ضرورت حمایت از پزشکان پیشگیری

 اول شهریور روز پزشک است، کسی که در دنیای مدرن، درمانگر درد و رنج انسان شناخته شده است. آنچه اکثر ما از پزشک در ذهن داریم، مربوط به پزشکان بالینی است، کسانی که بعد از بیماری به مطبشان می‌رویم و از آن‌ها طلب درمان می‌کنیم، غافل از این‎که بسیاری از بیماری‌ها، پیش از آن‌که تبدیل به درد و مرض شوند توسط توسط کارکنان سلامت و بهداشت و پزشکانی پیشگیری شده‌اند که ما حتی نامی از آنها نمی‌شنویم. 

دکتر قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اشاره به نقش مهم پزشکانی که در حوزه پیشگیری و بهداشت کار می‌کنند به روزنامه اطلاعات گفت: روز پزشک معمولا مردم را به یاد پزشکانی می‌اندازد که کار بالینی می‌کنند، کسانی که در بیمارستان، کلینیک یا مطب کار درمان انجام می‌دهند و این یاد کردن خیلی هم به‌حق و قابل‌تقدیر است، چون هر کسی که مشکل و مریضی دارد، به سراغ آن‌ها می‌رود و یاد کردن از آنها در روز پزشک، نوعی قدرشناسی و احترام بین جامعه و پزشکان است. پزشکان بالینی خدمات نجات بخشی به بیماران ارائه می‌دهند که هیچ بیماری نمی‌تواند آن‌را فراموش کند.

وی در ادامه از پزشکانی یاد کرد که در حوزه پیشگیری فعالند و گفت: برخی از پزشکان رشته‌ها و یا مشاغلی را انتخاب می‌کنند که بر اساس آن سراغ درمان یک مریض نمی‌روند، بلکه روش و کارشان به گونه‌ای است که برای بهبود شرایط یک جامعه و یا به نوعی درمان بیماری‌های جامعه اقدام می‌کنند.

این اپیدمیولوژیست توضیح داد: مثلا یک پزشک ممکن است متوجه شود شیوع دیابت در یک شهر بیشتر است، روی این موضوع کار می‌کند که مثلا عوامل خطر مانند اضافه وزن و کم‌تحرکی یا تغذیه نامناسب را شناسایی می‌کند و با مداخله برای کاهش این عوامل خطر، سعی می‌کند که روش کاهش شیوع  دیابت را در جامعه پیشنهاد کند. مداخلات اجتماعی مانند درمان بیماری است که به جای درمان یک بیمار به ارتقای سلامت یک جامعه منجر می‌شود.  یا برخی از پزشکان مثلا در مورد بیماری مالاریا تحقیق می‌کنند و متوجه می‌شوند این بیماری در یک منطقه شیوع بیشتری دارد. آن‌ها در ادامه، راهکارهای مهار این بیماری را به دیگران و مسئولان آن منطقه توصیه می‌کنند.

وی تأکید کرد: مایلم توجه جامعه را به این بخش از پزشکان جلب کنم که شغل و رشته تخصصیشان بر پیشگیری و به عبارتی بر درمان جمعی استوار است. این گروه نباید نادیده گرفته شوند. اغلب شاغلین در این بخش، علیرغم اینکه دستاورد مالی کمتری دارند، اما برخی اوقات منافع بسیار زیادی برای جامعه ایجاد می‌کنند.

پشه آئدس و تب دنگی

بیماری تب دنگی چند سالی است که در کشور ما گزارش شده است، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت به شیوع این بیماری اشاره کرد و از برخی از مداخلات آن به عنوان مثال‌های کار کارکنان بهداشت و پزشکان پیشگیری در کنار درمان بیماران توسط پزشکان بالینی یاد کرد و گفت: امسال تا به امروز ۱۰۷۵ مورد ابتلا به تب دنگی عموما در چابهار و کنارک داشتیم. تب دنگی یک بیماری است که به وسیله پشه آئدس منتقل می‌شود و به جز نوار جنوبی، نوع دیگری از آن را نیز در شمال داریم. کار همکاران و کارکنان حوزه پیشگیری این است که مراقبت کنند تا بیماری به شهرها و جغرافیایی بیشتری گسترش پیدا نکند. برای همین آنها بهترین روش برای کنترل و مبارزه با پشه آئدس را پیشنهاد می‌کنند. این مداخلات عمدتا بر  بهسازی محیط استوار است.

