت خبری اقتصاد پویا

دانیال امینی / در چنین شرایطی، «اقتصاد تنهایی» شکل می‌گیرد؛ اقتصادی که در آن فرد مجرد نه فقط با هزینه‌های مالی زندگی مستقل، بلکه با هزینه‌های اجتماعی ناشی از کاهش ارتباطات خانوادگی، شبکه حمایتی محدودتر و افزایش آسیب‌پذیری اقتصادی مواجه است. این پدیده به‌خصوص در کلان‌شهرها جدی‌تر است؛ جایی که فاصله میان …
صداوسیما؛ بودجه‌ای که اوج گرفت، مخاطبی که ریخت/ راهکاری برای عدم دورریز بیت‌المال
سایت اقتصاد ۲۴

صداوسیما؛ بودجه‌ای که اوج گرفت، مخاطبی که ریخت/ راهکاری برای عدم دورریز بیت‌المال

کارزاری جدید خواستار پایان تأمین مالی عمومی صداوسیما و واگذاری هزینه‌های این سازمان به مخاطبانی شده که همچنان تمایل به استفاده از برنامه‌های آن دارند؛ پیشنهادی که بحث درباره آینده رسانه ملی را دوباره داغ کرده است.
سایت برترینها

مجری خانم صداوسیما با کلاه پلیس جوگیر شد!

تنهایی مردم در برابر ابهام بنزینی مسوولان
سایت عصرایران

تنهایی مردم در برابر ابهام بنزینی مسوولان

وضعیت فعلی یعنی گیجی و ناتوانی دولت در تصمیم گیری بنزین. نتیجه می شود نگرانی مردم و صف های طولانی مقابل پمپ بنزین ها؛ نتیجه می شود کاهش اعتماد عمومی به دولت...
سایت رویداد‌ ۲۴

ببینید| تذکر رییس جمهور به غیبت زنان در پوستر جشنواره شهید رجایی

سایت عصرایران

آخرین خبر از پرونده «موبایل موسوی»

سایت رکنا

رها کردن جسد دختر 28 ساله در خیابان های تهران‌نو/ مرد بازداشتی چه ادعایی کرد

سایت خبرآنلاین

پای جاپارک فروشان تهرانی به دادسرا رسید

سایت عصرایران

جزئیات آتش‌سوزی در آسانسوری در کرج

قسط بندیِ فقر: وقتی فردایمان را پیش‌خور می‌کنیم
سایت عصرایران

قسط بندیِ فقر: وقتی فردایمان را پیش‌خور می‌کنیم

این وضعیت، مصداق بارزِ «اثر وابستگی» در نظریات جان کنت گالبرایت است. طبق این دیدگاه، در نظام سرمایه‌داری، تولیدکننده فقط کالا نمی‌سازد؛ بلکه با تبلیغاتِ مفرط...
         
آقای وزیر، آغوش کشور برای کدام باز است؛ نخبگان جوان یا مهاجران افغان؟
سایت تابناک

آقای وزیر، آغوش کشور برای کدام باز است؛ نخبگان جوان یا مهاجران افغان؟

وزیر ورزش و جوانان از آغوش باز دولت برای بازگشت جوانان مهاجرت کرده سخن می‌گوید و این در حالی است که آمار مهاجرت از کشور در همین شرایط فعلی، آمار نگران کننده...
مرگ تلخ در آسمان‌خراش‌ها/ دست روی دست نگذارید تا کارگران قربانی شوند!
خبرگزاری ایلنا

مرگ تلخ در آسمان‌خراش‌ها/ دست روی دست نگذارید تا کارگران قربانی شوند!

جان کارگران ساختمانی، ارزان‌ترین مصالح این روزهای ساخت‌وساز است. در سایه فقدان نظارت، کارفرمایان با پول بیمه برای خود مصونیت می‌خرند و پس از هر سقوط مرگبار، بدون حتی یک ساعت بازداشت، از مسئولیت قسر درمی‌روند.
حریم‌خواری زیر ذره‌بین؛ وقتی ساخت‌وساز به خط قرمز پایتخت می‌رسد
خبرگزاری مهر

