به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) – رضا دستجردی نوشت: «درآمدی به فرااخلاق» نوشته اندرو فیشر استاد فلسفه در دانشگاه ناتینگهام، با ترجمه کامران شهبازی از تازههای مجموعه «از منظر اخلاقی» انتشارات کرگدن است. وجه برجسته اثر فیشر، طرح پرسشهاییست از این دست: آیا اصولاً حقایق اخلاقی وجود دارند؟ اگر وجود داشتند، چگونه بودند؟
گفتن اینکه یک ادعای اخلاقی صادق است به چه معناست؟ ارتباط بین قضاوت اخلاقی و انگیزه چیست؟ آیا میتوانیم بفهمیم که چیزی درست است یا غلط؟ آیا اخلاق یک داستان تخیلی است؟ کتاب، مقدمهای خواندنی از مفاهیم و مواضع کلیدی در حوزهای ارائه میدهد که به یکی از هیجانانگیزترین و تأثیرگذارترین حوزههای فلسفه تبدیل شده است. تمثیل فوتبال نیز جنبهای جالب توجه به کتاب داده است.
نویسنده میپرسد اگر اخلاق را بـازی فوتبال تصور کنیم، اخلاقدانان کاربردی در حکم بازیکنان و اخلاقدان هنجاری نیـز در حکم داور هستند. امـا همچنانکه در فوتبال، علاوه بر بازیکن و داور، تحلیلگرانی هـم هستند در پی فهم آنچه که در بازی رخ میدهد، کار فرااخلاقدان هم به تحلیلگر شباهت دارد که پرسشهایی معطوف بـه کل فرایند اخلاق مطرح میکند. ایبنا بهمناسبت انتشار این کتاب، با کامران شهبازی به گفتوگو نشسته است. «گفتوگو درباره خدا»، «جعبه ابزار فیلسوف» و «گفتوگوی چهارنفره» از جمله ترجمههای اوست.
کامران شهبازی | اصولاً فرااخلاق به چه معناست و چه تفاوتی با اخلاق هنجاری و اخلاق کاربردی دارد؟
کتاب اندرو فیشر دقیقاً با پاسخ به همین پرسش آغاز میشود. نویسنده تأکید میکند که فرااخلاق (Metaethics) مطالعه خودِ «اخلاق» است؛ نه بحث و بررسی درباره اینکه چه کاری درست یا چه سخنی نادرست است. وی توضیح میدهد که پیشوند فرا (meta) در اینجا به معنای «فراتر رفتن» یا «تغییر دادن» نیست؛ بلکه یعنی یک گام عقب ایستادن و درباره خودِ اخلاق اندیشیدن. بههمین دلیل، فرااخلاق نوعی دانش مرتبه دوم بهشمار میآید. …
