اقتصاد ایران وارد ابرتورم خواهد شد؟ | چشم‌انداز اقتصاد ایران در دو سناریوی ادامه جنگ و عدم تعرض

پسران تأکید می‌کند که تحریم‌ها به اقتصاد ایران آسیب جدی زده‌اند، اما آن را فلج نکرده‌اند. برآوردهای نشان می‌دهد در نبود تحریم‌ها، متوسط رشد سالانه ایران می‌توانست حدود ۴.۵ درصد باشد؛ درحالی‌که رشد تحقق‌یافته حدود ۲ درصد بوده است. برآورد کاهش یک تا دو واحد درصدی رشد سالانه بر اثر تحریم‌ها با مقایسه ایران و ترکیه نیز سازگار است. در دوره جنگ ایران و عراق، رشد متوسط ایران منفی ۱.۶ درصد در برابر ۳.۴ درصد ترکیه بود. از ۱۹۸۹ تا ۲۰۱۲ رشد دو کشور تقریباً مشابه شد؛ ۳.۹۶ درصد برای ایران در برابر ۴.۱۳ درصد برای ترکیه. پس از تشدید تحریم‌های آمریکا و سازمان ملل، رشد ایران به ۲.۳۵ درصد محدود شد، درحالی‌که ترکیه ۴.۶ درصد رشد کرد.

در کل دوره، اقتصاد ایران سالانه به‌طور متوسط ۲.۳ درصد و ترکیه ۴.۱ درصد رشد کرده است. محاسبه پسران نشان می‌دهد اگر ایران با همان نرخ ترکیه رشد کرده بود، تولید ناخالص داخلی آن اکنون بیش از دو برابر سطح فعلی بود. شکاف در درآمد سرانه بزرگ‌تر است. جمعیت ایران از ۳۷.۲ میلیون نفر در ۱۹۷۹ به ۹۲.۴ میلیون نفر در ۲۰۲۵ رسیده و در نتیجه رشد سرانه طی ۴۷ سال به‌طور متوسط فقط ۰.۴ درصد بوده است؛ در مقابل، رشد سرانه ترکیه ۳.۲ درصد بوده است. نکته قابل توجه اینکه این عملکرد ضعیف‌تر ایران در حالی ثبت شده که متوسط تورم ترکیه با ۳۲.۲ درصد، بالاتر از متوسط ۱۹.۸ درصدی ایران بوده است. …