حریم‌خواری زیر ذره‌بین؛ وقتی ساخت‌وساز به خط قرمز پایتخت می‌رسد

بخشی از حریم تهران با رودخانه‌ها و مسیل‌ها گره خورده و هر ساخت‌وساز غیرمجاز در این محدوده می‌تواند تبعاتی فراتر از تغییر کاربری زمین داشته باشد.
فرهنگ اظهارنظر غیرتخصصی آسیب‌پذیری تازه فضای رسانه‌ای کشور
خبرگزاری ایسنا

فرهنگ اظهارنظر غیرتخصصی آسیب‌پذیری تازه فضای رسانه‌ای کشور

وقتی نظرات غیرکارشناسی به‌طور گسترده منتشر می‌شود و گاه تصمیم‌گیران نیز از این فضا تأثیر می‌گیرند، مردم دیگر به هیچ نظر یا تحلیل به‌راحتی اعتماد نمی‌کنند.
وقتی جدایی پایان خشونت نیست؛ روایت قتل‌هایی که با غیرت توجیه می‌شوند
خبرگزاری ایسنا

وقتی جدایی پایان خشونت نیست؛ روایت قتل‌هایی که با غیرت توجیه می‌شوند

صبح شنبه اول شهریورماه ۱۴۰۵ در حالی که می‌خواست سوار خودروی شخصی‌اش شود همسر سابقش به او حمله کرد؛ حمله‌ای که با ضربات چاقو پایان یافت و زندگی زن جوان در چند لحظه برای همیشه خاموش شد. مرد مهاجم پس از قتل از محل گریخت و تا زمان انتشار این گزارش، هنوز بازداشت نشده است.
جزئیات تحریم‌های جدید دانشگاهی علیه ایران؛ سرنوشت نامعلوم آزمون‌های تافل و GRE
سایت تجارت نیوز

جزئیات تحریم‌های جدید دانشگاهی علیه ایران؛ سرنوشت نامعلوم آزمون‌های تافل و GRE

وزارت خزانه‌داری آمریکا مجوزی را که تبادل دانشجو، اعطای بورسیه و برگزاری برخی آزمون‌های دانشگاهی و حرفه‌ای میان ایران و آمریکا را مجاز می‌کرد، به‌طور نامحدود لغو کرد؛ این تصمیم سرنوشت آزمون‌هایی مانند تافل و GRE در ایران را با ابهام مواجه کرده است.
    
زنان از اقتصاد گیگ هند جا ماندند
خبرگزاری ایسنا

زنان از اقتصاد گیگ هند جا ماندند

اقتصاد گیگ هند که شامل خدماتی مانند تحویل غذا در ۱۰ دقیقه و اپلیکیشن‌های درخواست خودرو می‌شود، در حال ایجاد میلیون‌ها شغل است، اما زنان تا حد زیادی از این بازار کار دور مانده‌اند.
         
خبرگزاری ایرنا

مرگ مغموم ماهیان «کتی»

غوغای خاک در البرز با خشکیدگی تالاب صالحیه؛ گام هایی در مسیر احیا
خبرگزاری ایرنا

غوغای خاک در البرز با خشکیدگی تالاب صالحیه؛ گام هایی در مسیر احیا

کرج - ایرنا - تالاب «صالحیه» به عنوان تنها تالاب استان البرز این روزها زیر تازیانه تغییرات اقلیمی، کاهش بارندگی‌ها و دست‌اندازی‌های انسانی به یکی از کانونهای اصلی تولید گرد و غبار تبدیل شده است؛ چالشی زیست‌محیطی که آسمان استان‌های البرز، قزوین و حتی تهران را تحت تاثیر قرار داده و عزم ملی را برای مهار …
سایت خبرفوری

آتش سوزی بیمارستانی در پاکستان جان ۱۵ نوزاد را گرفت

چرا برخی رانندگان هویت ماشین را پنهان می‌کنند؟
سایت عصرایران

چرا برخی رانندگان هویت ماشین را پنهان می‌کنند؟

محمدباقر قربان‌زاده، قاضی سابق دیوان عالی کشور، در همین راستا می‌گوید: معمولا هدف اصلی با کاهش قابلیت شناسایی ماشین یا راننده ماشین انجام می‌شود. با این حال...
فرسایش خاموش زیر سایه انکار تحریم - همدلی
روزنامه همدلی

