ایده‌ای که دیگر آن‌قدرها هم سمی نیست؛ فرصت و دردسر ترامپ برای راست اروپا

به نوشته نشریه فایننشیال‌تایمز،  برای احزاب راست رادیکال اروپا، دومین دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ به همان اندازه که فرصت ایجاد کرده، دردسر نیز به همراه آورده است: جنگ او در ایران، تعرفه‌ها و تهدیدهایش برای تصرف قلمروهای اروپایی به‌شدت نامحبوب شده‌اند و در نتیجه، هرگونه ابراز حمایت آشکار از مگا از نظر سیاسی دشوار است.

خبر مرتبط پس‌لرزه‌های جنگ ایران تا دو سوی اقیانوس اطلس؛ وقتی روح ماگا در سرزمین ژرمن‌ها آرام می‌گیرد

اکوایران: همسویی بعضی از اعضای حزب «آلترناتیو برای آلمان» با ترامپ امیدهایی درباره برخورداری از حمایت سیاسی ایجاد کرده است.

اما برای فعالانی که «بازمهاجرت» را تبلیغ می‌کنند، حمایت آمریکا در ماه‌های اخیر دگرگون‌کننده بوده است. آرمانی که آنها دنبال می‌کنند، یک پروژه قوم‌ملی‌گرایانه است که با هدف احیای همگنی فرهنگی، در پی کوچک کردن جوامع مهاجر در کشورهای غربی است. در معتدل‌ترین شکل آن، به معنای مقررات سخت‌گیرانه‌تر مهاجرت و اجرای سخت‌گیرانه‌تر قوانین است. در افراطی‌ترین شکل، به معنای اتخاذ اقداماتی برای تشویق یا حتی وادار کردن ساکنان قانونی «ادغام‌نشده» و حتی شهروندان تابعیت‌گرفته به ترک کشور و بازگشت به کشورهای «مبدأ» خود است. آن‌ها «در حال پیروز شدن‌اند»

«بازمهاجرت» در ابتدا ایده‌ای حاشیه‌ای بود، اما ترامپ و هواداران ماگای او آن را در مرکز دستورکار سیاسی داخلی خود قرار داده‌اند و از این طریق، حامیان اروپایی آن را به‌شدت تقویت کرده‌اند. مفهومی که زمانی در اروپا آن‌قدر سمی و خطرناک تلقی می‌شد که حتی نام بردن از آن دشوار بود، اکنون به شعار اصلی جنبشی قدرتمند از اینفلوئنسرها و افراط‌گرایان جوان تبدیل شده است.

گرگ بووینو می‌گوید بازمهاجرت، مسئله سیاسی تعیین‌کننده زمانه ماست/عکس از خبرگزاری رویترز

مارتین زلنر، فعال راست رادیکال اتریشی که رهبری جنبش بازمهاجرت به او نسبت داده می‌شود، گفت: «آنچه طی ۱۸ ماه گذشته در آمریکا اتفاق افتاده، قطعاً به عادی‌سازی این اصطلاح منجر شده است؛ صددرصد.»

مسیر بازمهاجرت از اروپا به آمریکا و سپس بازگشت آن به اروپا، عمق شبکه‌های فراآتلانتیکی راست جدید را نشان می‌دهد. این روند همچنین نشان می‌دهد چگونه پلتفرم‌های شبکه‌های اجتماعی تحت کنترل آمریکا مرز میان سیاست داخلی آمریکا و جنبش‌های راست افراطی خود اروپا را محو کرده‌اند.

برنهارد وایدینگر، پژوهشگر افراط‌گرایی مستقر در اتریش که روایت‌های آنلاین را زیر نظر دارد، گفت: «این چیزهایی است که فکر نمی‌کردم در طول زندگی‌ام ببینم. من از سرعتی که در آن چیزها در آمریکا قابل گفتن و قابل انجام شده‌اند، گیج و شوکه شده‌ام... و فکر می‌کنم این یک داستان هشداردهنده برای اروپاست. این موضوع به اینجا خواهد رسید.»

به گفته وایدینگر، آنچه «قابل توجه» است این است که «در بسیاری از نقاط اروپا، احزاب راست افراطی حتی در شرایطی که رادیکال‌تر می‌شوند، در نظرسنجی‌ها به‌شدت در حال پیشروی هستند».

