وی با اشاره به اهمیت بزرگداشت شهدا اظهار داشت: این مراسم اگرچه به نام صبیه رهبر شهید است، اما بزرگداشت همه شهداست؛ چرا که بزرگداشت شهدا، بزرگداشت همه ارزشهای اسلامی است. قبول حضور در این مراسم برایم سخت بود، چرا که هرگز در مخیلهام خطور نمیکرد در جلسهای باشم که مربوط به شهادت همسرم باشد. اما از طرفی شهدا الگو هستند و همه ما لازم است از این الگوها استفاده کنیم. شهدا روشنگران راه حقیقت و اسلام هستند و بهتر دیدم برای همه ما و خصوصاً بانوان بزرگوار، خصوصیاتی را برای شناخت مختصری عرض کنم.
پرهیزکاری، انس با قرآن و عبادت؛ جلوههای معنوی زندگی شهید
گلپایگانی با تشریح ابعاد معنوی و اخلاقی همسرش گفت: همسر بزرگوار بنده فرد بسیار پرهیزکار و باتقوایی بود. حدود الهی و موازین شرعی را به شدت رعایت میکرد و نسبت به حلال و حرام حساسیت داشت. هرگز دروغ نمیگفت و بسیار مراقب زبانش بود و بارها به خود من گفت هرگز دروغ نمیگویم؛ چون اگر انسان بداند مسئلهای واقعیت ندارد و بیان کند، دروغ است. در زندگی مشترک یک دروغ از زبان ایشان نشنیدم. نسبت به غیبت و بدگویی حساسیت داشت و اگر کدورتی پیش میآمد، بدگویی نمیکرد.
وی افزود: ایشان نسبت به موازین شرعی حساسیت داشت و اگر اقدام خلاف شرعی بود، در ترک جلسه تردید نمیکرد. نسبت به اسراف بسیار حساس بود و در منزل دورریز نداشتیم و نسبت به لوازم منزل اهل تجملات و اسراف نبود؛ از این رو زندگی ایمانی را در خانه فراهم کرده بود. اگر میوههای نوبرانه بازار میرسید، خرید آن با قیمتهای زیاد را اسراف میدانست.
داماد رهبر شهید با اشاره به تعهدات اجتماعی و مالی شهید تصریح کرد: نسبت به بیتالمال و حقالناس حساس بود. در تصحیح برگه دانشآموزان به یکبار اکتفا نمیکرد. اگر در منطقه دفتر رهبری میوهای چیده میشد، نمیخورد. واقعاً اهل عبادت و نمازهای مستحبی بود؛ نمازهای طولانی در سحر ماه رمضان را در همین ماه رمضان اخیر به یاد دارم. اهل روزه گرفتن در طول سال بود.
گلپایگانی درباره فضای معنوی حاکم بر خانه ایشان گفت: نکته قابل توجه این بود که فضای خانه با ایشان، فضای معنوی بود. مناسبتهای مذهبی را یادآوری میکرد. با مفاتیحالجنان انس زیادی داشت و در شهادتها و ولادتها، زیارتنامه آن امام معصوم را میخواند. در خانه و در ماههای عزا پرچم و سیاهی میزد و فرزندان را به فرایض دینی تشویق میکرد. وقتی ماه رجب از راه میرسید، وضعیت خانه کاملاً تغییر میکرد. در این سه ماه عبادتش مضاعف میشد. جزو معدود کسانی بود که با پایان ماه رمضان ناراحت میشدند، ایشان بود. بنابراین در این سه ماه نسبت به عبادت بسیار کوشا بود.
وی با تأکید بر انس ویژه شهید با قرآن کریم اظهار داشت: نسبت به قرآن انس زیادی داشت و قرآن را خیلی تلاوت میکرد، طوری که رهبر شهید به فرزندان من میگفت مثل مادرتان قرآن بخوانید و در ماه رمضان سه بار قرآن را ختم میکرد. روز نهمی که شهید شدند، در نزدیکی ختم اول قرآن بود. سورههایی که به آن علاقه داشت سوره ابراهیم و سوره مریم بود که آنها را حفظ بود. در بسیاری موارد طرف صحبتهای قرآنی رهبر شهید، بشری خانم بود چون انس ویژهای با قرآن داشت. بنابراین از این جهت شخصیتی واقعاً قرآنی بود. گاهی که رهبر شهید هدایایی به عزیزانشان میدادند، به ایشان تفسیر هدیه میداد. تفسیر مجمعالبیان و المیزان از جمله این هدایا بود.
