سردشت شهرستانی کوهستانی در جنوب آذربایجان غربی است؛ شهرستانی که روستاهای آن در جهت های مختلف جغرافیایی و با فاصلههای قابل توجه از مرکز شهرستان پراکندهاند. به گفته فریدون محمدپور، مدیر توزیع برق سردشت، روستاهای محروم و دور افتاده در بخشهای شمالی، جنوبی و غربی شهرستان قرار دارند و برخی از آنها فاصله زیادی با مرکز شهرستان دارند و اهالی محترم وخونگرمی دارند.
محمدپور درباره دورترین روستاهای شهرستان میگوید: «روستاهای تحت پوشش برق سردشت خیلی زیاد هستند . در ضلع شمالی، جنوبی و غربی روستاهایی داریم که فاصله زیادی با مرکز شهرستان دارند.» او در این گفت و گو به چند روستا از جمله «بردان» "تیت " در بخش جنوبی و روستاهی کاولانه و آلی مران در بخش شمالی اشاره میکند
مدیر توزیع برق سردشت تأکید میکند که در حال حاضر تنها تعداد محدودی از روستاهای شهرستان باقی ماندهاند در حدود چهار روستا که باید برقدار شوند. به گفته او، سردشت حدود ۲۷۰ روستا دارد و در حال حاضر حدود چهار روستا در مرحله تکمیل فرآیند برقرسانی قرار دارند. برقرسانی به روستاهای صعبالعبور چگونه انجام میشود؟
محمدپور درباره فرآیند برقرسانی به روستاهای دورافتاده توضیح میدهد: «برقرسانی یک فرآیند مرحلهای است. ابتدا طراحی انجام میشود. همکاران بخش مهندسی از محل بازدید میکنند و با هماهنگی اهالی محترم روستا، بهترین مسیر را انتخاب میکنند؛ مسیری که هم دسترسی مناسبی داشته باشد و هم امکان تعمیرات و نگهداری شبکه در آینده وجود داشته باشد.»
به گفته او، شناخت اهالی از منطقه نقش مهمی در انتخاب مسیر دارد. پس از طراحی و انتخاب مسیر، عملیات حمل حفر چالهها، حمل تیر به محل و تیرگذاری، نصب تجهیزات و سیمکشی انجام میشود و در نهایت پست هوایی و شبکه فشار ضعیف روستا به بهرهبرداری میرسد.
اما در سردشت، اجرای همین مراحل ساده روی کاغذ، در میدان با دشواریهای زیادی همراه است.
او میگوید: «در روستاهای دورافتاده، حمل تجهیزات واقعاً سخت است. وقتی چالهها آماده و مسیر مشخص میشود، باید تیرها و تجهیزات را به محل برسانیم. در بعضی مناطق صعب العبور برای حمل تیرها از خودروهای خاصی استفاده می شود و با خودرو های موجود امکان حمل وجود ندارد.»
محمدپور با اشاره به تجربه برقرسانی به برخی روستاهای صعبالعبور سردشت میگوید نیروهای شرکت توزیع گاهی مجبور شدهاند از خودروهای خاص برای حمل تیرهای برق استفاده کنند.
او درباره یکی از این تجربهها توضیح میدهد: «برای یکی از روستاها، یک خودرو از نوعی که قابلیت تردد در آن مسیر را داشت کرایه کردیم و حتی برایش در قسمت عقب تکیه گاه مناسب درست کردیم تا بتوانیم تیرها را به منطقه ببریم، چون تیرها با خودروهای موجود قابل حمل نبودند.»
در برخی مناطق، حتی شرایط از این هم دشوارتر بوده و تجهیزات باید با روشهای غیرمعمول به محل منتقل میشده است.
برق در روستاهایی که زمانی چراغ نفتی روشن میکردند
مدیر توزیع برق سردشت، از تغییر شرایط زندگی مردم پس از برقرسانی به روستاها میگوید؛ روستاهایی که پیش از رسیدن شبکه برق، برای روشنایی خانههایشان به چراغ های نفتی وابسته بودند.
