قیمت دلار تنها پیامد افزایش تحریم‌ها نیست

به گزارش روز نو در روز دوشنبه نیز قیمت دلار باز هم افزایشی شد و به ۲۰۲ هزارتومان رسید.

برخی صاحب‌نظران در تحلیل این روند، به نقش تشدید تحریم‌ها و به اصلاح «روز دی اقتصاد» اشاره می‌کنند چرا که به گفته مقامات آمریکایی، این مجموعه تحریم‌ها می‌تواند تبعاتی شدیدتر از هر سیاست دیگری داشته باشد بنابراین این قبیل اظهارات می‌تواند ریسک‌ها و نااطمینانی‌ها را در بازار‌های مالی، افزایش دهد.

گفتنی است در شامگاه دوشنبه ۲ شهریور، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا از آغاز عملیات «روز دی اقتصاد» خبر داد و آن را به عنوان شدیدترین حمله مالی به ایران، توصیف کرد!

تبعات کمپین تحریمی جدید آمریکا، و به اصطلاح «روز دی اقتصاد»، به بازار‌های مالی محدود نمی‌ماند. هر تغییری که بر قیمت دلار اثر بگذارد، تمام سیاست‌ها و ارزش‌گذاری‌ها را تغییر می‌دهد و شاهد جهش و «جامپ» در تمام موارد خواهیم بود. تمام سیاست‌ها و روند اقتصادی کشور تحت‌تاثیر قیمت جدید دلار قرار می‌گیرد

باز هم ادعای موقتی بودن افزایش نرخ ارز!

در پی افزایش قیمت دلار و رسیدن آن به کانال ۲۰۰ هزارتومانی، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، ادعا کرد که افزایش فاصله نرخ ارز در بازار موقتی است و نباید به دلیل نوسانات کوتاه‌مدت، مسیر سیاست‌های ارزی را تغییر دهیم.

او همچنین وعده داد که ارز موردنیاز کالا‌های اساسی تامین می‌شود: «از ابتدای سال تاکنون به‌طور میانگین روزانه ۱۷۵ میلیون دلار ارز تأمین کرده‌ایم؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته حدود ۲۰۵ میلیون دلار بوده است.

 البته کاهش فعالیت‌های اقتصادی موجب شده بخشی از درآمد‌های دولت از محل مالیات و حق بیمه کاهش پیدا کند و فشار بیشتری به دولت وارد شود، اما این به معنای توقف فعالیت اقتصادی کشور نیست.»

البته باید یادآوری کرد که در زمان‌های بحرانی بازار‌های مالی، مسئولین وقت همواره وعده می‌دهند که افزایش قیمت دلار در بازار آزاد، موقتی است و نباید آن را به عنوان یک خطر جدی، لحاظ کرد، اما در نهایت ثابت می‌شود که بازار‌های مالی به وعده‌ها و ادعا‌های مسئولین توجهی ندارند و مسیر خود را طی می‌کنند؛ البته که مسیر آنها همواره افزایشی بوده است و برای مثال، قیمت دلار عموما در کانال‌های جدید تثبیت می‌شود بنابراین باید با دیده شک به اظهارات همتی نگریست!

واشنگتن به دنبال قفل کردن اقتصاد ایران است

به نظر می‌رسد مهمترین خبر سیاسی این روزها، و همچنین مهمترین عامل افزایش نااطمینانی در بازار‌های مالی، تشدید تحریم‌ها توسط آمریکا باشد که شبکه‌های مالی، صرافی‌های رمزارزی، شرکت‌های پوششی و ناوگان‌های مرتبط با صادرات نفت را نشانه گرفته است. تمام این عوامل نه تنها عرضه ارز را دچار چالش می‌کنند بلکه می‌توانند اقتصاد ایران را نیز قفل کنند!

هومن عمیدی در گفت‌و‌گو با «توسعه ایرانی»: اگر دولت فکری به حال تنظیم ارز بازار نکند یا در چارچوب کلان، چشم‌انداز ورود ارز کشور به خطر افتاده باشد، کانال ۲۰۰ هزارتومانی قیمت دلار هم موقتی نیست.

 اگر مجاری ورود ارز به کشور بسته شده باشد و همان روش‌های سابق تامین ارز از طریق دور زدن تحریم‌ها، که بخشی از آن از طریق امارات بود، به خطر افتاده باشد، واکنش طبیعی بازار همین روند فعلی است

هرچند که آغاز این موج جدید تحریمی از ۲۹ مرداد اعلام شد، اما از روز‌های قبل نیز هدف‌گیری تحریمی آمریکا، افزایش یافته بود.

