شرق: حملات حوثیها به عربستان و پیشروی آنان در ساحل دریای سرخ، پیمان دفاعی مکه را که بهتازگی میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شده، با نخستین آزمون عملی روبهرو کرده است؛ آزمونی که هم حدود تعهد دفاع جمعی سه کشور را روشن میکند و هم آینده معماری امنیتی تازه منطقه را میسنجد.
این پیمان که در آگوست ۲۰۲۶ با اصل «حمله به یک عضو، حمله به همه» شکل گرفت، هنوز سازوکارهای دقیق مداخله، مشورت و بازدارندگی جمعی خود را کامل نکرده است. حوثیها بهتازگی بندر مخا را تصرف کردهاند و موقعیتشان در نزدیکی بابالمندب تقویت و تسلط آنها بر خط ساحلی کاملتر شده است. همزمان چند شهر و تأسیسات انرژی، غیرنظامی و دفاعی عربستان هدف حملات قرار گرفته و حدود ۷۰ نفر، ازجمله غیرنظامیان زخمی شدهاند. این حملات و پیشرویها این پرسش را پیش کشیده که اصل دفاع جمعی پیمان مکه در عمل چه معنایی دارد و آیا ترکیه و پاکستان باید مستقیما وارد این جنگ شوند؟
جنید اس احمد، استاد حقوق، دین و سیاست جهانی و مدیر مرکز مطالعات اسلامی در اسلامآباد، معتقد است واکنش محتاطانه دو شریک عربستان، محدودیت واقعی پیمان را آشکار کرده است. او یادآوری میکند پس از حملات، اسلامآباد تأکید کرد پاسخ نظامی در دستور کار نیست و آنکارا نیز تمایل چندانی برای تبدیل همبستگی سیاسی به جنگ مستقیم با حوثیها نشان نداده است. احمد این وضعیت را فقط مشکل یک توافق تازه نمیداند، از نگاه او، آزمون اصلی به نظم منطقهای قدیمی برمیگردد؛ نظمی که بر پول و نفوذ عربستان، حمایت امنیتی آمریکا و برتری نظامی اسرائیل تکیه داشت و متحدان ایران را بیشتر با عنوان «نیروهای نیابتی» تعریف میکرد. در ارزیابی او، توان حوثیها برای اثرگذاری بر محاسبات کشتیرانی در بابالمندب نشان میدهد این بازیگران را دیگر نمیتوان صرفا حاشیهای دانست. …
