اینگونه دوام نمیآوریم رئیس مجلس: هر چقدر قدرت نظامی
داشته باشیم، اما اگر مردم گرسنه باشند
و گردش مالی نداشته باشیم، دوام نمیآوریم
در شرایطی که جنگ، اقتصاد و چشمانداز آینده کشور بیش از هر زمان دیگری به یکدیگر گره خوردهاند، رئیس مجلس و رئیسجمهور در دو سخنرانی جداگانه از ضرورت توجه همزمان به قدرت، امنیت، اقتصاد، صلح و رضایت مردم گفتند؛ قالیباف با تأکید بر اینکه «هر چقدر قدرت نظامی داشته باشیم اما اگر مردم گرسنه باشند و گردش مالی، رشد اقتصادی و تولید ملی نداشته باشیم، دوام نمیآوریم» امنیت و اقتصاد را دو روی یک سکه دانست و پزشکیان نیز با تأکید بر ضرورت پایان جنگ گفت: «بهتر است امروز که در قدرت و عزت هستیم و تمام دنیا به پیروزی ما اذعان دارند، جنگ را پایان دهیم».
اقتصاد در میدان جنگ
قالیباف، شامگاه پنجشنبه در نشست هماندیشی فعالان اقتصادی ایرانی و عراقی در بغداد، سخنان خود را از اقتصاد و نقش بخش خصوصی آغاز کرد؛ اما در ادامه بحث را به رابطه اقتصاد و امنیت سپس به جنگ و صلح کشاند و با تشریح رابطه میان امنیت و اقتصاد، تأکید کرد: «امنیت و اقتصاد لازم و ملزوم هم و دو بال یکدیگر هستند». به گفته او، اقتصاد برای حرکت و رشد به امنیت نیاز دارد و بدون امنیت، سرمایهگذاری شکل نمیگیرد؛ اما این رابطه یکطرفه نیست. قالیباف در همین رابطه تصریح کرد: «اگر امنیت را برقرار کنیم و تداومش را با اقتصاد پیش نبریم آن هم پایدار نخواهد بود».
او در ادامه، مسئله را به معیشت مردم گره زد و گفت: «ما هر چقدر قدرت نظامی داشته باشیم اما اگر مردم گرسنه باشند و گردش مالی، رشد اقتصادی و تولید ملی نداشته باشیم، دوام نمیآوریم». تأکیدی بر اینکه قدرت نظامی هرچند برای حفظ امنیت ضروری است بهتنهایی نمیتواند ضامن پایداری کشور باشد و امنیت نیز برای تداوم خود به پشتوانه اقتصاد نیاز دارد.
قالیباف در بخش دیگری از سخنانش میان دفاع از کشور و جنگطلبی تفکیک قائل شد و گفت، ایران «نه جنگطلب بوده و نه بهدنبال جنگ» است اما در برابر تعرض به عزت و شرف کشور، عقبنشینی نمیکند. او در پاسخ به ادعاهایی درباره جنگطلب بودن ایران گفت: «از قضا ما بهعنوان یک رزمنده بیش از آنهایی که حرف از صلح میزنند، قدر صلح را میدانیم؛ یعنی کسی قدر صلح را میداند که جنگیده باشد». از نگاه قالیباف، صلح و دیپلماسی نیز بدون برخورداری از قدرت دفاعی و آمادگی نظامی، پشتوانه کافی ندارند؛ چنانکه تأکید کرد: «اگر آماده جنگ نباشیم در زمان استفاده از دیپلماسی هم کسی پاسخ ما را نمیدهد».
رئیس مجلس بخش دیگری از سخنانش را به جنگ اقتصادی اختصاص داد و گفت، آمریکا و اسرائیل پس از آنکه متوجه شدهاند در حوزه جنگ سخت نظامی نمیتوانند به اهداف خود برسند به سمت «جنگ شناختی و جنگ اقتصادی» رفتهاند. قالیباف در این بخش، فعالان اقتصادی را «سربازان و فرماندهان» این میدان دانست و از ضرورت تغییر شیوه تجارت و استفاده از ظرفیتهای جدید اقتصادی گفت.
رئیس مجلس با اشاره به امکان استفاده از ارزهای ملی در مبادلات تجاری گفت: «امروز میشود مبادلات تجاری را با ارز ملی انجام داد و به دهان ارز آمریکایی زد». از نگاه قالیباف، بخشی از مشکل در این است که کشور همچنان با منطق و روشهای چند دهه قبل تجارت میکند، درحالی که شرایط اقتصاد جهانی تغییر کرده است. او همچنین گفت: «دوران سیطره آمریکا بر دنیا گذشته است اما ما به آن توجه نداریم و به فرصتهای به وجود آمدهف دقت نمیکنیم». قالیباف این وضعیت را ناشی از آن دانست که «ما فرزند زمانه خویش نشدهایم و هنوز تجارت را با همان شیوه ۵۰ سال پیش دنبال میکنیم». او در ادامه، نقش بخش خصوصی را در عبور از این شرایط مهم دانست و گفت، مردمیسازی اقتصاد به «خلاقیت و انگیزهای» نیاز دارد که به گفته او در بخش دولتی وجود ندارد.
