سید اسماعیل سقاب اصفهانی روز یکشنبه با ارایه گزارشی در ۴۲۷ جلسه صحن علنی شورای اسلامی شهر تهران که با موضوع کاهش مصرف سوخت در پایتخت برگزار شد، اظهار کرد: در حوزه ناترازی انرژی وضعیت خوبی نداریم و آثار آن را در مصرف بنزین، گاز، گازوئیل و قطعی برق صنایع مشاهده میکنیم.
به گزارش ایرنا، وی افزود: در سالهای گذشته سیاستهایی اتخاذ شده که نتیجه آن وضعیت فعلی است و سیاستهای حوزه مصرف پاسخگوی شرایط امروز کشور نبوده است از این رو کشور با ناترازی انرژی مواجه شده و یکی از راهکارها نیز تأمین تقاضاست که در این زمینه تلاشهایی برای واردات و تولید سوخت در حال انجام است.
همکاریها محدود به بنزین نیست
معاون رئیسجمهور با اشاره به تشکیل سازمانی برای مدیریت مصرف انرژی در کشور گفت: موضوع همکاری با شهرداری تهران تنها به حملونقل و بنزین محدود نمیشود بلکه بنزین، گازوئیل، برق و سایر حاملهای انرژی را دربرمیگیرد.
سقاب اصفهانی درباره عوامل مؤثر بر افزایش مصرف سوخت اظهار کرد: زمانی که میزان مصرف سوخت در کشور را بررسی کردیم، علل حجم بالای مصرف مشخص شد؛ برای نمونه در حوزه بنزین، یکی از عوامل اصلی، استاندارد خودروهاست و ۴۰ تا ۵۰ درصد شکاف مصرف بهینه به استاندارد خودروهای کشور مربوط میشود.
وی ادامه داد: موضوع دوم، مدهای غالب حملونقل است؛ در عمده کشورهای دنیا حملونقل به سمت خودروهای سنگین رفته اما در ایران الگوی حملونقل به سمت خودروهای سبک حرکت کرده است و حدود ۳۰ درصد حجم مصرف به این بخش مربوط میشود.
رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی افزود: حدود ۲۵ درصد شکاف مصرف بهینه نیز به ترافیک، سفرهای تکسرنشین و سفرهای یکسرخالی مربوط میشود.
وی تأکید کرد: تا زمانی که علل بنیادین مصرف برطرف نشود، هر سیاست قیمتی که در کشور اعمال شود تنها در کوتاهمدت اثر خواهد داشت و پس از مدتی این اثرگذاری از بین میرود.
موتورخانهها از عوامل مهم مصرف انرژی
سقاب اصفهانی با اشاره به مصرف بالای انرژی در موتورخانههای مجتمعها، ادارات و شهرکها گفت: این بخش حجم زیادی از مصرف انرژی را به خود اختصاص میدهد.
وی اظهار کرد: عمده برنامههایی که تاکنون برای مدیریت مصرف اجرا شده، مبتنی بر ایجاد شوک قیمتی بوده است؛ ممکن است چند سال از اجرای این سیاستها گذشته باشد اما دوباره میزان مصرف به شرایط سابق بازگشته است.
معاون رئیسجمهور افزود: بازگشت مصرف به شرایط قبلی به میزان تورم در کشور نیز بستگی دارد، چرا که برای ریشه اصلی مصرف تدبیر مناسبی اندیشیده نشده است.
وی با اشاره به قانون مربوط به اختصاص منافع حاصل از صرفهجویی به صرفهجویان گفت: قانون به دنبال آن بوده است که منفعت صرفهجویی در اختیار کسانی قرار گیرد که این صرفهجویی را محقق میکنند و در این زمینه تفکیکی میان بخش دولتی و خصوصی قائل نشده است.
سقاب اصفهانی تصریح کرد: در میانمدت و بلندمدت، تا زمانی که نتوانیم ریشههای مصرف را حل کنیم، افزایش قیمت صرفاً یک مُسکن خواهد بود.
پیشنهاد همکاری شهرداری تهران و دولت برای کاهش مصرف انرژی
وی درباره راهکارهای همکاری شهرداری تهران با دولت برای مدیریت مصرف انرژی اظهار کرد: در استانداریها تفاهمنامهای منعقد میکنیم که بر اساس آن یک خط مبنای مصرف تعیین شود و این خط مبنا برای بنزین، گازوئیل، نفت و برق مشخص خواهد شد.
رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی افزود: شهرداری تهران میتواند برنامهای به دولت ارائه دهد و بر اساس خط مبنای تعیینشده، میزان مصرف را مشخص و اعلام کند که در بخشهای مختلف تا چه اندازه امکان کاهش مصرف وجود دارد.
وی ادامه داد: در مدل دیگری، شهرداری میتواند با مشارکت بخش خصوصی برنامهای برای کاهش مصرف به دولت ارائه کند.
سقاب اصفهانی گفت: در مدل سوم، اقدامات کاهش مصرف آغاز میشود و به صورت گامبهگام، هر میزان که مصرف کاهش پیدا کند، گواهی صرفهجویی به نهاد طرف قرارداد داده میشود و مالکیت انرژی صرفهجوییشده نیز به آن نهاد واگذار خواهد شد.
وی اضافه کرد: شهرداری میتواند مطالعاتی انجام دهد و مشخص کند که در کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت چگونه میتوان میزان مصرف انرژی را کاهش داد؛ این موضوع مستقل از برنامه دولت است. برای نمونه اگر موتور یک وسیله یا دستگاه با موتور برقی جایگزین شود، میزان کاهش مصرف آن در مطالعات قابل محاسبه خواهد بود.