فریدون محمدپور مدیر توزیع برق سردشت در برقرسانی به بیش از ۱۰۰ روستا نقش طراح و مجری داشته است، درباره نخستین روزهای برقدار شدن روستاها میگوید: «وقتی آدم به روستایی مراجعه میکند که قرار است برقرسانی شود، واقعاً حس خیلی خوبی دارد. اهالی روستا ابراز شادی و احساسات زیاد دارند و قدردان زحمات همکاران زحمتکش برق هستند.»
او ادامه میدهد: «قبل از برقرسانی، مردم برای رادیو و وسایل مشابه امکانات محدودی داشتند. برای روشنایی هم بیشتر از چراغ نفتی استفاده میکردند؛ مگر اینکه کسی در روستا توان مالی بیشتری داشت و میتوانست موتور برق تهیه کند.»
مدیر برق سردشت حتی تجربه اقامت شبانه در چنین روستاهایی را دارد: «خودم در چند مورد شب در این روستاها ماندم. در آن مرحله که برای طراحی و بررسی اولیه میرفتیم، در بعضی روستاها شب میماندیم و با همان چراغهای نفتی زندگی مردم را از نزدیک میدیدم.»
شاید یکی از سختترین بخشهای روایت محمدپور، ماجرای عملیات رفع عیب شبکه در دل برف سنگین باشد.
او از منطقهای میگوید که نیروهای شرکت توزیع در شرایط بسیار سخت زمستانی برای پیدا کردن عیب شبکه مجبور بودند روزها به منطقه مراجعه کنند: «مسیرهایی داریم که خیلی صعبالعبور هستند. در یک مورد، شاید ۲۰ روز به صورت مداوم رفتیم تا عیب شبکه را پیدا کنیم.»
به گفته او، بارش سنگین برف خسارت جدی به شبکه وارد کرده بود: «در برف سنگینی که داشتیم، ۱۸ تیر ما خوابید. چسبندگی برف روی سیمها آنقدر زیاد بود که وزن یک سیم به چند تن افزایش یافته و باعث پارگی و شکستن تیرهای حامل برق شده بود بود، »
این وضعیت، نیروهای عملیاتی را ناچار میکرد در شرایطی کار کنند که دسترسی به محل حادثه بهسادگی امکانپذیر نبود.
محمدپور با اشاره به تجربه همراه کردن یک فیلمبردار برای ثبت این عملیات، از عمق برف در منطقه نیز میگوید: «در بعضی نقاط برف به دو متر میرسید. به فیلمبردار گفتم شاید چنین صحنههایی را در عمرت فقط یکبار ببینی.» وقتی مردم برای نخستینبار چراغ خانهشان را روشن میکنند
اما سختیهای عملیات برقرسانی، با دیدن نخستین چراغ روشن در خانههای روستایی برای نیروهای شرکت توزیع معنای دیگری پیدا میکند.
محمدپور میگوید: «وقتی به روستایی میرویم که قرار است برای نخستینبار برقدار شود، شادی مردم واقعاً قابل توصیف است. این صحنهها برای کسی که سالها در این کار بوده، هنوز هم حس خوبی ایجاد میکند.»
او که در طول سالهای فعالیت خود در برقرسانی به بیش از ۱۰۰ روستا حضور داشته، تأکید میکند این بخش از کار برای نیروهای اجرایی خاطرهانگیز است.
برقرسانی فقط روشن کردن چراغ نیست
به گفته مدیر توزیع برق سردشت، تأثیر برقرسانی به روستاها محدود به روشنایی خانهها نیست و این خدمت میتواند زمینهساز توسعه سایر زیرساختها و بازگشت معکوس اهالی باشد.