جنگ باید تمام شود
یک روز بعد مسعود پزشکیان نیز در سیویکمین مجمع عمومی انجمن اسلامی جامعه پزشکی ایران درباره جنگ، اقتصاد و وضعیت مردم سخن گفت؛ با این تفاوت که محور اصلی سخنان او ضرورت پایان دادن به جنگ در شرایطی بود که ایران خود را در موضع قدرت میبیند. رئیسجمهور با اشاره به شرایط جنگ و آنچه دستاوردهای کشور در جریان درگیری اخیر خواند، گفت: «جنگ باید در یک مقطع به پایان برسد» و تأکید کرد: «بهتر است امروز که در قدرت و عزت هستیم و تمام دنیا به پیروزی ما اذعان دارند، جنگ را پایان دهیم».
پزشکیان البته پایان جنگ را به معنای عقبنشینی یا تسلیم در برابر فشارها نمیداند. او با تأکید بر اینکه «ما به هیچ عنوان در برابر قلدری سر خم نخواهیم کرد»، گفت ایران در صورت تعرض همچنان پاسخ خواهد داد. از نگاه رئیسجمهور، مسئله این است، کشور در شرایطی که دست بالا را دارد از فرصت برای پایان دادن به جنگ و بازگشت به مسیر حل مسائل داخلی استفاده کند؛ مسیری که به گفته او بدون وحدت و توجه به مشکلات مردم پیش نخواهد رفت.
پزشکیان در بخش دیگری از سخنانش به منتقدان شرایط اقتصادی و عملکرد دولت پرداخت و گفت، بخشی از این انتقادها بدون در نظر گرفتن شرایط واقعی کشور مطرح میشود. او با اشاره به فاصله میان میدان عمل و برخی اظهارنظرها گفت: «عدهای هم خارج از گود نشستهاند؛ چون نمیدانند دولت در چه شرایطی است، مجلس در چه شرایطی است و فرماندهان در چه شرایطی هستند، بیمحابا اظهارنظر و تحلیل میکنند، هیچ رنج و سختی هم به آنها نرسیده و بعد هم دم از گرانی میزنند». رئیسجمهور در عین حال مشکلات اقتصادی و فشار معیشتی بر مردم را انکار نکرد و مسئولیت دولت در قبال این وضعیت را مورد تأکید قرار داد. او با اشاره به تورم و پیامدهای جنگ گفت: «انتقاد از مشکلات تورم و مسائل ناشی از جنگ با شعارهای برخی همخوانی ندارد. وقتی شعار میدهیم باید سختی آن را هم بپذیریم».
شرط دوام
وجه مشترک دیگر سخنان قالیباف و پزشکیان، تأکید بر نقش مردم و وحدت داخلی در عبور از شرایط موجود بود. پزشکیان چنددستگی را یکی از مهمترین تهدیدهای کشور دانست و گفت: «باید سلایق متفاوت را بپذیریم و بپذیریم که اگر با هم باشیم، قدرتمندیم و اگر اختلاف باشد، نابود خواهیم شد». او تأکید کرد که دشمن در اختلاف داخلی طمع میکند و هنر آن است که اجازه داده نشود این اختلافات به شکافهای عمیقتر تبدیل شوند.
قالیباف نیز در سخنان خود هرچند تمرکز اصلی را بر اقتصاد و امنیت گذاشت اما در نهایت ظرفیتهای ایران و عراق را به توان کشورهای منطقه برای ایستادگی در برابر فشار خارجی مرتبط کرد. او معتقد بود، ایران و عراق با برخورداری از ظرفیتهای انسانی، منابع طبیعی و موقعیت ژئوپلیتیکی میتوانند، نقش بیشتری در مناسبات منطقهای و اقتصادی ایفا کنند.
در مجموع، دو سخنرانی را میتوان از زاویهای مشترک خواند، اینکه قدرت کشور فقط در میدان نظامی تعریف نمیشود. قالیباف بر ضرورت پشتوانه اقتصادی برای تداوم امنیت تأکید دارد و پزشکیان، در کنار دفاع از قدرت کشور، بر پایان جنگ، وحدت داخلی و کاهش فشار بر زندگی مردم دست میگذارد. حاصل این دو نگاه، تأکید بر دو ضرورت برای عبور از شرایط کنونی است؛ اقتصادی که بتواند، امنیت را پایدار کند و وحدتی که بتواند، قدرت کشور را حفظ کند. درنهایت نیز هر دو سخنرانی به یک واقعیت مشترک میرسند: دوام کشور فقط با قدرت نظامی یا شعارهای سیاسی تضمین نمیشود؛ قدرت زمانی ماندگار است که بتواند، اقتصاد و زندگی مردم را نیز سرپا نگه دارد.
