آرمان امروز : النینوی ۲۰۲۶ دیگر یک احتمال دوردست نیست؛ این پدیده اقلیمی اکنون بهطور رسمی شکل گرفته و شواهد اقیانوسی و جوی از تقویت سریع آن حکایت دارند. با این حال، عبارت «النینو رکورد میزند» هنوز باید با احتیاط به کار رود. تازهترین ارزیابی مرکز پیشبینی اقلیم آمریکا (NOAA) میگوید احتمال وقوع یک النینوی «بسیار قوی» در پاییز و زمستان نیمکره شمالی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ بیش از ۹۰ درصد است و برای دوره اکتبر تا دسامبر، احتمال یک رویداد تاریخی که از الگوهای قوی ثبتشده از سال ۱۹۵۰ فراتر رود، ۶۹ درصد برآورد شده است. بنابراین، رکوردشکنی محتمل است، اما هنوز قطعی نیست. دادههای اقیانوس آرام نیز این نگرانی را تقویت میکند.
یکی از مهمترین شواهد جوی نیز به شاخص نوسان جنوبی یا SOI مربوط میشود. اداره هواشناسی استرالیا اعلام کرده میانگین SOI در ژوئیه به منفی ۲۹.۱ رسیده که منفیترین مقدار ثبتشده برای ماه ژوئیه در کل سابقه این شاخص بوده است. این مقدار بسیار پایین، با وضعیت جوی مورد انتظار در زمان النینو همخوانی دارد. بنابراین بخش مربوط به «رکورد SOI» در خبر، برخلاف ادعای کلی درباره رکوردشکنی خود النینو، پشتوانه قابل توجهی دارد. اما سؤال مهم برای ایران این است که این النینوی قدرتمند چه اثری بر بارش پاییز و زمستان خواهد گذاشت؟ اینجا پاسخ سادهای وجود ندارد. النینو یک عامل دورپیوندی مهم است، اما بهتنهایی نمیتواند بارش یک کشور را تعیین کند. به همین دلیل، پیشبینی بارش ایران باید علاوه بر ENSO، شرایط اقیانوس هند، سامانههای جوی اوراسیا، الگوهای فشار و دیگر عوامل منطقهای را نیز در نظر بگیرد. با این حال، پیشبینی ارائهشده در متن مورد بررسی برای ایران، از بارش نرمال تا فراتر از نرمال تا نیمه بهمن حکایت دارد. بر اساس این سناریو، از نیمه شهریور تا نیمه مهر، زاگرس شمالی و میانی میتواند بارش بیش از نرمال داشته باشد، در حالی که بیشتر مناطق کشور در محدوده نرمال قرار میگیرند. دوره مهمتر از نیمه مهر تا نیمه آذر پیشبینی شده است؛ زمانی که در اغلب مناطق کشور، بهجز بخشهایی از جنوب شرق، احتمال بارش بیش از نرمال وجود دارد و جنوب، غرب و زاگرس میتوانند بیشترین افزایش را تجربه کنند. این بخش از خبر را باید «پیشبینی فصلی» دانست، نه نتیجه مستقیم و قطعی النینو. از سوی دیگر، یک تناقض ظاهری در انتظار بارش و دما وجود دارد: پاییز پربارش لزوماً به معنای پاییز سرد نیست. پیشبینی مورد استناد خبر، برای مهرماه دمایی بالاتر از نرمال را در بیشتر نقاط کشور نشان میدهد؛ در حالی که از آذرماه به بعد انتظار میرود ناهنجاری مثبت دما کاهش پیدا کند. این موضوع با روند جهانی نیز بیارتباط نیست؛ سازمان جهانی هواشناسی همزمان با تقویت النینو، احتمال دمای بالاتر از نرمال در بسیاری از مناطق جهان را بالا دانسته است. برای ایران، شاید مهمترین پیام این چشمانداز نه «پاییز پرباران» بلکه احتمال بارشهای سنگین و افزایش روانآب باشد. اگر بارشهای پاییزی بیش از نرمال رخ دهد و همزمان سهم برف کمتر از معمول باشد، بخشی از آب بهجای ذخیره تدریجی در پوشش برف، سریعتر به روانآب تبدیل میشود. بنابراین لایروبی مسیلها، بازبینی آمادگی سدها، تقویت سامانههای هشدار سیل و هدایت بخشی از روانآب به سمت آبخوانها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