 «اوج تازه این روند در ۱۶ مرداد رقم خورد؛ زمانی که وزارت خزانه‌داری آمریکا از هدف قرار دادن شبکه‌های ارزی پنهان ایران خبر داد و اعلام کرد این شبکه‌ها صد‌ها میلیون دلار را در سیستم مالی بین‌المللی جابه‌جا کرده‌اند. در همان روز، چند مجموعه فعال در حوزه رمزارز نیز تحریم شدند.»

همچنین در این گزارش آمده است: «وزارت خزانه‌داری آمریکا در ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ بیش از ۵۰ فرد، شرکت و کشتی مرتبط با درآمد‌های نفتی و پتروشیمی ایران را تحریم کرد و در همان مقطع بر نقش صرافی‌ها و شبکه‌های انتقال ارز در دور زدن تحریم‌ها تمرکز داشت.

 این روند در حوزه دارایی‌های دیجیتال نیز ادامه یافت. وزارت خزانه‌داری آمریکا ۱۲ خرداد نوبیتکس، بزرگ‌ترین صرافی رمزارزی ایران، و چند صرافی دیگر را هدف تحریم قرار داد و مدعی شد این شبکه‌ها برای انتقال پول و دور زدن تحریم‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.»

همگرایی تورم، رکود و تشدید تحریم‌ها

یک تحلیلگر بازار‌های مالی در گفت‌و‌گو با «توسعه ایرانی»، در ارزیابی خود از علل افزایش قیمت دلار و رسیدن نرخ آن به بالای ۲۰۰ هزارتومان، عنوان کرد که این موضوع را باید از چندین بُعد، مورد تحلیل قرار داد.

هومن عمیدی درباره اولین عامل افزایش قیمت دلار گفت: اول از همه باید توجه کرد که برآورد و پیش‌بینی فعالان از تورم، حداقل ۵۰ درصد است.

او درباره تاثیر این عامل، توضیح داد: قیمت دلار از سال قبل تا چند روز پیش، رشد خاصی نداشت، اما اکنون به کانال ۲۰۰ هزارتومانی رسیده است. اگر انتظارات تورمی را ۵۰ درصد درنظر بگیریم، طبیعی است دلار ۱۷۰ هزار تومانی به ۲۴۰ هزارتومان تا پایان ۱۴۰۵ برسد. این افزایش قیمت هم نمی‌تواند ناگهانی رخ دهد و به تدریج اتفاق می‌افتد.

این کارشناس بازار ارز درباره علت دوم افزایش قیمت دلار، بیان کرد: برخی گمانه‌زنی‌ها حاکی از اینست که دولت در تامین ارز مشکل دارد. در این عامل، بالا رفتن نرخ ارز می‌تواند ناشی از بحث کاهش عرضه و افزایش تقاضا باشد.

عمیدی درباره عامل سوم نیز اظهار داشت: شخصا فکر می‌کنم وقتی کسب‌وکار‌ها رونق ندارند و رکود بر فضای اقتصادی حاکم است و همچنین از آنجایی که به دلیل تورم، حاشیه سود‌ها تحت‌تاثیر قرار گرفته است، برخی فعالان اقتصادی برای سرمایه‌گذاری وارد بازار دلار می‌شوند.

کارشناس و تحلیلگر بازار‌های مالی: اگر انتظارات تورمی از همین ابتدای سال ۵۰ درصد بوده است، پس چرا قیمت دلار در اردیبهشت یا خردادماه تغییر نکرد؟ باید پاسخ داد که به محض ورود به شهریور، همزمانی تمام عوامل از جمله تورم، رکود و ... رخ داد و مشاهده کردیم که قیمت دلار افزایش یافت و به بالای ۲۰۰ هزارتومان رسید بنابراین حرکت قیمت دلار با خبر تشدید تحریم‌ها آغاز شد

او عامل چهارم را مربوط به محاصره دریایی دانست و مطرح کرد: باید توجه داشت که تاثیر اخبار سیاسی، مانند کامل شدن محاصره دریایی، گاه پیش‌خور می‌شود. تا اخبار سیاسی ناشی از تحریم‌های سخت‌گیرانه‌تر توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا منتشر شد، آنهایی که در مرکزیت قیمت دلار هستند، دست به کار شدند و با این خبر سیاسی، قیمت دلار را تحت‌تاثیر قرار دادند.

