جعفر قادری با اشاره به تصمیم بانک مرکزی برای فروش ارز به شرکتها و اشخاص حقیقی، تأکید کرد که در صورت تزریق ارز به بازار، این منابع باید به متقاضیان واقعی اختصاص یابد و سازوکاری برای جلوگیری از خروج ارز از چرخه تولید و سرمایهگذاری در نظر گرفته شود. انتقاد از خرید گسترده ارز توسط بانک مرکزی
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس درباره هدف سیاست جدید فروش ارز اظهار کرد که بانک مرکزی پس از افزایش قیمت ارز، اطلاعیهای صادر کرد که بر اساس آن، سه بانک امکان فروش ۵ هزار دلار به شرکتها و هزار دلار به اشخاص حقیقی را خواهند داشت.
به گفته قادری، بانک مرکزی در دوره گذشته حجم قابل توجهی ارز از بازار خریداری کرده است. استدلال بانک مرکزی برای این اقدام نیز تقویت ذخایر ارزی و جبران بخشی از منابع مصرفشده در شرایط گذشته عنوان شده است.
وی معتقد است این سیاست دو پیامد مهم داشته است؛ نخست اینکه افزایش تقاضای بانک مرکزی برای خرید ارز میتواند به افزایش مجموع تقاضا در بازار و رشد نرخ ارز منجر شود و دوم اینکه خرید ارز از طریق تزریق نقدینگی، میتواند حجم نقدینگی را افزایش دهد.
قادری تأکید کرد که افزایش نقدینگی نیز به نوبه خود میتواند به افزایش تورم و در ادامه رشد نرخ ارز کمک کند. هدف بانک مرکزی از فروش ارز چیست؟
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به احتمال تغییر سیاست بانک مرکزی گفت ممکن است هدف سیاستگذار پولی از عرضه بیشتر ارز، جمعآوری بخشی از نقدینگی موجود در اقتصاد و کاهش فشار بر بازار ارز باشد.
با این حال، وی معتقد است شیوه انتخابشده برای اجرای این سیاست مناسب نیست و تخصیص ارز به افراد صرفاً بر مبنای کد ملی، نمیتواند راهکار مؤثری برای مدیریت بازار ارز باشد.
به گفته قادری، در صورتی که ارز در اختیار افرادی قرار گیرد که نیاز واقعی به آن ندارند، احتمال تبدیل شدن این منابع به داراییهای راکد افزایش پیدا میکند و ارز خریداریشده ممکن است از چرخه اقتصادی خارج شود. پیشنهاد تشکیل صندوقهای ارزی با درآمد ثابت
قادری راهکار جایگزین را توسعه «صندوقهای ارزی با درآمد ثابت» و ابزارهای «سپردهگذاری ارزی» عنوان کرد و گفت باید زمینه شکلگیری چنین ابزارهایی در کشور فراهم شود.
به اعتقاد او، در صورت توسعه این ابزارها، افرادی که برای حفظ قدرت خرید خود اقدام به خرید ارز میکنند، میتوانند منابع ارزی خود را به جای نگهداری در منازل، گاوصندوقهای شخصی یا صندوق امانات بانکها، در مسیر سرمایهگذاری قرار دهند.
وی معتقد است این منابع میتواند به جای حبس شدن خارج از چرخه اقتصاد، در تأمین سرمایه ثابت و سرمایه در گردش واحدهای تولیدی مورد استفاده قرار گیرد و به تقویت تولید و سرمایهگذاری در بخشهای مولد اقتصاد کمک کند. ارز باید به چرخه تولید بازگردد
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تأکید کرد که توسعه ابزارهای ارزی میتواند هم نگرانی خانوارها برای حفظ ارزش داراییهایشان را کاهش دهد و هم مانع خروج ارز از چرخه اقتصادی شود.