دکتر مرادی ادامه داد: پروتکلی تدوین شده است که مسئولان شهری باید اجرا کنند. لازم است آب‌های راکد کمتری در محل زندگی انسان باشد یا به طور کلی آب راکد از میان برود و نیز دفع پسماند بهداشتی باشد. هر جا که بهسازی به صورت استاندارد نباشد، احتمال  گسترش بیماری وجود دارد. تدوین و ترویج این شیوه‌نامه کار همه همکاران حوزه بهداشت از جمله پزشکان شاغل در این حوزه است و همه کارمندان مرتبط با بهداشت و درمان در اجرای آن سهیم می‌شوند.

به گفته وی، بر اساس شیوه‌نامه همچنین توصیه‌هایی به همه سازمان‌ها و نهادها، شهرداری‌ها، سازمان آب و فاضلاب و غیره می‌شود و این کاری است که رشته‌های مرتبط با بهداشت از جمله پزشکان حوزه پیشگیری برعهده دارند.

ادعای طبابت کافی نیست

دکتر مرادی ، به ادعاهای واهی مطرح‌شده توسط افراد فاقدصلاحیت در مورد طبابت اشاره کرد و گفت: پزشکی در همه تخصص‌ها و زیرتخصص‌ها باید مبتنی بر شواهد باشد. یعنی اگر جایی کسی می‌گوید این دارو، درمان این بیماری است، باید این ادعا را با روش‌های علمی اثبات کند و گواهی و مجوز تجویز و توصیه آن‌را بگیرد.

وی توضیح داد: اثبات کردن درمان روش و متد و شیوه دارد، پژوهش در پزشکی برای همین ایجاد شده است. از این رو، ادعای بدون پشتوانه علمی چیزی نیست که بتوان به آن استناد کرد

*** تجلیل پزشکیان از پزشکان 

رئیس‌جمهور در آستانه روز پزشک، از خدمات، فداکاری‌ها و دستاوردهای علمی و پژوهشی۱۲تن از نام‌آوران پزشکی ایران در مسیر اعتلای دانش پزشکی و ارتقای سلامت جامعه قدردانی کرد.

به گزارش ایسنا،  مسعود پزشکیان در لوح تقدیر خانم‌ها «زرین‌تاج کیهانی»، «پروین منصوری»، «صدیقه حنطوش‌زاده»، «انوش برزیگر»، «رویا ستارزاده بادکوبه»، «حسنیه تاجرزاده» و آقایان «احمد خالق‌نژاد طبری»، «امیرحسین امیرحیدری»، «محمد برزگر جلالی»، «بهروز کاظمی»، «جعفر اصلانی» و «محسن جعفرزاده اصفهانی» که به دریافت عنوان نام آور پزشکی ایران نائل آمده‌اند، تصریح کرد: پزشکان و متخصصان حوزه سلامت، این فرشتگان نجات ابنای بشر در سایه الطاف الهی و با روح بزرگ و بارور خویش، در کمال دلسوزی و با التیام‌بخشی درد جسم، رنج بیماران را به صحت و آرامش رسانیده و در فراهم نمودن زمینه‌های رشد، تندرستی و ارتقای نظام سلامت جامعه، نقشی مؤثر و ماندگار از خود بر جای نهاده‌اند و دستاوردهای علمی و پژوهشی کم‌نظیر ایشان همواره مایه مباهات و سرافرازی ایران عزیز اسلامی بوده است.