این تحلیلگر همچنین افزود: دلیل دیگر افزایش قیمت دلار نیز تغییر مبادلات با امارات است. اکنون ارتباطات تجاری، اقتصادی و مالی با امارات قطع و دچار مشکل شده است بنابراین برای بخشی از تامین ارز یا تعیین قیمت ارز هم در حوزه، چالش‌هایی به وجود آمده است که در اینجا هم نرخ‌ها بیکار نمی‌نشینند!

شروع حرکت دلار با اخبار سیاسی

عمیدی درباره ارتباط افزایش قیمت دلار با کمپین تحریمی جدید ترامپ، نیز گفت: در بازار‌های مالی تمام موارد با هم تاثیرگذار هستند و با مجموعه عوامل روبه‌رو هستیم و برآیند مجموع آنها را درنظر می‌گیریم.

او با تاکید بر اینکه اگر بخواهیم سهم تفکیکی برای هرکدام از این عوامل قائل شویم، درست نیست، ادامه داد: اکنون می‌توانیم بپرسیم که اگر انتظارات تورمی از همین ابتدای سال ۵۰ درصد بوده است، پس چرا قیمت دلار در اردیبهشت یا خردادماه تغییر نکرد؟ باید پاسخ داد که به محض ورود به شهریور، همزمانی تمام عوامل فوق رخ داد و مشاهده کردیم که قیمت دلار افزایش یافت و به بالای ۲۰۰ هزارتومان رسید.

به گفته این کارشناس بازار‌های مالی، حرکت قیمت دلار با خبر تشدید تحریم‌ها آغاز شد، اما در نهایت امر، تمام عوامل با هم تاثیرگذار هستند.

دلار ۲۰۰ هزارتومانی موقتی است؟

عمیدی درباره ماندگاری یا عدم ماندگاری دلار در کانال ۲۰۰ هزارتومانی، بیان داشت: اگر دولت فکری به حال تنظیم ارز بازار نکند یا در چارچوب کلان، چشم‌انداز ورود ارز کشور به خطر افتاده باشد، کانال ۲۰۰ هزارتومانی قیمت دلار هم موقتی نیست.

او افزود: اکنون تمام مسئولین، از همتی گرفته تا خود شخص پزشکیان، تاکید دارند که باید از وضعیت «نه جنگ و نه صلح» خارج شویم چرا که تمام مسئولین نگران تامین ارز هستند.

این تحلیلگر بازار ارز تصریح کرد: اینکه ارز ما به درستی مدیریت نمی‌شود، تخصیص‌های نابه‌جا صورت می‌گیرد و حتی قطع سهمیه ارزی برخی حوزه‌ها ضروری است، مسائل دیگری هستند، اما اگر بخواهیم واقع‌بینانه نگاه کنیم، اگر مجاری ورود ارز به کشور بسته شده باشد و همان روش‌های سابق تامین ارز از طریق دور زدن تحریم‌ها، که بخشی از آن از طریق امارات بود، به خطر افتاده باشد، واکنش طبیعی بازار همین روند فعلی است.

قیمت دلار تنها پیامد افزایش تحریم‌ها نیست

عمیدی در پاسخ به این سوال که «آیا تبعات این تشدید تحریم‌ها به بازار‌های مالی، و به خصوص قیمت دلار، محدود می‌ماند؟»، اظهار کرد: پاسخ به این سوال نیازمند بررسی مسائل کلان دیگری است، اما باید تاکید کنم که تبعات این کمپین تحریمی جدید آمریکا به بازار‌های مالی محدود نمی‌ماند.

او عنوان کرد:، اما هر تغییری که بر قیمت دلار اثر بگذارد، تمام سیاست‌ها و ارزش‌گذاری‌ها را هم مورد تغییر قرار می‌دهد و شاهد جهش و «جامپ» در تمام موارد خواهیم بود. بازار‌های مالی در نهایت خود را با نرخ جدید دلار سازگار می‌کنند و صورت‌های مالی شرکت‌ها و ارزش‌گذاری دارایی‌های دیگر هم نسبت منطقی با قیمت دلار دارند.

این کارشناس مسائل اقتصادی در نهایت خاطرنشان کرد که تمام سیاست‌ها و روند اقتصادی کشور تحت‌تاثیر قیمت جدید دلار قرار می‌گیرد.