به گفته وی، در چنین سازوکاری مردم میتوانند برای حفظ قدرت خرید خود در ابزارهای ارزی سرمایهگذاری کنند و منابع جمعآوریشده نیز در مسیر تأمین مالی بخشهای اقتصادی و تولیدی قرار گیرد.
قادری معتقد است سیاست فعلی فروش گسترده ارز به افراد، بدون طراحی سازوکار مشخص برای بازگشت منابع به چرخه اقتصاد، نمیتواند کارکرد مطلوبی داشته باشد. چگونه میتوان اعتماد مردم به صندوقهای ارزی را جلب کرد؟
وی درباره نگرانی مردم نسبت به تجربههای گذشته سپردهگذاری ارزی نیز توضیح داد که برخی تجربههای پیشین، اعتماد عمومی را تحت تأثیر قرار داده است؛ چراکه در مواردی دولت تعهد دریافت ارز و بازپرداخت آن به ارز را پذیرفته بود، اما این تعهدات به شکل مورد انتظار اجرا نشد.
قادری معتقد است صندوقهای ارزی پیشنهادی با سازوکارهای گذشته تفاوت دارند و میتوانند به صورت غیردولتی و با استفاده از ضمانتهای معتبر فعالیت کنند.
به گفته او، گسترش صندوقهای سرمایهگذاری در بازارهای مختلف نشان داده است که در صورت وجود سازوکار شفاف و ضمانتهای قابل اتکا، امکان جلب اعتماد سرمایهگذاران وجود دارد.
وی با اشاره به استقبال مردم از صندوقهای طلا، اظهار کرد که با گذشت زمان و ایجاد اعتماد، صندوقهای ارزی با درآمد ثابت نیز میتوانند مورد استقبال سرمایهگذاران قرار بگیرند. ارزپاشی با کد ملی؛ زمینهساز تقاضای غیرواقعی؟
قادری با انتقاد از فروش ارز به افراد بر اساس کد ملی، این پرسش را مطرح کرد که چنین سیاستی قرار است چه مشکلی از اقتصاد و بازار ارز را حل کند.
به اعتقاد او، اگر فردی نیاز واقعی به ارز نداشته باشد، ممکن است تنها با هدف حفظ ارزش دارایی یا کسب سود اقدام به خرید ارز کند و منابع خریداریشده را خارج از چرخه اقتصاد نگهداری کند.
وی تأکید کرد که اگر بانک مرکزی قصد عرضه ارز دارد، باید منابع ارزی را به متقاضیان واقعی اختصاص دهد و سازوکار تخصیص ارز را هدفمند کند. ارز برای دانشجویان، مسافران و متعهدان ارزی
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، والدین دانشجویان خارج از کشور، مسافران خارجی و افرادی که دارای تعهدات ارزی هستند را از جمله متقاضیان واقعی ارز دانست.
به گفته قادری، برای نیازهای ارزی که در سازوکارهای فعلی به صورت کامل تعریف نشدهاند نیز باید چارچوب مشخصی ایجاد شود تا ارز به افراد دارای نیاز واقعی اختصاص پیدا کند.
وی معتقد است تخصیص هدفمند ارز میتواند از افزایش تقاضای غیرضروری و ایجاد انگیزه برای خرید ارز صرفاً به عنوان یک دارایی جلوگیری کند. هشدار درباره خروج ارز از چرخه اقتصاد
قادری در پایان با انتقاد از سیاست فروش ارز با کد ملی، تأکید کرد که چنین رویکردی ممکن است باعث شود افراد فاقد نیاز واقعی نیز وارد بازار شوند و ارز خریداریشده را در منازل یا گاوصندوقها نگهداری کنند.
به گفته این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، سیاست ارزی زمانی میتواند اثربخش باشد که منابع محدود ارزی کشور به شکل هدفمند به نیازهای واقعی تخصیص پیدا کند و همزمان ابزارهای مالی مناسبی برای جذب ارزهای مردم و بازگرداندن آنها به چرخه تولید و سرمایهگذاری ایجاد شود.