او افزود که «بازمهاجرت» در قلب این تغییر قرار دارد. در میان حامیان آن، این احساس وجود دارد که حالا که کاخ سفید پشت سر آنهاست، زمان آنها فرا رسیده است: «احساس کلی این است که آنها در حال پیروز شدن هستند؛ و در مقیاس بزرگ در حال پیروز شدن‌اند.» ایده‌ای که دیگر آن‌قدرها هم سمی نیست

در نوامبر ۲۰۲۳، یک سال پیش از انتخاب مجدد ترامپ، زلنر طرح خود برای بازمهاجرت را در ویلای آدلون، اقامتگاهی نئوباروک در کنار دریاچه در پوتسدام، واقع در حومه برلین، برای گروهی منتخب از اینفلوئنسرها و سیاستمداران راست رادیکال تشریح کرد. بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، شرکت‌کنندگان درباره اقداماتی برای اخراج مهاجران غیرقانونی، پناهجویان و حتی ساکنان غیر بومی و شهروندان آلمانی «ادغام‌نشده» بحث کردند؛ از جمله انتقال آنها به یک «شهر نمونه» در شمال آفریقا.

مارتین زلنر و اِوا فلاردینگبروک در تجمع اخیر «قانون نجات اروپا» در بروکسل/عکس از خبرگزاری رویترز

وقتی این گزارش‌ها چند هفته بعد منتشر شدند، موجی از اعتراضات گسترده و واکنش شدید به راه افتاد که حتی به درون راست رادیکال نیز کشیده شد.

«بازمهاجرت» آن‌قدر سمی تلقی می‌شد که حتی حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) نیز از اعضایی که در این نشست شرکت کرده بودند فاصله گرفت. دو ماه بعد، پس از موج اعتراضات در شهرهای مختلف آلمان، زلنر از ورود به آلمان منع شد؛ هرچند این ممنوعیت بعدها لغو شد.

زلنر برجسته‌ترین چهره جنبش «هویت‌گرایان» اروپا است؛ جنبشی که دو دهه پیش در فرانسه آغاز شد و بعدها در اتریش و آلمان گسترش یافت و از سوی نهادهای امنیت داخلی اروپا افراطی طبقه‌بندی شده است. هویت‌گرایان، بازمهاجرت را به شعار اصلی خود تبدیل کرده‌اند.

در همان ماهی که زلنر از ورود به آلمان منع شد، حساب او در شبکه اجتماعی ایکس نیز دوباره فعال شد؛ اقدامی در چارچوب آزادتر کردن قوانین این پلتفرم از سوی ایلان ماسک. بازگشت زلنر به ایکس لحظه‌ای تعیین‌کننده بود و به ورود سریع‌تر ایده بازمهاجرت به راست آمریکا کمک کرد؛ جایی که او بیش از پیش دیدگاه‌ها و ایده‌های خود درباره این موضوع را به زبان انگلیسی مطرح می‌کرد. وقتی «قدرتمندترین مرد جهان» پشت ایده‌ای می‌ایستد

واکنش شدید به نشست پوتسدام در نهایت نتیجه‌ای وارون داشت. اگر این نشست بدون جلب توجه برگزار می‌شد، بازمهاجرت ممکن بود در حد یک مفهوم حاشیه‌ای باقی بماند. اما اعتراضات و خشم ایجادشده به انتقال این ایده به دنیای انگلیسی‌زبان کمک کرد.

معترضان در جریان تظاهراتی از راست رادیکال در سئوتا، منطقه خودمختار اسپانیا، بنرهای بزرگی را در حمایت از بازمهاجرت و مخالفت با مهاجرت در دست دارند/عکس از گتی ایمجز

بازمهاجرت خیلی زود وارد واژگان کسانی شد که با پروژه ۲۰۲۵ در ارتباط بودند؛ طرح سیاست‌گذاری بنیاد محافظه‌کار هریتیج برای دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ. استیون میلر، که قرار بود معاون رئیس دفتر کارکنان ترامپ و مشاور امنیت داخلی او شود، در ایکس نوشت: «طرح ترامپ برای پایان دادن به تهاجم به شهرهای کوچک آمریکا: بازمهاجرت!»

از آنجا، این اصطلاح به‌سرعت در میان حلقه ارتباطات مجازی دولت ترامپ گسترش یافت: ابتدا میلر، سپس وزارت امنیت داخلی و پس از آن خود ترامپ به استفاده مکرر از آن پرداختند. ترامپ سال گذشته در یک پست نوشت: «فقط بازمهاجرت می‌تواند این وضعیت را به‌طور کامل درمان کند.»

چند روز بعد، خبرنگاران در هواپیمای نیروی هوایی یکم از او پرسیدند منظورش از این اصطلاح چیست. ترامپ گفت: «یعنی افرادی را که اینجا هستند و در کشور ما به سر می‌برند، بیرون کنید. آنها را بیرون کنید. می‌خواهم آنها را بیرون کنم.»

در ماه مه، درست پیش از اجلاسی که زلنر در پرتغال در برگزاری آن نقش داشت، حساب کاخ سفید در ایکس تصویری از ترامپ در پشت تریبون منتشر کرد. در زیر تصویر، عبارت «مهاجرت جایگزینی» خط خورده بود و زیر آن با حروف بسیار بزرگ نوشته شده بود: «بازمهاجرت».