تبدیل ایده برنامه هفتم به میثاق ملی
معاون رئیسجمهور با بیان اینکه ایده مطرحشده در برنامه هفتم تنها در یک سازمان باقی نمیماند، اظهار کرد: این ایده را به یک میثاق ملی تبدیل خواهیم کرد و استانداریها، شهرداریها، بخشداریها و دیگر بخشها در این مسیر پای کار خواهند آمد.
وی افزود: سازوکارهای کاهش مصرف در بخشهای مختلف متفاوت است و آنچه امروز با آن مواجه هستیم این است که با سیاست عدم تمرکز تصمیم گرفتهایم میزان مصرف را کاهش دهیم و همه نهادها نسبت به میزان مصرف انرژی دغدغه داشته باشند.
سقاب اصفهانی با بیان اینکه انرژی با سیاستهای اتخاذشده به یک چالش تبدیل شده است، گفت: این در حالی است که بیشترین ظرفیت بهرهوری در حوزه انرژی وجود دارد. امروز با بالاترین میزان مصرف و پایینترین بهرهوری انرژی مواجه هستیم و میتوانیم کاهش مصرف را به یک الگوی ملی تبدیل کنیم.
کاهش ۵۰ درصدی مصرف انرژی مدارس با عایقبندی
وی با اشاره به ظرفیت مدارس برای کاهش مصرف انرژی اظهار کرد: با عایقبندی مدارس میتوان میزان مصرف انرژی را تا ۵۰ درصد کاهش داد.
معاون رئیسجمهور افزود: با شرایط فعلی کشور، منابع مالی کافی برای خرید اتوبوس برقی یا موتور برقی نداریم اما میتوان سود حاصل از کاهش مصرف در بخشهای مختلف، از جمله مدارس، را به سرمایهگذارانی پرداخت کرد که در این زمینه وارد عمل میشوند.
سقاب اصفهانی تأکید کرد: شهرداری نباید تصدیگری کند، بلکه باید میدان رقابتی برای سرمایهگذاران ایجاد شود.
وی از مسئولان خواست هرگونه جناحبندی سیاسی را در این مسیر کنار بگذارند و گفت: باید میدان رقابتی مناسبی برای سرمایهگذاران ایجاد شود تا ظرفیتهای موجود برای کاهش مصرف انرژی به کار گرفته شود.
هر شهر باید الگوی متناسب با شرایط خود را داشته باشد
رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی با اشاره به مشخص بودن میزان مصرف در شهرستانهای مختلف گفت: به جای اینکه دولت تصمیم بگیرد هر شهر چه کاری انجام دهد، شهر باید به عنوان سیاستگذار عمل کند و الگوی متناسب با شرایط خود را دنبال کند.
وی افزود: برای نمونه، مسئله اصلی مصرف گاز در تهران و چالش موجود در این زمینه، موتورخانهها هستند اما ممکن است چنین مسئلهای در دیگر شهرها وجود نداشته باشد؛ بنابراین نمیتوان الگوی واحدی برای نوع و میزان کاهش مصرف انرژی در همه شهرها تعیین کرد و هر شهر باید موارد اصلی مصرف خود را شناسایی کند.
سقاب اصفهانی خاطرنشان کرد: در دنیا الگوهای مختلفی برای مصرف بهینه انرژی وجود دارد و اقتصاد باید به جای حرکت به سمت افزایش قیمت و خروج محرومان از مصرف به دلیل ناتوانی در پرداخت هزینه، به سمت تعریف سازوکارهایی برای مصرف بهینه هدایت شود.
ضرورت تغییر ساعات کاری بر اساس شرایط جغرافیایی استانها
وی با اشاره به مصرف بالای انرژی در آموزش و پرورش گفت: بخش عمده مصرف انرژی در آموزش و پرورش به سیستمهای گرمایشی مربوط میشود و در همین راستا استانداریها ساعات کاری را برای ارزیابی تغییر میدهند.
معاون رئیسجمهور افزود: ضرورتی ندارد ساعت فعالیت دانشگاهها در استانهای مختلف یکسان باشد و میتوان بر اساس میزان مصرف، ساعت فعالیت و حتی فصل تحصیل را در استانهای مختلف تغییر داد.
سقاب اصفهانی با بیان اینکه چهار اهرم میتواند به صرفهجویی قابل ملاحظه در مصرف انرژی منجر شود، گفت: یکی از این اهرمها فرهنگسازی است و اگر شهرداری از ظرفیتهای خود برای الگوسازی استفاده کند، اقدامات عملیاتی خواهد شد.
وی اهرم فناوری و مدیریت تقاضا را دومین و سومین اهرم مدیریت مصرف عنوان کرد و افزود: انگیزهبخشی مالی نیز چهارمین اهرم است و شهرداری باید با اصناف گفتوگو و یک بازی برد-برد طراحی کند تا انگیزه لازم برای کاهش مصرف ایجاد شود.
رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی تأکید کرد: هر اقدام کوتاهمدتی در نهایت حدود ۶ ماه اثرگذار خواهد بود، در حالی که برنامه ما پنج تا ۶ ساله است و مجموعهها نیز باید برنامههای میانمدت و بلندمدت داشته باشند.
وی با بیان اینکه حل مسائل حوزه انرژی زمانبر است، اظهار کرد: نمیتوان مسائل را یکساله حل کرد؛ برای نمونه میدانیم تهران به ۱۱ هزار دستگاه اتوبوس نیاز دارد اما امروز بیش از سه هزار دستگاه اتوبوس در اختیار دارد و نمیتوان این تعداد اتوبوس را در مدت کوتاهی تأمین کرد.
انتهای پیام/
![[سیدعلی دوستی موسوی] چرا متهم اصلی ساکت است؟](/news/u/2026-08-22/ettelaat-q2xek.jpg)
