آخرین دادههای بانک مرکزی از اقتصاد خانوار در سال۱۴۰۳ نشان میدهد که خانوارهای ایرانی برای سهسال متوالی با ناترازی و کسری بودجه مواجه بودهاند؛ بهگونهایکه هزینههای آنان از مجموع درآمدشان بیشتر بوده است. این وضعیت بیانگر آن است که مفهوم «پسانداز» در خانوار ایرانی عملا امکان شکلگیری ندارد. نبود پسانداز موجب میشود که ضرورت یک بازنگری جدی در سیاستهای حوزه مسکن مطرح شود؛ زیرا سیاستهای این حوزه عمدتا مبتنی بر پسانداز خانوار طراحی شدهاند و در شرایطی که خانوار امکان پسانداز ندارد، بازنگری در این سیاستها اجتنابناپذیر است.
این بخش بهصورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
در کنار ناترازی بودجه خانوار، ناترازی در کسری بودجه دولت و تجربه تورم بالا نیز وجود دارد. در چنین شرایطی، مسکن روزبهروز از دسترس خانوار دورتر میشود. بر اساس همین آمار بانک مرکزی، در سال۱۴۰۳ ـ که وضعیت اقتصادی خانوار و حتی اقتصاد کشور در شرایط بهتری نسبت به امروز قرار داشت ـ شاخص دسترسی مسکن، یعنی نسبت قیمت مسکن به درآمد خانوار، حدود ۱۵سال بود. شرایط جنگ، تورم، افزایش نرخ ارز و بهتبع آن افزایش قیمت مسکن سبب شده است فاصله میان درآمد خانوار و قیمت مسکن روزبهروز بیشتر و این شکاف هر روز عمیقتر شود. در چنین شرایطی ناگزیر هستیم آرایش سیاستگذاری حوزه مسکن را با توجه به شرایط جنگ، تورم بالا، کمبود منابع و نبود پسانداز خانوار مورد بازنگری قرار دهیم. تغییر راهبردهای مسکن
در چنین وضعیتی، سه راهبرد اساسی میتواند در دستور کار سیاستگذار قرار گیرد:
۱. تامین مالی تدریجی مسکن
با توجه به اینکه در شرایط فعلی امکان پسانداز انبوه برای خانوار وجود ندارد و خانوار عمدتا با کسری بودجه مواجه است، یکی از راهکارهای اساسی برای تامین مسکن، بهویژه برای تقاضای مصرفی، توسعه روشهایی است که ساخت تدریجی و تامین مالی تدریجی مسکن را امکانپذیر میسازد. در کنار این، سیاستهایی مانند کاهش هزینه تولید و ترویج انواع مختلف مسکن حمایتی میتواند به تامین مسکن خانوار کمک کند. با توجه به فاصلهای که میان قیمت مسکن و درآمد خانوار وجود دارد، راهبردی که میتواند مورد توجه سیاستگذار قرار گیرد، راهبرد کاهش هزینههای تولید است. بررسی اجزای قیمت تمامشده مسکن نشان میدهد که بالاترین سهم در قیمت مسکن مربوط به زمین است. سیاستهایی که در گذشته اجرا شدهاند ـ مانند افزایش تراکم شهری برای ساخت و عرضه بیشتر مسکن یا عرضه زمین ارزانقیمت دولتی در طرحهایی مانند نهضت ملی، اقدام ملی و مسکن مهر ـ نتوانستهاند تاثیر قابلتوجهی بر کنترل قیمت زمین در قیمت تمامشده مسکن داشته باشند.
۲. عرضه زمین با هدف کاهش قیمت تمامشده …
