در این مورد، جی. دی. ونس، معاون رئیسجمهور ایالات متحده، که گفته میشد در مورد خلیج فارس و بحران تنگه هرمز با رئیسجمهور آمریکا اختلاف نظر دارند، گفته است (نقل به مضمون): «تحریمهایی علیه ایران اعمال خواهند کرد که در تاریخ سابقه نداشته است.»
در اواسط جنگ، رئیسجمهور آمریکا هم گفته بود کاری خواهد کرد که ایران به دوران عصر حجر بازگردد! حالا هم معاون او از تحریمهایی سخن میگوید که بیسابقه است. البته لابد منظور او این است که نهتنها حکومت، بلکه مردم ایران را بیشتر از گذشته تحت فشار بگذارند. دولت آمریکا باید بداند که دهها سال انواع و اقسام تحریمها تأثیری در تغییر سیاست ایران و بهبود روابط تهران با این کشور نداشته، جز اینکه این مردم ایران بودهاند که زیر فشارهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بودهاند. حال به فرض اینکه با اعمال فشار و تحریمهای بیسابقه در تاریخ آمریکا بتواند به هدف خود برای رسیدن به توافق با ایران برسد، آیا این توافق میتواند پایدار باشد؟
ایالات متحده از طریق جنگ نتوانست به تفاهم مورد نظر خود برسد، حال در نظر دارد با تحریم اقتصادی بیسابقه به منظور خود نائل آید. آیا واقعاً رسیدن به این هدف مورد نظر را میتواند تضمین کند؟
«تحریمهای بیسابقه اقتصادی تاریخی علیه ایران» همانند جنگ، درهای دیپلماسی را میبندد و شانسی به آن نمیدهد، بحران منطقه را عمیقتر و حل آن را دشوارتر خواهد ساخت. قطعاً و طبعاً ایران هم بیکار نخواهد نشست و برای دفاع از خود عمل متقابل خواهد کرد و دوباره آن دور باطل شروع خواهد شد. گفتهای را به ناپلئون نسبت دادهاند بدین مضمون که اگر گربه را در کنجی گرفتار کنید و اجازه رهایی به او ندهید، او با چنگ و دندان به جان طرف خود خواهد افتاد و او را زخمی میکند. حال همین وضع در مورد ایران و آمریکا هم وجود دارد.
تجربه جنگ در شش ماه گذشته نشان داده است اگر ایالات متحده بخواهد این روش جدید را اجرا کند، نهتنها ایران، بلکه خود آمریکا و تمام کشورهای منطقه باز هم درگیر بحران عمیق و جنگ و درگیری و پیامدهای آن خواهند شد. آمریکا خوب میداند که این کشورها هیچکدام طالب جنگ نیستند، چون زندگی، اقتصاد، امنیت و تمامیت ارضی آنها به مخاطره میافتد که یقیناً خروج از آن، اگر غیرممکن نباشد، بسیار مشکل بوده و هزینههای سنگین جانی، مالی و اقتصادی خواهد داشت که طبعاً نتیجهای هم که آمریکا در اتاقهای فکر خود بدان اندیشیدهاند، حاصل نخواهد شد.
با توجه به آنچه در بالا اشاره شد، همانطور که قبلاً هم این نگارنده خاطرنشان و پیشنهاد کرده است، واقعیات زیر از هر دو طرف میتواند مورد توجه قرار گیرد:
۱- در مورد ایران و ایالات متحده، هر دو طرف بهتر خواهد بود با توجه به شرایط موجود و نیز توجه به منافع ملی، از خود انعطاف نشان دهند و از مطلقگرایی که متأسفانه بیشتر از جانب ایالات متحده بوده است، قویاً احتراز کنند. همه باید بدانیم که دوران برد-باخت گذشته و اکنون دوران برد-برد است.
۲- در مورد امنیت منطقه هم که قبلاً گفته شده است، اکنون همه کشورها به خاطر موجودیت و امنیت خود، علیرغم اختلافات سیاسی و نظرات مختلفی که دارند، در مورد حفظ امنیت خود، قطعاً چون در جهت منافع ملی آنان است، اشتراک نظر دارند. این امنیت صرفاً با همکاری و مشارکت همه کشورهای منطقه خلیج فارس میتواند حاصل شود. تجربیات اخیر هم نشان داده است که امنیت نمیتواند از خارج از خلیج فارس و تنگه هرمز برقرار شود، چون تجربه نشان داده قابل اطمینان نیست. این هم واقعیتی است که همه کشورهای منطقه بدان اعتقاد دارند.
۳- ایالات متحده با جنگی که در این منطقه به راه افتاد، به تجربه ملاحظه کرد که نتوانست این امنیت را استقرار و ادامه دهد. لذا بهتر است همانطور که پیشینیان این کشور در مواقعی واقعیات را در نظر گرفتهاند، آنان نیز خواستههای خود را با واقعیات تطبیق دهند. در غیر این صورت باید بدانند که این راهی را در پیش گرفتهاند، به ناکجاآباد خواهد بود.
همچنین بخوانید بازگشت آمریکا به جنگ با ایران طی 3 ماه آینده؟ | ابوالفتح: برای حل بحران تنگه هرمز باید با آمریکا مستقیم مذاکره کنیم نه عمان پاسخ متقابل ایران به فشار اقتصادی جدید آمریکا/ بلومبرگ: ایران راههای زیادی برای تلافیِ تحریمهای آمریکا دارد استراتژی آمریکا، جنگ ایران را «طولانیتر» میکند یا به «پایان» میرساند؟ | پرونده عملیات «خشم اقتصادی» روی میز ترامپ تیغِ تحریمهای آمریکا در حال کُند شدن؟ | بزرگترین عقبنشینی تحریمی در سوریه پسااسد | رفع تحریمهای ایران منتظر یک توافق!