محمدپور میگوید: «برقرسانی در بازگشت مردم به روستاها خیلی تأثیر داشته است. مردم میتوانند برای امورشان شب در روستا بمانند، کارهای کشاورزی خود را انجام دهند و رفتوآمدشان بهتر شود.»
او البته تأکید میکند برق تنها یکی از خدمات مورد نیاز روستاهاست و برای ایجاد ماندگاری و آسایش روستاییان، زیرساختهای دیگری نیز باید توسعه پیدا کند.
مدیر توزیع برق سردشت معتقد است وضعیت روستاهای این منطقه با بسیاری از نقاط دیگر کشور متفاوت است و هنوز نشانههای واقعی زندگی روستایی در آنها دیده میشود: «من همیشه به دوستانی که از تهران یا دیگر نقاط کشور میآیند میگویم سردشت از شهرهایی است که روستاهایش به معنای واقعی روستا هستند. در بعضی شهرها روستاهای اطراف دیگر تفاوت چندانی با شهر ندارند؛ خیابان و کوچه و مغازه دارند. اما اینجا وقتی وارد روستایی با ۳۰ خانوار میشوید، هنوز آثار روستایی بودن و طبیعت را به شکل واقعی میبینید.» اعتبار هزینه شده برقرسانی؛ چرا نمیتوان برای همه روستاها یک رقم ثابت اعلام کرد؟
یکی دیگر از موضوعات مطرحشده در این گفتوگو، هزینه برقرسانی به روستاهای دورافتاده است. محمدپور در پاسخ به پرسشی درباره میزان اعتبارات مصرفشده، توضیح میدهد که مقایسه هزینهها در سالهای مختلف متفاوت است .
او میگوید: «اعتبارات و هزینهها به شرایط و زمان اجرای پروژه بستگی دارد. مثلاً اگر یک روستا را سالها قبل با ۵۰۰ میلیون تومان برقرسانی کرده باشیم، همان روستا امروز ممکن است با دو میلیارد تومان هم برقرسانی نشود. بنابراین این معیار هزینه برای مقایسه مستقیم خیلی کاربرد ندارد.» از برقرسانی روستاها تا تبدیل شبکه فرسوده به کابل خودنگهدار
محمدپور همچنین از اجرای طرح تبدیل شبکههای سیم مسی به کابل خودنگهدار روستایی خبر میدهد و میگوید در سالهای اخیر بخش مهمی از فعالیت شرکت توزیع برق سردشت به اصلاح شبکههای موجود اختصاص داشته است.
او توضیح میدهد: «چند سال بود که شروع کرده بودیم سیم شبکههای روستاها را تعویض کنیم؛ سیمهای لخت مسی را به کابل خودنگهدار تبدیل کنیم. در این زمینه هم تا آذرماه ۱۴۰۴ این پروژه مهم را به پایان رساندیم.» برق رسانی، روشن کردن امید است
آنچه از صحبتهای مدیر توزیع برق سردشت برمیآید، این است که برقرسانی به روستاهای دورافتاده این شهرستان تنها یک پروژه فنی و عمرانی نیست؛ پشت هر تیر برق، کیلومترها مسیر کوهستانی، ساعتها کار در برف و باران، حمل تجهیزات با خودروهای ویژه و گاهی روزها جستوجو برای پیدا کردن یک عیب شبکه وجود دارد.
در سوی دیگر این سختیها، خانههایی قرار دارند که سالها با چراغ نفتی روشن شدهاند و با رسیدن شبکه برق، زندگی شبانه آنها تغییر کرده است؛ اتفاقی که به گفته محمدپور میتواند در ماندگاری جمعیت روستا، رونق فعالیتهای کشاورزی و مطالبه سایر زیرساختها نیز اثرگذار باشد. پایان خبر / رکنا / کدخبر 1241641
اخبار وبگردی را در اینجا بخوانید: خبر ویژه بارش برف در مرز کیله در سردشت + فیلم فیلم / سیلاب شدید جاده سردشت مهاباد را تخریب کرد