ایثار و ازخودگذشتگی؛ خدمت عاشقانه به پدر و مدیریت خانه رهبری
گلپایگانی سپس به نقش خانوادگی و ایثارگریهای شهید پرداخت و گفت: غیر از جهات معنوی و ایمانی، یک محور شخصیت ایشان خانه و خانواده بود. خب شخصیت باهوش و استعدادی داشت و اکتفا کرده بود به تدریس مختصر در مدرسه و به همین نسبت و به تدریج که فرزندان زیاد شدند، تدریس کم و کمتر شد و از این جهت ناراحتیام ابراز نمیکرد. با اینکه یکی از رتبههای خوب کنکور را آورد، اما بانوی خانه بود. روحیه بسیار سازگاری داشت. خب زندگی ما از نظر مالی معمولی بود، ولی هیچ زمانی از نظر مالی حساسیتی روی این موضوع نداشت. بسیار اهل مدارا بود و به خانمهای جوان توصیه میکرد.
وی ادامه داد: در خانه خیلی اهل کار و زحمت بود. چون توفیق داشتیم در طول ۱۱ سال اخیر در منزل رهبر شهید زندگی کنیم، ایشان به خاطر رهبری شهید، همه چیز را که مربوط به شخص خودش بود کنار گذاشت. امکان فعالیت داشت اما از فعالیت اجتماعی گذشت کرد و خود را وقف پدر و مادر کرد. ادعایی هم نداشت و هربار که رهبر شهید میگفتند کار شما زیاد است، میگفت کاری نکردم. امکان نداشت در دانشگاه و یا جایی خود را معرفی کند. در حرم امام رضا خادم حرم بود و در کفشداری حضور داشت و کسی هم نمیدانست چه شخصیتی است.
داماد رهبر شهید نقطه برجسته زندگی ایشان را ایثار و ازخودگذشتگی دانست و افزود: نکته برجسته زندگی ایشان ایثار و از خودگذشتگی بود و از بسیاری محافل دوستانه و از امکاناتی که همه اختیار دارند مثل موبایل گذشت کرد. بسیار اهل صله رحم بود و در میان خانواده محوریت داشت، اما از همه اینها به خاطر آقا گذشت کرد. بسیاری از آشنایان درک نمیکردند در چه شرایطی هست. در یک کلمه بگویم نسبت به پدرش «امابیها» بود؛ عاشقانه و بدون توقع به رهبر شهید خدمت میکرد. در کنار چهار بچه، مدیریت خانه رهبر شهید را هم داشت. اگر میخواست به خاطر ضرورت از خانه خارج شود، حتماً با فرزندان دیگر هماهنگ میکرد که رهبر شهید تنها نباشد و این فداکاری مزدی جز شهادت نداشت.
گلپایگانی در بخش پایانی سخنان خود به رابطه عاطفی عمیق رهبر شهید با دخترشان اشاره کرد و گفت: رهبری عزیز هم علاقه فوقالعادهای داشته و به ایشان احترام میگذاشت. رهبر شهید اصرار داشتند تا وقتی همسر بنده نیامدهاند، غذا را شروع نمیکرد. نگاه همراه با عشق و محبت فوقالعاده صمیمانهای نسبت به بشری خانم داشت. یکی از موفقیتهای بزرگ رهبر شهید ما، موفقیتشان در تربیت فرزندان بود. رهبر ما به صحیفه سجادیه علاقه خاصی داشتند و بد نیست بگویم دعای ۲۵ صحیفه که در خصوص فرزندان هست، التزام داشتند.
وی در پایان با اشاره به تحولات اخیر کشور و انتخاب رهبر جدید اظهار داشت: معتقدم دست خدا و اراده الهی بود انتخاب رهبر جدید ما و این به برکت صبوری و استقامت مردم ما بود. پرچم ما دشمنان را ناامید و مایوس کردند و مطمئنیم کشتی انقلاب به رهبری رهبر فرزانه پیش خواهد رفت. آنچه از بشری خانم مشاهده کردم و مختصرش را گفتم، چیزی که رهبری به عنوان سیاست کلی میفرمود، همسر بنده رعایت میکرد. تقیدی که در ایشان نسبت به التزام عملی به فرمایشات پدرش با اینکه رابطه صمیمیای با رهبر شهید داشت، به این نکته هم توجه داشت که پدرش رهبر است و این تقید او را به این مقام رساند.

























































































































![[لیلا اردبیلی] میراث فرهنگی؛ فراتر از دیوار و سنگ](/news/u/2026-08-23/ettelaat-j0awm.jpg)
