زلنر گفت: «اینکه رئیس‌جمهور چنین چیزی را بگوید، قطعاً یک پیشرفت بزرگ است. این تصویر می‌توانست یک گرافیک متعلق به هویت‌گرایان باشد.» او افزود: «اینکه قدرتمندترین مرد جهان شروع به صحبت درباره بازمهاجرت کند، قطعاً یک پیروزی است. آثار آن حتی پس از پایان ریاست‌جمهوری ترامپ نیز باقی خواهد ماند.» شبح «بازمهاجرت» بالای سر تمام اروپا

اکنون احزاب راست رادیکال پارلمانی در سراسر اروپا درباره بازمهاجرت صحبت می‌کنند. در ایتالیا، یک ابتکار شهروندی که در ژانویه با عنوان «بازمهاجرت و بازپس‌گیری» آغاز شد، بیش از ۱۵۰ هزار امضا جمع‌آوری کرد و باعث شد موضوع به بحث در پارلمان کشیده شود.

وبگاه مؤسسه بازمهاجرت، یک گروه لابی برای نمایندگان پارلمان راست رادیکال/عکس از خبرگزاری رویترز

در اواسط ژوئیه، زلنر و اِوا فلاردینگر‌بروک، مفسر سیاسی هلندی و فعال راست رادیکال، با یک فرغون پر از کاغذ به بروکسل رفتند: ۵۰۰ هزار امضا برای ثبت بازمهاجرت به‌عنوان «ابتکار شهروندان اروپایی»، یعنی حد نصابی که پس از رسیدن به آن، کمیسیون اروپا باید به موضوع پاسخ دهد.

در آلمان، بازمهاجرت سیاست رسمی حزب آلترناتیو برای آلمان است. در زاکسن-آنهالت، جایی که انتظار می‌رود این حزب در انتخابات سپتامبر بیش از ۴۰ درصد آرا را به دست آورد، رهبران محلی وعده داده‌اند که «از همان روز اول» اخراج مهاجران را آغاز کنند.

در بریتانیا، حزب «ریستور بریتانیا» که می‌کوشد از جناح راست از نایجل فاراژ پیشی بگیرد، این موضوع را به یکی از محورهای اصلی خود تبدیل کرده است. هریسون پیت، ایدئولوگ اصلی این حزب، به وین سفر کرده تا با زلنر دیدار و درباره نقاط اشتراک و تاکتیک‌ها گفت‌وگو کند.

به روایت زلنر، ایکس به «لینکدین راست» تبدیل شده و ماسک قهرمان آنهاست. ماسک در ۲۵ ژوئیه در ایکس نوشت: «هر کسی که از بازمهاجرت حمایت نکند، خائن است.»

به گفته زلنر، تندروهای اروپا که زمانی به دلیل موانع زبانی و سیاست‌های ملی از یکدیگر جدا بودند، اکنون به گفت‌وگویی متصل شده‌اند که رهبری آن را آمریکا بر عهده دارد. او گفت: «آنچه در آمریکا اتفاق می‌افتد اهمیت دارد... همه سیاستمداران جوان راست‌گرا و اینفلوئنسرها آن را دنبال می‌کنند، می‌خوانند، درونی می‌کنند و وارد بحث‌های خود می‌کنند. ماگا تأثیر فرهنگی عظیمی بر راست جدید دارد.»

او گفت یک رابطه فراآتلانتیکی جدید در حال شکل‌گیری است؛ رابطه‌ای که «نه بر پایه نئومحافظه‌کاری یا صلح آمریکایی [Pax Americana]، بلکه بر پایه هویت‌گرایی» است.

با وجود تمام این هیاهو، مسیر تبدیل این ایده به سیاست واقعی همچنان نامطمئن است. تجمعات هویت‌گرایان اغلب با تظاهرات مخالفانی روبه‌رو شده‌اند که تعدادشان بیشتر بوده است و احزاب راست رادیکال همچنان نگرانند که با بیگانه کردن رأی‌دهندگانی که برای رسیدن به قدرت به آنها نیاز دارند، هزینه سیاسی سنگینی بپردازند.

در فرانسه، حزب اجتماع ملی مارین لوپن به‌طور محسوسی از به‌کارگیری زبان «بازمهاجرت» خودداری کرده است. او در سال ۲۰۲۴ بر سر نشست ویلای آدلون با حزب آلترناتیو برای آلمان اختلاف پیدا کرد و از آن زمان روابط میان دو طرف ترمیم نشده است.

اما زلنر نگران نیست.  او گفت: «این اتفاق همین حالا در حال رخ دادن است. بحث سیاسی در اروپا همین حالا در حال تغییر است. واقعاً فکر نمی‌کنم دیگر لازم باشد کاری انجام دهم. توپ به حرکت درآمده است.»