فرسایش خاموش زیر سایه انکار تحریم - همدلی

مونا ربیعیان خبرنگار در شرایطی که سیاست‌گذار پولی در تهران از آرامش بازارها و نبود ظرفیت برای تحریم‌های تازه سخن می‌گوید، واشنگتن از یک کارزار سنگین مالی جدید برای مسدودسازی شریان‌های ارزی رونمایی کرده است. تعارض میان خوش‌بینی مفرط داخلی و هشدارهای فزاینده بین‌المللی، این پرسش بنیادین را در برابر فعالان …
پایان ابرچالش زباله در چهار شهرستان مازندران
سایت ایران آنلاین

پایان ابرچالش زباله در چهار شهرستان مازندران

مازندران سال‌هاست با یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی کشور یعنی مدیریت پسماند و انباشت زباله دست ‌و پنجه نرم می‌کند؛ چالشی که به دلیل افزایش تولید پسماند، محدودیت ظرفیت دفن، مشکلات زیست‌محیطی ناشی از شیرابه و حساسیت‌های اکولوژیک شمال کشور، به یکی از مطالبات جدی مردم و مدیریت اجرایی استان تبدیل …
روزنامه هفت صبح

آخرین جمله سهیل: کاوه و پریسا من را پرت کردند

روزنامه هفت صبح

قاب امروز | وضعیت اسفبار آبادان شهر اولین‌ها

خبرگزاری همشهری‌آنلاین

جزئیات دستگیری پزشک اینستاگرامی | از ویتامین‌تراپی تا بیهوشی، فیلم خصوصی و سرقت از قربانیان

سرمقاله شرق/ حل بحران‌ها در گرو حقوق اساسی ملت | آخرین خبر
سایت آخرین خبر

سرمقاله شرق/ حل بحران‌ها در گرو حقوق اساسی ملت | آخرین خبر

شرق/ «حل بحران‌ها در گرو حقوق اساسی ملت» عنوان یادداشت روز در روزنامه شرق به قلم کامبیز نوروزی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید: بحران‌های متعدد گریبان کشور را گرفته و سایه شوم جنگ و آثار آن که از پی تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل بر کشور افتاده، به تشدید بحران‌ها انجامیده است. بنزین، برق و آب
سرمقاله جمهوری اسلامی/ مردم و حل مشکل بنزین | آخرین خبر
سایت آخرین خبر

سرمقاله جمهوری اسلامی/ مردم و حل مشکل بنزین | آخرین خبر

جمهوری اسلامی/ «مردم و حل مشکل بنزین» عنوان یادداشت روز در روزنامه جمهوری اسلامی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید: جنگ‌های سه‌گانه‌ای که در دوران نظام جمهوری اسلامی بر ایران تحمیل شدند، این تجربه مهم را برجای گذاشتند که با حضور مردم در صحنه و مشارکت آنها به راحتی می‌توان هر مشکلی را حل کرد. ا
         
سرمقاله دنیای اقتصاد/ الگوی توسعه آتی کشور | آخرین خبر
سایت آخرین خبر

سرمقاله دنیای اقتصاد/ الگوی توسعه آتی کشور | آخرین خبر

دنیای اقتصاد/ «الگوی توسعه آتی کشور» عنوان یادداشت روز در روزنامه دنیای اقتصاد به قلم محمدمهدی بهکیش است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید: امید آن است که در آینده‌ای نه چندان دور جنگ تمام شود و تحریم‌ها رفع شوند. در آن زمان متخصصان اقتصاد و اداره جامعه با یکی از مهم‌ترین پرسش‌های اقتصاد ایران موا
حقوق شهروندی؛ از یک عنوان حقوقی تا یک مطالبه روزمره
روزنامه عصر اقتصاد

حقوق شهروندی؛ از یک عنوان حقوقی تا یک مطالبه روزمره

حقوق شهروندی زمانی معنا پیدا می‌کند که از متن قوانین و آیین‌نامه‌ها به زندگی روزمره مردم راه پیدا کند. شهروند فقط مخاطب تصمیم‌های اداری نیست؛ او صاحب حق است و دستگاه‌های عمومی در برابر حقوق او مسئولیت دارند. یکی از مهم‌ترین جلوه‌های حقوق شهروندی، حق برخورداری از خدمات عمومی مناسب و عادلانه است. دسترسی …